بیزینس پلن ، ضرورت بیزینس پلن و تاثیرش در موفقیت کسب و کار
در این مقاله میخواهیم به تعریف بیزینس پلن به عنوان یک اصل راهبردی در توسعه کسبوکار بپردازیم و بگوییم بیزینس پلن چیست و بتوانیم دلایل لزوم داشتن یک بیزنس پلن خوب، برای پیشرفت در سیستم خود را تشریح کنیم. پاسخ سؤالات خود را در این مقاله خواهید گرفت.
دکتر ویز در تلاش است تا با معرفی بهتر این مقوله به شما موجب پیشرفت در مسیر کاریتان شود. هر کسبوکاری برای شروع کار خود نیازمند تأمین منابع مالی است. سرمایهگذاران پول خود را برای افرادی سرمایهگذاری خواهند نمود که بتوانند آنها را قانع کرده و طرحشان سودآور باشد.
در پاسخ به سؤال بیزینس پلن چیست باید گفت بیان ایدههای کاری و توسعهای خود در قالبی قابل فهم و منطبق بر یک منطق اصولی و منظم، طرح کسب و کار یا به اصطلاح بیزنس پلن نام دارد. این منطق تجاری باید وسیله تیمی حرفهای تهیه شود به گونهای که این تیم در تعامل با فرد یا تیم بتواند یک سند کتبی آماده کند که سرمایهگذار از ابتدا تا انتهای پروژه را بصورت خلاصه ملاحظه کند و از سودآور بودن سرمایه گذاری خود به اطمینان برسد.
بیزینس پلن چیست؟
به بیان ساده بیزینس پلن یک سند است که اصول اولیه در مورد کسبوکار، محصولات و خدمات شما را مشخص میکند، بازاری را که هدف قرار دادهاید، اهدافی که برای کسب و کار دارید و چگونگی دستیابی به آن اهداف را بیان میکند. بیزینس پلن که آن را به «طرح کسبوکار» ترجمه میکنند به منظور کمک به شما برای رسیدن به اهداف کسبوکارتان طراحی میشود. این منطق تجاری باید وسیله تیمی حرفهای تهیه شود به گونهای که این تیم در تعامل با فرد یا تیم بتواند یک سند کتبی آماده کند که سرمایهگذار از ابتدا تا انتهای پروژه را بصورت خلاصه ملاحظه کند و از سودآور بودن سرمایه گذاری خود به اطمینان برسد. هم چنین در تعریف دیگری از بیزینس پلن اینطور آمده است که:
بیزینس پلن نقشه و مسیر کسب و کار و مجموعه اطلاعاتی است که قله و نقطه اوج کسب و کارتان را به شما نشان میدهد. زمانی که برای فعالیت تجاری خود بیزینس پلن دارید می توانید از نقطهای که اکنون در آن قرار دارید به سمت نقطه اوج حرکت کنید و مسیر رسیدن به قله برای شما مشخص است.
وقتی طرح کسبوکار را به صورت شفاف و متقاعد کننده تنظیم کنید، در هر مرحله از کار تمرکزتان را برای رسیدن به اهداف فردی و مالی هدایت خواهد کرد. یک بیزینس پلن خوب همچنین موجب ترقی افراد و سازمان هایی نظیر بانک ها به سرمایه گذاری در کسب و کار شما میشود.
چرا به یک بیزینس پلن نیاز دارید ؟
اگر ما به بیزینس پلن به شکل یک نقشه راه بنگریم، بهتر میتوانیم اهمیت آن را درک کنیم. برای رفتن از یک مبدأ و رسیدن به یک مقصد مشخص، همواره مسیرها و گزینههای متفاوتی پیش روی شماست. که از جنبه های گوناگون نظیر زمان، هزینه و تجربههای متفاوت با یکدیگر فرق دارند. در واقع با توجه به شرایط ما در یک فعالیت اقتصادی و مسیرهای موجود ما به یک بیزینس پلن مناسب خواهیم رسید.
دلایل گوناگونی برای تهیه یک بیزینس پلن وجود دارد که این موضو ع وابستگی زیادی به نو ع کسب و کار شما دارد و چگونگی استفاده از یک بیزینس پلن را متفاوت میکند. اما موضوع مشترک برای همه کسب وکارها این است که یک بیزینس پلن ضروری است. پس از همه، چگونه میتوانید بدون هیچ طرحی که به شما کمک کند، کسب و کار خود را راه اندازی و رشد دهید؟
دلایل متفاوتی را میتوان برای نیاز داشتن به بیزینس پلن مطرح کرد که برخی از آنها شامل موارد زیر میشود:
اگر میخواهید وام بانکی دریافت کنید، یک شریک برای کسب و کار خود بیاورید یا کسبوکار خود را به سرمایهگذاری تغییر دهید. به یک بیزینس پلن نیاز دارید .
برای درک بهتر بازار هدف خود، واجد شرایط ساختن ایدههای تجاری خود، تحقیق در مورد رقبا و امکانسنجی درباره بخشهای مختلف نیازمند یک بیزینس پلن است .
اینکه اکنون کجا هستید و میخواهید کجا باشید نیازمند یک بیزینس پلن کوچک خوب است. همچنین اقدامات خاصی که برای رسیدن به جایگاه هدف خود نیاز دارید به وسیله این طرح شناسایی می شود.
یک بیزینس پلن اطلاعات پایه ضروری، استراتژی و فرهنگ استخدام شامل مدیران و کارمندان را که موجب رشد کسب و کار شما میشود، برای شما به ارمغان میآورد.
بخش مالی طرح کسب و کار شما میتواند براساس بودجه کسب و کار شما و یک ابزار مفید برای مدیریت جریان نقدی به صورت ماهانه باشد.
اجزا و عناصر اصلی طرح کسب و کار
حالا که متوجه شدید بیزینس پلن چیست به این نکته توجه کنید که هر بیزینس پلن دارای جزئیات بسیاری است که بسته به حوزههای که مدنظر شماست متفاوت خواهد بود. در نوشتن بیزینس پلن باید از انگیزهها و دلایل خود برای راه انداختن کسب وکار بگویید. همچنین باید بازار هدف، رقبای اصلی و تفاوتهای شما با این رقبا را مشخص کنید.
آماده کردن طرح کسب و کار نیازمند شجاعت و تلاش زیاد است. یک کسب و کار صرفا برای رسیدن به درآمد راه اندازی نمیشود و برخی از صاحبان کسب و کار و کارآفرینان اهداف بزرگتری از به وجود آوردن کسب و کار دارند؛ بنابراین باید طرحی که تهیه میکنند جامع و کامل باشد تا در برنامهریزیها کمک زیادی به آنها بکند.
اگر فرد بداند درهر قسمت از طرح چه اطلاعاتی باید قرار بگیرد تا طرح هماهنگ و مفید باشد آنگاه این پلن می تواند یک منبع سودمند و موثر در تصمیم گیریها و برنامهریزیها باشد. یک طرح کسب و کار از قسمت های زیر تشکیل شدهاست:
مشارکتهای کلیدی
افرادی که به شما کمک می کنند که در کارتان موفق باشید و حمایتشان از شما حرفه ای است، شرکای کلیدی هستند. این شرکا می توانند باعث رشد و ترقی شما بشوند و شما را راهنمایی کنند و به شما انگیزه بدهند.
در بیزینس پلن بعضی از شرکتها، تهیه کنندگان و احزاب خارجی شرکای کلیدی هستند. که برای عرضه ارزش به مشتریان و به دست آوردن فعالیتهای کلیدی ممکن است به آنها محتاج باشید.
موضوع شرکای کلیدی این است که اگر صاحب کسب وکار نتواند به ارزشی که مدنظر است دست پیدا کند برای دستیابی به آن به چه کسی می توان تکیه کرد؟
به عنوان مثال، اگر من به مشتریان مواد غذایی مختلف میفروشم نیاز به نانوایی دارم که بتواند نان تازه در اختیار من قرار دهد؛ بنابراین نانوایی شریک کلیدی من است تا بتوانم به ارزشی دست پیداکنم که به مشتری قول داده بودم.
فعالیتهای کلیدی
برای رسیدن به ارزشی که به مشتری وعده داده شده است مجموعهای از کارها انجام میشود که به مجموعه این کارها و اقدامات، فعالیتهای کلیدی میگویند. منابع کلیدی، هدایت کننده فعالیتهای کلیدی هستند.
منابع مهم
برای انجام دادن اقدامات مورد نیازبرای کسب و کار( فعالیتهای کلیدی) به منابعی احتیاج دارید. درواقع برای این که یک کسب و کار به درستی انجام شود به منابع کلیدی و مهم نیازمند است. این منابع شامل موارد زیر می شوند:
فضا و محیط اداری
وسایل و تجهیزات اداری مورد نیاز
کارکنان
کامپیوتر و اینترنت
وسایل مورد نیاز برای حمل و نقل و جابهجایی
سایت
هرچند برای انجام دادن یک کسب و کار این منابع لازم هستند اما در وهله اول فرد باید متکی به خود باشد. منابع مهم و شخصی هر فرد نیز شامل تمایلات و علایق شخصی، دانش و مهارت و نوع شخصیت او میباشد.
گزاره ارزش
ارزش در یک کسب وکار، یک محصول بنیادی است. ارزشی که بین یک کسب و کار و مشتریان آن مبادله میشود بسیار مهم و اساسی است. هنگامیکه شما مشکل مشتری را برطرف میکنید و ناراحتی اورا ازبین میبرید تبادل ارزش از طرف مشتری با پول انجام میشود.
ارتباط با مشتری
چگونگی ارتباط متقابل یک کسب و کار با مشتریانش را، ارتباط با مشتری میگویند.
انواع مختلف ارتباط بین مشتریان و کسب و کارها بهصورت ارتباط حضوری، از طریق اینترنت و آنلاین، بهشکل تلفنی و یا از طریق برگزاری نمایشگاهها است.
قسمت مشتریان
در این بخش، مشتریان کسب و کار بر اساس سن، جنس، عادات و تمایلات خرج کردن مشابه در یک گروه قرار میگیرند. در بخش مشتریان باید به نکاتی توجه کرد که عبارتند از:
با این کسب و کار مشکل چه افرادی حل میشود؟
چه افرادی برای ارزش پیشنهادی من احترام و ارزش قائل هستند؟
این ارزش برای مردان جذابتر است یا زنان؟
آیا این ارزش می تواند نوجوانان یا افراد ۲۰ تا ۳۰ سال را جذب کند؟
خصوصیات افرادی که این ارزش برای آن ها جذاب است چیست؟
کانالها
کانالها مسیرهایی هستند که مشتریان با کسب و کار شما آشنا میشوند و بخشی از فروش شما از این طریق انجام میشود. این کانالها همان شیوههای بازاریابی شما هستند.
بعضی از این کانالها شامل بخشهای زیر هستند:
شبکه های اجتماعی که همان برنامه هایی هستند که عملکرد آن ها بر اساس اینترنت است.
سخنرانی عمومی
آدرسهای الکترونیکی ( ایمیل و جیمیل)
شبکه سازی
بازاریابی مبتنی بر موتورهای جستجو(( SEM
بهینه کردن و بهبود موتورهای جستجو( سئو)
تبلیغ از طریق تلویزیون، بیلبورد و رادیو
پلتفرمهای اجتماعی
ساختار هزینه
تمام هزینههایی که برای راهاندازی یک کسب و کار لازم است به عنوان ساختار هزینه تعریف میشود.
جریانهای درآمد
شیوهای است که یک کسب و کار ارزشی که پیشنهاد میدهد وهمچنین راهحلی که مشکل مشتری را رفع میکند به منفعت مالی تبدیل میکند. نکته مهم این است که سود و منفعت مالی باید متناسب با تلاش مشتری برای به دست آوردن خدمت و یا محصول شما باشد.
در ادامه مقاله در مورد ویژگیهای بیزنس پلن خوب با ما همراه باشید.
ویژگی های یک بیزینس پلن خوب
دکتر ویز در پی آن است تا مخاطبین خود را با اصولی آشنا سازد که موجب شکلگیری یک بیزینس پلن خوب شود. موارد زیادی هستند که میتواند یک بیزینس پلن را متمایز و مناسب در جهت پیشبرد اهداف کسب و کار شما کنند در زیر برخی ازین موارد را برای شما آوردهایم:
۱- کوتاه و مختصر
بیزینس پلنها به دو دلیل بهتر است کوتاه و مختصر باشند:
عموماً طرحهایی که شامل صفحات زیاد و متنهای فراوان باشد حوصله سر بر است و هیچ فردی زمان آن را ندارد تا یک بیزینس پلن ۱۰۰ صفحهای را بخواند. از آنجایی که هدف اصلی شما این است که بیزینس پلنی را که نوشتهاید خوانده شود. باید مختصر و کوتاه باشد.
یک بیزینس پلن طولانی به مرور زمان انگیزه شما را برای بازگشت به آن، اصلاح و استفاده مجدد کاهش میدهد و بعد از گذشت مدتی بی استفاده میشود. از آنجایی که هدف از تدوین بیزینس پلن مراجعه متعدد به آن و آپدیت کردن مطالب ان با توجه به تغییر شرایط استفاده کوتاه بودن امری ضروری است .
۲- شناسایی مخاطبان
بیزینس پلن خود را به گونهای تهیه کنید که برای مخاطبین هدف خود قابل فهم و درک باشد. همواره امر را به یاد داشته باشید که در بسیاری از موارد سرمایه گذاران دانش شما را نداشته و در زمینه کاری شما دانشمند نیستند. لذا برای جذب آنها نیاز دارید تا بیزینس پلن خود را قابل فهم و ساده بیان کنید تا با فهم و دانش همه مخاطبین خود هماهنگ باشد. این موضوع به ویژه در صورتی بسیار مهم میشود که کسبوکار شما دارای فرآیندهای پیچیده علمی بوده و موجب سردرگمی میشود.
۳- شناخت رقبا
برای رسیدن به موفقیت رقبای خود را بشناسید. شناخت رقبا و آشنایی با نقاط ضعف و قدرت آنها موضوعی مهم در پیشبرد اهدافتان است. نوشتن بیزینس پلن بدون توجه به بازار رقابتی در حوزه کسبوکارتان نمیتواند آنطور که انتظار دارید در به نتیجه رسیدن درست عمل کند.
شناخت رقبا و آشنایی با مفاهیم رقابت موجب می شود که به توان لازم به این عرصه وارد شوید و با تهیه یک بیزینس پلن مناسب بتوانید به رقابت درستی بپردازید.
۴- برنامه ریزی
برنامه ریزی درست و اصولی همیشه یکی از مهمترین اصول فعالیتهای اقتصادی بوده و هست. بیزینس پلن شما باید منطبق بر برنامههایی باشد که برای دورههای متناوب کاری خود در نظر دارید. بدون برنامهریزی طرح کسبوکار شما معنای خاصی ندارد. در نتیجه بیزینس پلن شما بیش از هر چیزی معرف برنامههای شماست و در جهت رسیدن به اهداف تجاری نهفته در این برنامهها.
۵- در نظر گرفتن همه جوانب
یکی از مهمترین اصول در فعالیتهای اقتصادی توجه به جزییات مهم و تعیین کننده است. یک بیزینس پلن که در موفقیت شما مؤثر باشد لازم است در تهیه آن به همه این جزییات مهم توجه شود؛ در واقع در بسیاری از موارد این جزییات میتواند مسیر کسبوکار را در شرایط بهتری قرار داده و موجب کارکرد بهتر بیزینس پلن شما شود.
۶- شجاعت
نوشتن یک بیزینس پلن در جای خود یک کار دشوار و زمانبر است و بسیاری از صاحبان مشاغل به آن به عنوان یک مانع نگاه میکنند. اما باید این نکته را بدانید که برای پیشرفت کسب و کار خود نباید بترسید و اگر شناخت کافی به حوزه کاری خود دارید دست به کار شوید.
بسیاری از سرمایه گذاران، صاحبان استارتاپها و کارآفرینان کارشناس نیستند و نظیر شما ممکن است ضعفهایی در حوزه کاری خود داشته باشند. لذا اگر مدرک دانشگاهی یا آموزشی خاصی در حوزه کاری خود ندارید در نوشتن بیزینس پلن شجاعانه عمل کنید و بهراحتی بیزنس پلن مناسب و استاندارد برای خود بنویسید.
۱۲ سوال که باید در بیزینس پلن جواب داده شود
یک بیزینسپلن خوب باید بتواند بهصورت کاملاً مختصر جوابگوی سوالاتی باشد که چشمانداز روشنی از آینده یک کسبوکار در اختیار ما میگذارد. 10 سؤالی که انتظار میرود در یک بیزینس پلن یا BP خوب به آنها جواب داده شده باشد، به شرح زیر هستند:
کسبوکار شما دقیقاً چیست؟
کسبوکار شما میخواهد چه مشکلی را برطرف کند؟
چهچیزی ارائه میدهید؟
وجه تمایز شما چیست؟
بازار هدف شما کجاست؟
مواد اولیه خود را چگونه تهیه میکنید؟
به چه تجهیزاتی نیاز دارید؟
چگونه مشتری پیدا میکنید؟
در حال حاضر منبع درآمد شما چیست؟
قرار است به کجا برسید؟
چه افرادی درگیری کسبوکار شما هستند؟
چقدر زمان لازم است تا چشمانداز نهایی کسبوکارتان محقق شود؟
جواب هریک از سوالات فوق میتواند یک وجه از کسبوکار شما را شفافسازی کند. بنابراین به بسط دادن و تبیین هریک از سؤالات میپردازیم تا ببینیم از این سؤالات انتظار چه جوابهایی داریم.
۱- کسب و کار و بیزنس شما دقیقاً چیست؟
بهتر است در جواب سؤال فوق، کسبوکار یا ایده کارآفرینی خود را نهایتاً در یک جمله مطرح کنید. سعی کنید با سادهترین کلمات و عبارات ممکن یک عنوان نسبتاً کوتاه و قابل فهم برای ایدهی کاری خود در نظر بگیرید. عبارات پیچیده نه تنها کار شما را جذاب جلوه نمیدهد بلکه باعث گنگی و غیرقابل فهم شدن ایدهتان میشود.
بنابراین اگر کار موردنظر شما ذاتاً اسم قلنبه سلنبهای دارد، سعی کنید در پرانتز عبارت متناسب و قابل فهمی برایش انتخاب کنید و در کنارش بنویسید. طوری عنوانتان را انتخاب کنید که هرکس با هر سطح دانشی بتواند آن را درک کند. مثلاً اگر ایدهکاری شما مربوط به تولید کودهای طبیعی زراعی است، میتوانید در کنار عنوان علمی، اصطلاح قابل فهم آن را نیز بنویسید. برای مثال: «عنوان کسبوکار: تولید سولفات کلرواسید (نوعی کود طبیعی زراعی)»
۲- کسب و کار شما میخواهد چه مشکلی را برطرف کند
ایدهها از نیازها سرچشمه میگیرند. بنابراین هر ایده کسبوکاری قابلیت حل یک مشکل را دارد. شما باید بهدرستی و کاملاً شفاف بتوانید هدف کار خود را به کسی که بیزینس پلنتان را مطالعه میکند انتقال دهید.
در این مرحله نیز با گریز از نوشتن اصطلاحات علمی، سعی کنید با ادبیاتی ساده هدفتان را مشخص کنید. یادتان باشد هرچقدر سادهتر بنویسید، بیزینس پلن یا طرح کسب و کار بهتری را ارائه می کنید.
البته اهدافی که اکثر طرحهای کسبوکار دنبال میکنند در زمینههای ورود تکنولوژی به کسبوکارهای سنتی و نحوه انجام راحتتر یک فعالیت هستند. چنین طرحهایی بهراحتی در یک بند میتوانند بهصورت کامل توضیح داده شوند.
۳- چه چیزی ارائه می دهید؟
ممکن است چیزی که شما در کسبوکارتان ارائه میدهید یک وسیله کاربردی یا یک خدمت باشد. بنابراین باید نام وسیله یا خدمت خود را بنویسید. آنگاه نحوه استفاده و دسترسی دیگران به آن را نیز مشخص کنید. ممکن است خود ایده شما در زمینه نحوه دسترسی افراد به یک خدمت خاص باشد؛ در اینصورت با استفاده از مثالها کارتان را قابل فهمتر کنید.
۴- وجه تمایز شما چیست؟
اگر ایده کاری شما شبیه به کاری است که هماکنون انجام میشود، باید وجه تمایزی برای کارتان در نظر بگیرید که اگر قصد جذب سرمایهگذار داشتید، آن فردی که میخواهد روی پروژه شما سرمایهگذاری کند را قانع کند. اگر کار شما هیچ وجه تمایز خاصی نداشته باشد، نه تنها بیزینسپلن شما ناقص خواهد بود، بلکه طرح کسبوکار شما به عنوان یک ایده اجرایی پذیرفته نمیشود. وجه تمایز میتواند مهمترین بخش یک طرح کسبوکار باشد.
۵- بازار هدف شما کجاست؟
مشخص بودن بازار هدف یک کسبوکار، قابلیت اجرای آن کار را کاملاً واقعی جلوه میدهد. بنابراین سعی کنید یک بازار هدف معین برای ارائه محصولات و خدمات خود در نظر بگیرید . البته این بازار باید در دنیای واقعی پذیرای محصولات شما باشد و فقط یک عنوان کاغذی نباشد.
شما میتوانید بعد از مشخص کردن بازار هدف، بهصورت آزمایشی کار خود را وارد آن بازار کنید یا فقط حرفش را در آن بازار بزنید و عکسالعمل آن بازار را بررسی کنید. البته مشورت با یک یا چند فرد کاردان میتواند بازار هدف را بسیار بهتر برای شما مشخص کند.
۶- مواد اولیه خود را چگونه تهیه میکنید؟
اگر ایده کاری شما مربوط به یک کسبوکار تولیدی است که نیاز به تهیه مواد اولیه دارد، باید منبع تهیه مواد اولیه خود را ذکر کنید. باید بتوانید این مواد اولیه را با کمترین واسطه و در حد امکان بهصورت مستقیم خریداری کنید.
هرچقدر واسطهای خرید شما بیشتر باشد، هزینه خرید مواد اولیه شما نیز بالاتر خواهد بود. بنابراین ذکر منبع اولیه تهیه مواد میتواند نقش مهمی در پیشبرد پروژه کاریتان داشته باشد. به همین دلیل هم باید در بیزینس پلن کسب و کار هم گنجانده شود.
۷- به چه تجهیزاتی نیاز دارید؟
اگر ایده کسبوکار شما برای اجرا نیازمند تجهیزات خاصی است، باید آن تجهیزات را در بیزینس پلن خود عنوان کنید. نوشتن تجهیزات لازم باعث میشود تا هزینههای تهیه آنها بهتر برآورد شود. بنابراین هم خود شما و هم سرمایهگذاران پروژهتان به این عناوین نیاز دارند.
۸- چگونه مشتری پیدا میکنید؟
پیدا کردن مشتری بستگی به بازار کار مشخص شده شما دارد . اگر بازار هدفتان کاملاً آماده پذیرش محصول شما باشد، مشتریانتان در همان بازار خواهند بود. گاهی بازار هدف شما یک جامعه گسترده را شامل میشود.
این مورد در ایدههای کسبوکار اینترنتی بیشتر دیده میشود. بنابراین استفاده از ابزارهای جدید تکنولوژی بهترین کمککننده شما برای معرفی و عرضه محصول یا خدمتتان به بازار هدف و مشتریان آن خواهد بود. در بازارهای ملموس و غیرمجازی میتوان مستقیماً مشترهای عمده یا خورده را مورد آزمایش قرار داد.
۹- در حال حاضر منبع درآمد شما چیست؟
منبع درآمد فعلی شما از آن لحاظ اهمیت دارد که بتوان میزان توان مالی شما برای حمایت از طرح کسبوکارتان را سنجید. اگر شما خود از توان مالی بالایی برخوردار باشید، نمیتوانید سرمایهگذاران را مجاب کنید چون آنها در جواب به شما خواهد گفت که خودتان سرمایهگذاری را انجام دهید.
اما معمولاً طرحهای کسبوکاری که نیاز به جذب سرمایهگذار دارند، متعلق به افرادی هستند که خود توان مالی کافی برای حمایت از پروژهشان را ندارند؛ در اینصورت میتوانید با بیان منبع و مقدار درآمد فعلی خود، سرمایهگذاران را ترغیب به حمایت از کارتان کنید.
البته گاهی این منبع درآمد شخصی شما نیست که اهمیت دارد بلکه وضعیت فعلی کسبوکاری است که کارهای ابتدایی آن را انجام دادهاید و میخواهید آن را گسترش دهید است که اهمیت دارد.
۱۰- قرار است به کجا برسید؟
اگر تمام برنامههای شما به خوبی پیش برود، در نهایت کسبوکار شما به چه شکلی درخواهد آمد؟ ارائه چشمانداز هدف و توصیف آینده کسب وکار، پاسخ خوبی برای این سؤال خواهد بود. چه بهتر که ایده کاری شما پتانسیل تبدیل شدن به یک کسبوکار تاپ را داشته باشد. بنابراین این مرحله یکی از مراحل ایدهآل تهیه بیزینس پلن هم برای خودتان و هم برای سرمایهگذاران خواهد بود. مکتوب کردن چرایی انجام یک کار و ایجاد یک چشمانداز قوی میتواند شما و تیمتان را از نظر روحی کاملاً پشتیبانی کند.
۱۱- چه افرادی درگیر کسب و کار شما هستند؟
منظور از افراد درگیر، تیم کاری شماست. افرادی که در اجرای کسبوکارتان با شما همکاری دارند، گزینه مهمی در اجرای درست آن کار است. بنابراین اگر افراد کاردان و متبحری در تیم شما باشد، امکان به نتیجه رسیدن کار چند برابر افزایش پیدا میکند. ممکن است افرادی بهصورت مستقیم و افرادی بهصورت غیرمستقیم درگیر کار شما باشند. وظیفه شما این است که تمام این افراد را شناسایی کنید و در طرح BP خود بنویسید.
۱۲- چقدر زمان لازم است تا چشم انداز نهایی کسب و کارتان محقق شود؟
هرکاری برای تثبیت و به ثمر نشستن به مدتزمان نسبتاً مشخصی نیاز دارد. شما چه مدتزمانی را در نظر گرفتهاید تا کسبوکارتان به مرحله شکوفایی برسد؟ این مدتزمان برای کسب و کارهای مختلف از شش ماه تا چند سال متفاوت است. سعی کنید در بیزینس پلن خود یک زمان معقول برای به ثمر نشستن کارتان در نظر بگیرید
جوابهای شما قبل از هرچیزی سندی برای یک برنامهریزی درست در مسیر تحقق یک کسبوکار اصولی هستند. بنابراین اگر جوابهایتان بتواند خود شما را قانع کند، به یقین میتواند سایر افراد و حتی سرمایهگذاران را نیز متقاعد کند. گاهی قانع کردن افراد متخصص برای همکاری سختتر و پیچیدهتر از قانع کردن سرمایهگذاران است.
البته وجود آن افراد متخصص میتواند مُهر تأییدی برای سرمایهگذاران نیز باشد. اگر فرد متخصص پروژه، خود شما هستید، این مورد را با جدیت و تأکید بیشتری در بیزینس پلن تان مطرح کنید. تخصص امتیاز بزرگی است که اگر صاحب اصلی یک ایده داشته باشد، میتواند آن را در مسیر پروژه به کار گرفته و نتایج سریعتری دریافت کند. زیرا اعتقاد به یک پروژه در سایر افراد دیرتر نسبت به صاحب اصلی پروژه اتفاق میافتد.
چه افراد و سازمانهایی به طرح تجاری نیاز دارند؟
افرادی که تصمیم ندارند وارد کار تجارت شوند، لزومی ندارد این طرح را تهیه کنند. این طرح مناسب افرادی است که در کار خود مصمم هستند وبه دنبال راه اندازی یک کسب وکار پرچالش هستند که منابع مالی آن مشخص است و زمان زیادی را باید برای آن صرف کنند.
کار آفرینان که می خواستند سرمایه گذاران را جذب کنند تا کسب وکاری جدید راهاندازی کنند قدیمیترین طرحهای تجاری را نوشتند بسیاری از شرکتهایی که در حال حاضر موفق هستند، طرح اولیه کسب وکار خود را از روی کاغذ آغاز کردند.
اشتباه است که تصور کنیم فقط کسب و کارهای جدید به پلن تجاری نیاز دارند؛ زیرا همه کسب و کارها چه در مرحله جذب سرمایه و چه برای سرمایه گذاری کردن روی سایر شرکتها به این طرح احتیاج دارند.
چه کسی باید طرح بیزینس پلن را طراحی کند؟
بسیاری از صاحبان پروژههای کاری، طراحی بیزینسپلن خود را به افراد دیگر میسپارند. این کار نمیتواند کار درستی باشد. وقتی جرقه ایجاد یک کسبوکار در ذهن شما زده شده باشد، چطور شخص دیگری میتواند طرح متقاعدسازی آن را بنویسد.
با اطمینان میتوان گفت که بهترین شخص برای نوشتن طرح کسبوکار شما، خود شما هستید. شما میتوانید در مسیر طراحی بیزینس پلن خود از دیگران کمک بگیرید اما آن را بهصورت کلی به اشخاص دیگر واگذار نکنید.
طرح کسب و کار به چه کسانی ارائه میشود؟
برخی فکر می کنند افرادی که قصد راه اندازی یک کسب و کار را دارند باید این طرح را تهیه کنند تا بتوانند سرمایه گذاران بیرونی را متقاعد کنند تا منابع مالی این کسب و کار را تامین کنند؛ ولی در حقیقت این طرحهای کسب و کار برای صاحبان کسب و کار و صاحبان شرکتها تهیه میشوند.
بیزینس پلن باید چند صفحه باشد؟
شاید برایتان جالب باشد بدانید که هرچقدر ایده کاری شما قابل اجراتر باشد، میتوان آن را خلاصهتر مطرح کرد. گاهی یک ایده خوب در یک صفحه نیز قابل ارائه است. بعضی از پروژههای کاری منابع و تجهیزات بیشتری نیاز دارند، بنابراین برای ارائه بهتر به چند صفحه نیاز دارند.
هرچقدر بیزینس پلن شما کوتاهتر باشد، بهتر میتوانید آن را مرور کنید. اگر طرح کسبوکار شما ۱۰۰ یا ۲۰۰ صفحه باشد، هم مطالعه آن برای دیگران دشوار خواهد بود و هم مرور و آپدیت کردن آن برای خودتان سخت خواهد شد.
طولانی بودن طرحهای کسب وکار دلیل بر بهتر بودن آنها نیست. بنابراین از نوشتن طرحهای کسبوکار طولانی پرهیز کنید. اگر این کار در ابتدا برایتان سخت است، بهتر است طرح اولیه خود را هرچقدر هم که طولانی شد بنویسید. سپس آن را مرور کرده و موارد اضافیاش را حذف کنید و سایر مطالب را نیز خلاصهتر و کوتاهتر کنید. این کار را آنقدر ادامه دهید تا به یک بیزینس پلن کوتاه، مختصر و مفید برسید.
هدف اصلی بیزینس پلن ها باید چگونه باشد؟
هدفی که یک کسبوکار دنبال میکند، باید یک هدف مشخص و یکتا باشد. طرحی که چندین هدف برای کسبوکار ارائه دهد، هم باعث سردرگمی میشود و هم طرح شما را با نقص روبرو میکند. تصور میشود طرحهایی که چند هدف را دنبال میکنند به نسبت طرحهایی که تنها یک هدف خاص و مشخص را دنبال میکنند، پتانسیل اجرا و موفقیت کمتری دارند. بنابراین بهتر است تنها روی یک هدف واحد تمرکز کنید تا انرژی شما برای تحقق چند هدف تقسیم نشود.
انواع اشکال بیزنس پلن
بیزینس پلنها دارای انواع مختلفی هستند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مینیپلن (طرحی کوچک برای کسب وکارهای کوچک) این بیزینس پلن شامل مقدار سرمایه موردنیاز، برنامه بازاریابی، گردش مالی، تراز مالی و روش درآمدزایی است که حداکثر در ۱۰ صفحه میتوان تنظیم کرد.
ورکینگپلن (طرح کار یا برنامه کار) ورکینگپلنها میتوانند حاوی اطلاعات بیشتری نسبت به مینیپلنها باشند. بنابراین نسخه کاملتری از بیزینسپلن هستند که میتوانید طرحتان را با آن استارت بزنید.
پرزنتیشنپلن (برنامه ارائه کسبوکار) پرزنتیشنپلنها معمولاً از صفحات کاغذی و مجازی خارج شده و به شکل طرحهایی شفاهی درمیآیند که مناسب ارائه در جمع متخصصان یا سرمایهگذاران است.
آنلاینپلن (برنامه کسبوکار برخط یا آنلاین) اگر طرح کسبوکار خود را با استفاده از مجموعه نرمافزارهای آفیس (Office) به شکل آنلاین دربیاورید، یک بیزینسپلن آنلاین یا آنلاینپلن خواهید داشت. مزایای استفاده از این نوع طرحها شامل امکان به اشتراکگذاری اینترنتی آن و ویرایش و توسعه آسان آن است. امروزه افراد و شرکتها تمایل دارند تا طرحهای کسبوکار خود را بهصورت آنلاین دربیاورند. بنابراین استفاده از آنلاینپلنها روز به روز افزایش پیدا میکند.
چه زمانی میتوانیم بیزینس پلن خود را ویرایش کنیم؟
شما زمانی میتوانید بیزینس پلن خود را دستکاری یا ویرایش کنید که قصد بهتر کردن آن را داشته باشید. شما میتوانید هر ایده جدید برای کسبکارتان را یادداشت کنید. آنگاه در دورههای زمانی مشخص (مثلاً یکبار در هفته یا یکبار درماه) بیزینس پلنن خود را بهروزرسانی کنید.
در جریان بروزرسانی طرح کسبوکارتان، در نهایت به یک طرح جامع و بی عیب و نقص میرسید که در صورت ارائه میتواند هرکسی را قانع کند. قدرت بروزسانی را دست کم نگیرید و برای آن وقت بگذارید. نگذارید ایدههای کسبوکارتان در حد برنامههای قدیمی و غیرخلاقانه باقی بمانند.
استفاده از مایندمپ برای طراحی بیزینس پلن ها
مایندمپ یا Mind Map، یک سیستم آنلاین مختص طراحی چشماندازیهای آموزشی است که میتوان از آن برای طراحی بیزینس پلن هم استفاده کرد. مایندمپ یک نقشه ذهنی منظم به شما ارائه میکند که بهراحتی قابل دستکاری و ویرایش است. شما میتوانید به راحتی به کمک مایندمپ، بیزینس پلنهای خود را در هر سطحی که بخواهید بهصورت آنلاین تنظیم کنید.
استفاده از این برنامه بسیار راحت است. بنابراین برنامههای کاغذی خود را به کمک مایندمپ به یک طرح آنلاین و منظم تبدیل کنید. آنگاه آن را با افراد موردنظرتان به اشتراک بگذارید.
آیا بیزینس پلن باید طرح استهلاک نیز داشته باشد؟
یک بیزینس پلن خوب میتواند حتی شامل یک طرح توجیهی برای استهلاک پروژههای تولیدی یا طرح خروج از پروژههای آنلاین باشد. این طرح از آن لحاظ اهمیت دارد که بتوان نتیجه گرفت اگر به هر دلیلی امکان پیشبرد پروژه در مراحل بعدی امکانپذیر نبود، چطور میتوان از آن خارج شد؟! در واقع حداقل و حداکثر هزینه برای خروج از یک کسبوکار چه مقداری خواهد بود؟! مشخص کردن حد ضرر یک کسبوکار میتواند بخشی از بیزینس پلن آن باشد. اما اکثر افراد دوست ندارند در زمان ایدهپردازیهایشان در مورد شکستها بنویسند؛ بنابراین این گزینه را نادیده میگیرند.
بیزینس پلن خروج چیست؟
یکی از سختترین و تلخترین قسمتهای یک بیزینس پلن در کسبوکارهای اینترنتی نحوه تعطیل کردن کسبوکار است. به هر طریق هر تجارتی روزهای فراز و فرودی دارد و ممکن است در زمانی مجبور به تعطیلی آن شویم. اما آنچه که در چنین شرایطی مهم است نحوه صحیح خروج از کسب و کار است تا مانع از ضرر و آسیب بیشتر به ما شود.
این موضوع نیز در بیزینس پلن کسب و کار اینترنتی بسیار حائز اهمیت است و باید حتماً در آن بگنجانیم. در یک بیزینس پلن خوب حتی نحوههای خروج صحیح و راهکارهای مناسب جمعآوری کسبوکار نیز باید گنجانده شود تا در صورت بروز مشکل درتجارت آنلاین ما از آسیب بیشتر جلوگیری شود. در زیر به برخی ازین موارد اشاره کردهایم:
سعی خواهیم کرد که سایت و متعلقات مربوط به آن را به قیمت روز خود به فروش رسانیم. این متعلقات شامل لوازم و تجهیزات فیزیکی و همچنین بانک اطلاعاتی جمعآوری شده خواهد بود.
تمام خدمات مرتبط با کسبوکارمان را ظرف دو ماه تعطیل میکنیم. مشتریان دائمی و دیگر کسانی که به کسبوکارمان گره خورده بودند ر ا از فروش یا تعطیلی سایت آگاه کرده و آنها را به همکاران معتبر خودم معرفی میکنیم.
در طول زمان و از ابتدای راهاندازی سایت، مقداری از درآمد حاصل از کار را پس انداز کرده تا در همچنین روزهایی و یا شرایط نامساعد دیگر پشتیبان داشته باشیم.
پس از تعطیلی کار، حتماً آن را مورد بررسی و تحلیل قرار میدهیم تا مشکلات و ویژگیهای کار را پیدا کنیم. این تجربیات را هم در اختیار دیگران میگذاریم، هم در صورت نیاز بار دیگر خودمان به کار میگیریم.
طرح های کسب و کار آنلاین
ایده راهاندازی کسبوکارهای آنلاین یا ساخت فروشگاه اینترنتی هر روز در حال گسترش است. بنابراین شما میتوانید بخشی از کار خود را به اجرای آنلاین آن اختصاص دهید. مثلاً اگر قصد راهاندازی یک کارگاه تولیدی را دارید، بیزینس پلن خود را به دو بخش تبدیل کنید:
بیزینس پلن کلی کسب و کار
بیزینس پلن اجرای آنلاین کسب و کار
شما میتوانید با استفاده از قابلیتهای دیجیتال مارکتینگ، حتی قبل از شروع کسبوکارتان به فعالیت بپردازید و بازار هدف خود را بسازید. برای این کار از گزینه همکاری در فروش کسبوکارهای مشابه ایده خود شروع کنید.
با پیدا کردن بازار مناسب هدف و مشتریهای وفادار، راهاندازی کسبوکار مستقل خود را آغاز کنید. با این کار در نهایت هوشمندی از صفحات مجازی و تکنولوژی در حال گسترش شبکههای اجتماعی به نفع خودتان استفاده کردهاید. یادتان باشد میتوانید ابزارهای آنلاین را دست کم نگیرید و از آنها نهایت استفاده را ببرید.
وقتی نام «بیزینس» یا «Business» را میشنویم، در ذهن اکثریت ما، یک کسب و کار موفق با تعداد زیادی کارمند و واحدهای تولیدی و خدماتی تداعی میشود. البته یک کسب و کار فیزیکی موفق، حقیقتاً به همین شیوه است، اما گاهاً معنی بیزینس میتواند بزرگتر یا حتی کوچکتر و متفاوتتر از این تصویر باشد.
گاهی یک کسبوکار خدماتمحور اینترنتی، بدون استفاده از هیچ تجهیزات خاصی هم میتواند به معنی بیزینسی موفق باشد. تا به اینجا برخی از ابعاد بیزینس را بررسی کرده و به مفهوم بیزینس پلن هم پرداختیم، اما در ادامه به پیشنیازهای راهاندازی بیزینس و اصول راهاندازی آن خواهیم پرداخت تا این مبحث را کامل کنیم. لطفاً در ادامه نیز با ما همراه باشید تا با هم معنای بیزینس را بهتر درک نماییم.
لزوم تهیه بیزنس پلن برای کسب و کار های آنلاین
هدف مشاوره کسب و کار دکتر ویز ارائه راهکارهای مناسب و کارآمد در تهیه بیزینس پلن برای کسبوکارهای اینترنتی است. چرا که عموماً با توجه به شیوه و متد کار این قبیل تجارتها توجه کمتری به تهیه بیزینس پلن در آن میشود و این موضوع میتواند حلقه گمشده در کسبوکارهای اینترنتی باشد.
در نگاه اول تهیه یک بیزینس پلن برای بیزینس های اینترنتی شاید امری بیهوده تلقی گردد. اما همانطور که گفته شد داشتن بیزینس پلن خوب همانند یک نقشه راه است و میتواند شما را به اهداف برنامهریزی شده سریعتر برساند. پس نمیتواند در تجارتهای آنلاین از تهیه بیزینس پلن صرف نظر کرد. در نظر داشته باشید که داشتن بیزینس پلن علاوه بر مسیر و راهنمای رسیدن به اهداف کسب و کار اینترنتی شما، دید مناسبی نسبت به وضعیت واقعی شما و رقبایتان میدهد.
مواردی که در تهیه بیزینس پلن برای کسب و کار های آنلاین باید به آن ها توجه کنیم
۱- ایده های کسب و کار
در فعالیتهای آنلاین مهمترین رکن، ایدههای شکلدهنده به کسبوکار شماست. در واقع داشتن موضوعی که موجب شده تا شما به اینترنت به عنوان بستر فروش، بازاریابی و یا ارائه خدمات خود روی آوردهاید در بیزینس پلن شما نخستین گام است. شناسایی این ایده در رسیدن به بیزنس پلن موفق بسیار مهم است.
۲- شناخت مخاطب
مخاطب هدف در کسب و کارهای اینترنتی، اصلی مهم در رسیدن به بیزینس پلن مناسب است. هر محصول و یا خدمتی که به صورت آنلاین عرضه میگردد مخاطب خود را دارد و اگر شما بدون شناخت آن به فعالیت اقدام کنید در پیدا کردن کاربران حقیقی خود شکست خواهید خورد . در نتیجه بیزینس پلن شما باید در جهت خدمترسانی به مخاطبین واقعی سایت یا فضای مجازییتان باشد.
۳- تحلیل بازار
باید در هنگام تهیه بیزینس پلن بازارهای مشترک داخلی و جهانی کسب و کار اینترنتی خود را شناسایی و بررسی کنید. باید اطلاعات موجود به دست آمده از مشاهدات و تحقیقات دیگران را تحلیل و آن را در کنار اطلاعاتی قرار دهید که حاصل مشاهدات و روشهای جستوجوی خودتان هستند. در واقع تجربیات جهانی در زمینه تجارت آنلاین شما بسیار راهگشاست.
۴- اندازه کسب و کار
باید زمینه تولید و معرفی محصول خود را در اینترنت مشخص کنید. در واقع قسمتی از بازار که میخواهید پوشش دهید در تهیه بیزینس پلنتان بسیار مؤثر است. در قدمهای اول بهتر از از بازارهای کوچک شروع کنید تا بتوانید به مرور زمان مطابق با برنامه بیزینسی خود آن را گسترش دهید و به اهداف تعیین شده در بیزینس پلن خود برسید. شغل بیزینس چیست؟
۵- اهداف کسب و کار
یکی از مهمترین مراحل در تهیه بیزینس پلنهای کسب و کارهای اینترنتی نوشتن و مشخص کردن اهداف تجارت آنلاین شما است. این مسئله جز سه رکن اصلی بهبود کسبوکار اینترنتی شما بوده و سعی کنید در تعیین آن وقت بیشتری بگذارید.
۶- نیاز های اولیه
یکی از مسائل مهم در کسبوکارهای اینترنتی، نیازهای اولیه برای تجارت است. در واقع بیزینس پلن شما بر طبق این نیازها جلو رفته و در درجه اول به دنبال رفع آنها است. چرا که اگر به آنها در مسیر کاری خود توجه نکنیم میتواند در رسیدن به اهداف بعدی مشکل ساز شود.
۷- مدل عملکرد
در واقع این بخش بسته به نوع کسب و کار اینترنتی شما بوده و به بیزینس پلن شما جهت میدهد. در راستای بهبود کسبوکار خود باید به مدلی برسید تا براساس آن سایت خود را رو به جلو ببرید. به طور مثال:
در ابتدا به مدت سه ماه، روزی ۳ ساعت وقت بر روی سایت میگذاریم. هر هفته ۳ محصول و هر ماه ۲ مطلب به سایت میافزاییم.
مطالب توسط خود من تهیه و ترجمه میشود.
بعد از گذشت ۳ ماه، تا یک سال پس از راه اندازی فروشگاه، هر ماه ۴-۵ محصول و ۱-۲ مطلب به سایت باید اضافه کنیم.
بعد از گذشت ۳ ماه، تا یک سال، نیاز داریم وقت بیشتری برای کسب و کارمان بگذاریم: پاسخ به تماسها، تهیه پیش فاکتور، پیگیری مشتریان و … در این صورت نیاز است هر روز به طور تمام وقت به این کسب و کار بپردازیم.
در طول مدت یک سال پس از راهاندازی فروشگاه اینترنتی، در نمایشگاههای تخصصی حاضر شویم و با تولیدکنندگان و واردکنندگان اجناس وارد مذاکره کنیم. حداقلش این است که با آنها آشنا شده و لیستی از آنها در اختیار خواهیم داریم. همچنین کسبوکار خودمان را به آنها معرفی میکنیم تا در آینده راحتتر روی همکاریمان بتوانیم مذاکره کنیم و برای آنها نا آشنا نباشیم.
در صورت امکان، یک سال پس از ساخت فروشگاه اینترنتی، یک مسافرت بازاریابی بکنیم.
هدف اول و اصلی ما جمعآوری اطلاعات فروشندگان شهرهای مختلف در چند استان و نیز معرفی سایت به آنها است. هدف دوم پیدا کردن مشتری در همین سفر است.
در ۲ سال آینده با یکی یا دو نفر از فروشندگان بزرگ و خوش نام، به صورت نزدیک شروع به کار کنیم و بخشی از فعالیتهای فروش را از طریق آنها انجام دهیم. ضمناً سعی میکنیم از تجارب و اعتبار آنها نیز استفاده کنیم و بازار را بهتر و بیشتر بشناسیم و با تولیدکنندگان و عمده فروشان بیشتر آشنا شویم.
انواع plan business مناسب کسب و کارهای مختلف
طرحهای تجاری به فعالیتهای تجاری کمک میکنند تا هدفهای خود را بشناسند و در مسیر رسیدن به این اهداف ثابت قدم باشند. این طرحها هدفهای مختلفی را دنبال میکنند؛ بنابراین شکلهای مختلفی دارند. برخی از طرحهای کسب و کار شامل موارد زیر هستند:
بیزینس پلن سنتی
طرح کسب و کار سنتی در مقایسه با طرح نوین جزئیات بیشتری را پوشش میدهد؛ در نتیجه طولانی تر است. این پلن از بخشهای مختلفی تشکیل شده است که شامل:
خلاصه مدیریتی
توضیح کسب و کار، مسیر و نقشه کسب و کار
تجزیه و تحلیل رقیبان کسب و کار
برسی و سنجش بازار هدف
توضیح و تفسیرزندگینامه و وظایف کارکنان
تحلیل و بررسی میزان سود سالانه و میزان سرمایه اولیه مورد نیاز
تفاهم نامههای همکاری، اسناد ثبت علامت تجاری و …
بیزینس پلن مدرن
اگر میخواهید طرح تجاری شما در اسرع وقت آماده شود و کسب و کاری دارید که به سادگی قابل توضیح است، طرح مدرن برای شما مناسب است. این طرح شامل قسمتهای زیر است:
ارزش کسب وکار شما برای بازار مقصد را در عبارتی کوتاه بیان میکند.
شرکای تجاری که در کنار شما فعال خواهند بود را به شما معرفی میکند و نقشه و مسیر راه را برای رسیدن به ارزش رقابتی نشان میدهد و منابع مختلف در ابداع ارزش را برای شما مشخص میکند.
مخاطب کسب و کار، راههای ارتباط با مشتریان، چگونگی داشتن ارتباط موثر و پایدار با مشتری را تعریف میکند.
فهرست جریانهایی را نشان میدهد که کسب و کار را به سود میرساند.
بیزینس پلن ناب
این بیزینس پلن نسبت به پلن یک صفحه ای حاوی اطلاعات مالی بیشتری است. اما در مقایسه با طرح سنتی کوتاهتر است. این پلن وسیله ای برای پیشرفت کسب و کار است. در پلن ناب مواردی که برای گرفتن وام و جذب سرمایه اهمیت دارد، وجود ندارد.
این طرح به پیش بینیها، ترسیم مسیر کسب وکار و هزینهها توجه زیادی دارد.در این پلن به پیشینه شرکت و کارکنان آن اشارهای نمیشود؛ زیرا افراد داخل شرکت این موارد را میدانند.
بیزینس پلن استارتاپی
این پلن ۹ بخش توصیف مشتری، ارزشی که کسب و کار برای بازار دارد، مسیرهای ارتباط با مشتریان، چگونگی ارتباط با مشتریان، روندهایی که برای کسب و کار درآمدزا است، منابع، فعالیت ها، شرکای مهم و تخمین هزینه هایی که کسب و کار دارد را شامل میشود.
بیزینس پلن بازاریابی
در بیزینس پلن بازاریابی یکی از موارد بسیار مهم است. شما باید درنظر بگیرید که هر فعالیت اینترنتی جهت ابقای خود باید تمهیدات مناسبی برای بازاریابی و جذب مخاطب داشه باشد. به طور مثال:
اساس بازاریابی اینترنت ی بر پایه «بازاریابی محتوا» و «سئو» و در زمینه اینترنت بنا شده است
ایجاد محتوای کاربردی و انتشار آن در وبلاگ فروشگاه و جذب مخاطبان دائمی
رعایت اصول سئو و بهینه سازی سایت و جذب مشتریان از طریق موتورهای جستجوگر
انجام یک سفر بازاریابی با هدف معرفی کسبوکار و جمعآوری اطلاعات فروشندگان، بازاریابی تلفنی و ارسال فکس و پیامک به شمارههای جمعآوری شده
ایجاد بخشی در سایت جهت دریافت شماره تماس بازدیدکنندگان، ارسال پیامکهای فروش ویژه و ارسال پیامکهای خاص به فروشندگان و همکاران (تبریک اعیاد، اعلام نمایشگاهها و … ).
چاپ کاتالوگ، بروشور و کیسههای تبلیغاتی با آرم و آدرس سایت
چرا بعضی از کسب و کار ها بدون بیزینس پلن هم موفق شدهاند؟
طراحی بیزینسپلن هیچ تضمینی برای موفقیت در یک کسبوکار نیست. در قسمت فوق اشاره کردیم که یک بیزینسپلن حتی میتواند شامل طرح خروج یا منحل کردن یک کسبوکار نیز باشد. بنابراین طرح کسبوکار یا Business Plan تنها جنبه شفافسازی دارد. این طرح مانند یک نقشه راه میماند که میتواند راهنمای ما باشد.
مطمئناً کسبوکارهایی وجود دارند که حتی بدون بیزینسپلن هم موفق شدهاند؛ اما این دلیل نمیشود که ما از ایجاد نقشه راه خود دست بکشیم. به ثمر نشستن ایدههای کسبوکار به عوامل زیادی بستگی دارند. نحوه مدیریت، قدرت مالی، سرمایهگذاران منصف، تیم حرفهای و کاربلد، بازاریابی مناسب، محصولات باکیفیت، ریسکپذیری، زمان و …. همگی در نزدیک شدن به چشمانداز نهایی پروژههای کاری نقش دارند.
امروزه روانشناسان حتی روحیات تیم و باورهای تیم را دخیل در تحقیق و توسعه کسب و کارها میدانند. بنابراین بیزینسپلن تنها بخش کوچکی از کاری است که باید قبل از شروع به ایجاد کسبوکارمان انجام دهیم. بهانه تراشی برای فرار از ایجاد نکردن طرح کاری، تنها شفافسازیهای لازم را از ما دور میکند. یادتان باشد یک ایده کاری در ابتدا بسیار ضعیف و شکننده است. طرح کسبوکار یا BP پروژهمان میتواند این شکنندگی را برطرف کند.
آیا برای نوشتن طرح کسب و کار به بیزینس کوچینگ نیاز داریم؟
زمانی که برای فعالیت خود طرح داشته باشید بهتر می توانید از کوچینگتان سود و درآمد به دست آورید. شما به خوبی پیش بینی می کنید. یک پلن به شما کمک می کند که برای پروژهها واهدافی که باعث ترقی فعالیت تجاری شما میشود زمان و انرژی صرف کنید.
یک بیزینس پلن شما را قادر میسازد که افکار و ایدههای مدنظر خود را بسنجید و به راحتی مشکلات کسب و کارتان را تشخیص دهید. طرح تجاری نه تنها وضعیت کنونی شما را ترسیم میکند بلکه تشخیص مسیر رو به روی شما را نیز آسان میکند.
نتیجه گیری
در این مقاله سعی کردیم به صورت مفصل درباره بیزینس پلن چیست صحبت کنیم. پاسخ بیزینس پلن یعنی چه را کاملا شرح دادیم.
آنچه که در این مقاله به آن پرداخته شد در واقع راهکاری است در جهت بهبود کیفیت کسب و کارهای اینترنتی با بیزینس پلن. این موضوع وابستگی فراوانی به شناخت و برنامه ریزی ما برای تجارت اینترنتی که در حال انجام آن هستیم دارد.
گفتیم که بیزینس پلن در واقع نقشه راه ما برای پیشرفت و رسیدن به اهداف تعیین شده است. در کسب و کارهای آنلاین نیز این موضوع بسیار حائز اهمین بوده و در بستر خود نیاز به برنامهریزی و توجه بیشتر به جزییات آن داریم.
تعیین گامهای مؤثر در نوشتن یک بیزینس پلن مناسب می تواند ما را به این نتیجه برساند که برای بیزینس پلن خود و رسیدن به اهداف چه نیازهایی داریم تا به جزییات و مسائل مهم کسب و کار اینترنتی خود توجه بیشتری داشته باشیم و در ضمن آن با شجاعت و درنظر گرفتن جامعه مخاطب خود و شناخت بیشتر رقبا به تدوین یک بیزینس پلن خود اقدام کنیم.
میتوانیم از هوشمندی و داشتن برنامهریزی برای کسب و کار آنلاین خود به عنوان مهمترین عوامل رسیدن به بیزینس پلن خوب و در امتداد آن تحقق اهداف بیزینس و پیشرفت در مسیر کاری خود یاد کنیم.
برخی از سؤالات رایج
بیزینس پلن چیست؟
بیزینس پلن یک سند است که اصول اولیه در مورد کسب و کار، محصولات، و خدمات شما را مشخص میکند.
ساختار یک بیزینس پلن به چه صورت است؟
هر بیزینس پلن دارای جزئیات بسیاری است که بسته به حوزه های که مدنظر شماست متفاوت خواهد بود.
دلیل ضروری بودن بیزینس پلن چیست؟
دلایل گوناگونی برای تهیه یک بیزینس پلن وجود دارد که این موضو ع وابستگی زیادی به نو ع کسب و کار شما دارد و چگونگی استفاده از یک بیزینس پلن را متفاوت می کند. اما موضوع مشترک برای همه کسب وکارها این است که یک بیزینس پلن ضروری است.
جشنواره فروش ساده ترین روش برای افزایش فروش محصولات و خدمات
یکی از بهترین و سادهترین راهها برای فروش بیشتر محصول(خدمات)، برگزاری جشنواره فروش فصلی و مناسبتی است. در این نوع جشنوارهها، شرکتها و فروشگاهها محصولات و یا خدمات خود را با تخفیف نسبتا زیادی عرضه میکنند تا فروش خود را بیشتر کند. امروزه در سراسر دنیا جشنواره فروش متعددی برگزار میشود که هدف از برگزاری همهی آن جشنوارهها صرفا فروش بیشتر و سود کردن نیست. در برخی موارد برگزاری جشنوارهها راهی است برای جلب اعتماد مشتریان و ترغیب آنان برای خریدهای بعدی.
در این بین هوشمندی فرد(تیم) برگزار کننده یک جشنواره فروش بسیار مهم است. برای برگزاری یک جشنواره فروش موفق ملاکها و معیارهای بسیار زیادی وجود دارد که باید به صورت دقیق و تخصصی برگزار شوند. برای مثال تحلیل رفتار و فروش رقیبتان در آخرین جشنواره فروش برگزار شده، بسیار مهم و حائز اهمیت است.
ممکن است با تغیرات بسیار اندکی نسبت به رقیبتان بسیار موفق شوید و یا برعکس، بخاطر بالا بودن بسیار اندک قیمت محصول نسبت به رقیب، دچار زیان مالی سنگینی بشوید.
در ادامهی این مقاله پس از بررسی گام به گام برگزاری یک جشنواره فروش موفق به سراغ بررسی ۷ اشتباه رایج در برگزاری یک جشنواره موفق میرویم.
۱ـ مشخص کردن هدف جشنواره
در بسیاری از جشنوارههای فروش هدف جشنواره مشخص نیست. در حقیقت زمانی که شما میخواهید فروش خود را بیشتر کنید باید یک استراتژی استفاده کنید و زمانی که قرار است اعتماد را بین مشتریان افزایش دهید باید استراتژی دیگری استفاده کنید. اگر مرز میان این استراتژیها را بهصورت روشن و واضح برای خود و تیمتان مشخص نکنید قطعا در طول اجرای جشنواره با مشکلات زیادی مواجه میشوید. حتی ممکن است جشنوارهی شما با زیان مادی و معنوی زیادی همراه باشد.
۲ـ کالا یا خدمت ویژهی خود را مشخص کنید
بهطور کلی کیفیت محصول یا خدمتی که قرار است مشتریان بابت آن به شما هزینهای پرداخت کنند بسیار مهم است. کوچکترین نقص در محصول و یا حتی بستهبندی محصول میتواند مشتری را ناراضی کند. پس قبل از برگزاری جشنواره فروش، کیفیت محصول یا خدمت خود را از هر نظر بررسی کنید. حتی برای اطمینان بیشتر میتوانید آنرا با محصول یا خدمت رقیب هم مقایسه کنید و نقاط ضعف آن را برطرف کنید. در حقیقت رضایت مشتری از خرید در جشنواره فروش، تضمین موفقیت جشنواره و کمپین شماست.
۳ـ شلوغ کاری نکنید!
بدیهی است موقع برگزاری یک جشنواره فروش مشتریان شما افزایش مییابند. پس بهتر است سعی کنید فضای مناسبی را در اختیار مشتریان قرار دهید و تا حد امکان مسیرهای فروشگاه شما گیج کننده و بیش از حد شلوغ نباشد.
۴ـ امکان خرید آنلاین برای خرید غیرحضوری در طول جشنواره
بسیار عادی و رایج است که در زمان برگزاری جشنواره فروش تعدادی از مشتریان شما امکان حضور فیزیکی در فروشگاه شما را نداشته باشند. همانطور که میدانید زمان برگزاری جشنواره باید محدود باشد پس با این شرایط ممکن تعدادی از مشتریان خود را از دست بدهید.
یکی از راهکارهایی که در سالهای اخیر به شدت در حال رشد است این است که جشنواره را بهصورت آنلاین و در بستر اینترنت هم برگزار میکنند تا به کمک آن بتوانند افرادی که به هر دلیلی امکان حضور بهصورت فیزیکی را ندارند، جذب کنند. تنها کافیست با ساخت فروشگاه اینترنتی به این بستر ورود پیدا نمایید.
یکی دیگر از دلایل جشنواره فروش آنلاین جلوگیری از اذحام جمعیت در محل فروشگاه است. برای مثال آخر هفته یا روز آخر جشنواره که ممکن است فروشگاه شما بیشتر از ظرفیت خود جمعیت داشته باشد، میتوانید به کمک سایت تعدادی از مخاطبان را به خرید غیرحضوری هدایت کنید تا از اذحام جمعیت جلوگیری کنید.
ارسال رایگان، اهدای اشانتیون و حامی محیط زیست بودن(خرید بدون آلوده کردن محیط زیست توسط خودرو) میتواند از جمله راههایی باشد که مشتریان را به خرید از سایت ترغیب کند. همچنین در طول برگزاری کمپین و جشنواره فروش میتوانید آمار و عکسهای مربوط به جشنواره را در سایت خود قرار دهید و مخاطبان را به خرید ترغیب کنید.
یکی از مهمترین موضوعات سایت، استفاده از نشانگرهای معکوس زمان است. این کار کمک میکند تا مشتری احساس کند باگذشت هر لحظه و خرید نکردن دچار ضرر شده و سریعتر محصول یا خدمت شما را خرید کند.
۵ـ میزان تخفیف محصول(خدمت) باید کاملا واضح باشد
بسیاری اوقات همهی محصولات یا خدمات شرکت(یا فروشگاه) در فروش ویژه قرار نمیگیرد. ممکن است به بنا به دلایلی فقط یک یا چند محصول(یا خدمت) در جشنوارهی فروش قرار گیرد.
پس اگر در هنگام جشنواره فقط روی یک یا چند محصول خود تمرکز دارید بهتر است که هنگام تبلیغات و برگزاری جشنواره بهصورت کاملا واضح بیان شود که کدام محصولات شامل تخفیف هستند و این تخفیف دقیقا به چه میزان است. یکی از برزگترین مشکلات در جشنوارههای فروش مشخص نبودن تخفیف هاست.
همچنین موقع جشنواره فروش سعی کنید بهترین و مرغوبترین محصولات خود را به فروش برسانید زیرا این محصولات نمایندهی برند شما هستند. به هیچ وجه سعی نکنید که در جشنواره فروش کالاهای بیکیفیت و نامرغوب انبار را به مشتریانتان بفروشید. ممکن است برای سالها یک جشنواره در ذهن مخاطبانتان بماند. پس سعی کنید بیشترین حساسیت را بر روی محصول و یا خدمتتان داشته باشید تا مشتریان بهصورت کامل از شما و خدماتتان رضایت داشته باشند.
۶ـ محل مناسب برای مراجعین و پارکینگ مناسب
برای داشتن فروش هرچه بهتر باید به فکر همه چیز باشید. محل مناسب برای مراجعین و جای پارک مناسب از مهمترین موضوعات پنهانی است که بسیاری از فروشندگان تازه کار به آن اهمیتی نمیدهند و باعث میشود که قسمتی از فروش خود را از دست بدهند. سعی کنید برای جشنواره فروش خود یک پارکینگ اختصاصی کرایه کنید و درصورت امکان مسیرهای مترو و اتوبوس منتهی به فروشگاه خود را نیز بر روی تبلیغات بنویسید.
یکی دیگر از کارهایی که ممکن است هزینه داشته باشد اما اجرای آن در برخی جشنوارهها بسیار مفید است، فراهم کردن سرویس حمل و نقل رایگان به مکانهای پرتردد شهری است.
۷ـ نگهداری از کودکان به کمک اتاق کودک
کودکان و خردسالان نهتنها باعث میشوند که پدر و مادر تمرکز کافی بر خرید نداشته باشند بلکه میتوانند موجب حواس پرتی دیگر مشتریان در طول جشنواره فروش هم شوند. حل کردن این مشکل کمک میکند تا مشتریان با دقت بیشتری خرید کنند و همچنین از فراهم کردن فضای مناسب برای نگهداری از کودکشان قدردان شما باشند. در نظر داشته باشید که این موضوع باید کاملا رایگان باشد چراکه در غیراینصورت نتیجهای عکس میدهد.
۸ـ رفتار حرفهای پرسنل
پرسنل و کارمندان نمایندهی برند شما در یک جشنواره فروش هستند. کارمندان و پرسنل باید حدود ۲ هفته قبل از شروع جشنواره یک دوره آموزش ببینند تا بتوانند اهداف جشنواره را درک کرده و ارتباط خوب و موثری با مشتریان برقرار کنند.
هر رفتار غیرحرفهای و غلط از پرسنل میتواند برند شما را به خطر بیاندازد و فروش شما را تحت تأثیر قرار دهد. نحوهی آداب و معاشرت کارمندان با مشتریان مهمترین موضوعی است که باید به کارمندانتان آموزش دهید.
۸ـ مقدار تبلیغ جشنواره
تبلیغات شما باید به اندازه و متناسب با جشنواره باشد. تبلیغ زیاد میتواند باعث عدم توانایی سرویس مناسب به همه مشتریان شود و همچنین برعکس، تبلیغ کم میتواند باعث فروش حداقلی محصول یا خدمت شما شود. لیستی از مهمترین کانالهای تبلیغ برای جشنواره فروشتان پیدا کنید و در کنار آن بودجهی تبلیغات جشنواره را نیز مشخص کنید تا بتوانید مدیریت تبلیغات را به دست بگیرید.
قرار نیست همهی بودجه تبلیغات قبل از شروع جشنواره و در روزهای ابتدایی جشنواره خرج شود. در روزهای اول جشنواره میتوانید بازخورد کانالهای مختلف را بررسی کنید و سپس تبلیغات خود را به بهینهترین شکل ممکن در روزها و لحظات آخر ادامه دهید.
۹ـ اجناس یا خدمات فروخته شده گارانتی بازگشت وجه دارند
در کسب و کارهای سنتی قدیم معمولا فروشندگانی که اجناس خود را پس میگرفتند،اعتبار بیشتری بین مردم داشتند و مشتریان رغبت بیشتری برای خرید داشتند. علت این موضوع فقط یک چیز است و آن هم ایجاد حس اعتماد در مشتری است. قطعا مشتریان و خریداران محصول و خدمت شما دوست دارند که در صورت هرگونه نارضایتی و مشکلی بتوانند وجه خود را بازپسگیرند.
۱۰ـ مشاوره رایگان و جامع خرید
پرسنل و کارمندان شما باید در مورد ویژگیهای محصول یا خدمت عرضه شده در جشنواره فروش اطلاع کامل داشته باشند تا بتوانند پس از مراجعه مشتریان و درخواست راهنمایی، بهطور کامل شرایط و ویژگیهای محصول را برای مشتری توضیح دهند. اگر مشاوران شما با دیگر کارمندان و پرسنل متفاوت هستند بهتر است لباس و فرمی آراسته و متفاوت از دیگر کارکنان داشته باشند.
۱۱ـ حفظ حریم خصوصی مشتریان در زمان خرید
برگزاری جشنواره فروش همیشه با چالشها و مشکلات متعددی روبرو بوده است که از جمله این مشکلات میتوان به سرقت رفتن وسایل و کیف پول مشتریان اشاره کرد. تیم حراست باید با تیز بینی خاصی افراد مشکوک را تشخیص دهد و از ورود آنان جلوگیری کند. همچنین دیگر آفتی که گاهی جشنوارههای فروش با آن مواجه میشوند حضور ناخوشایند تکدیگران و دستفروشان است که به کمک تیم حراست میتوانید آنان را کنترل کنید و از ورودشان جلوگیری کنید.
۱۲ـ طراحی و دیزاین فروشگاه برای جشنواره فروش
در طول برگزاری جشنواره فروش باید سعی کنید طراحی و دیزاین فروشگاهتان کاملا متفاوت و خاص باشد. مشتریان شما انتظار دارند که با طراحی جدیدی روبه شوند. البته سعی کنید زبان طراحی اصلی فروشگاهتان را حفظ کنید و با تغییراتی آن را زیباتر و جذابتر جلوه دهید.
در طراحی و دیزاین جدید به فکر جشنواره فروش برای مشتریان غیر حضوری هم باشید. مشتریان غیرحضوری انتظار دارند حال و هوای سایت شما متفاوتتر از گذشته باشند پس سعی کنید سایت خود را هم آپدیت کنید و دیزاین آن را جدید کنید. البته سعی کنید فضای سایت و فروشگاه به هم نزدیک باشد و زبان طراحی آن مشترک باشد. بهطور خیلی خلاصه سعی کنید ترکیب رنگ مورد استفاده سایت و فروشگاه یکسان باشد.
۱۳ـ کالاهای مشکلدار بلای جان جشنوارههای فروش
فرض کنید تا اینجای کار همهی گامهای مطرح شده را به درستی انجام دادهاید و انتظار یک فروش فوق العاده را دارید. اما ممکن است یک یا چند کالای مشکلدار، گریبان تعدادی از مشتریان را بگیرد و شاکی شوند. اگر آن مشتریان برای پس دادن کالای خود به فروشگاه شما بیایند و دیگر مشتریان متوجه این مشکلات شوند، میتواند فروش و اعتماد مشتریانتان را تا حد زیادی دچار مشکل کند.
پس حتی اگر در زمانهای عادی تک تک محصولاتتان را بررسی نمیکردهاید بهتر است چند کارمند را مخصوص چک کردن سلامت کالاهای انبار کنید تا از هر مشکل احتمالی جلوگیری کنید.
۱۴ـ با مشتریانی که امکان حمل محصول را ندارند چهکنیم؟
ممکن است مشتریان و کاربران شما بلافاصله بعد از خرید امکان حمل آن را نداشته باشند. برای این دسته از مشتریان باید سیستمی طراحی کنید که بعد از پرداخت هزینه، آدرسی به شما بدهند و سپس در زمان تعیین شده محصولشان را دریافت کنند. البته ممکن است محصول شما مرسوله خاصی مانند فرش یا مبل باشد که برای حمل و نقل به یک ماشین باربری نیاز است.
در اینصورت بهتر است برای این دسته از مشتریانتان برنامهای داشته باشید تا پس از خرید دچار سردرگمی نشوند و بهراحتی بتوانند محصول خریداری شده را به محل مورد نظر انتقال دهند. گاهی اوقات در جشنوارههای فروش(مانند جشنوارههای پیش فروش تلفن همراه) محصول نمونهای بهمنظور تست در فروشگاه وجود دارد.
علت این است که این محصول هنوز بهصورت رسمی آمادهی عرضه نشده است. در چنین مواقعی نیز فروشندگان با دریافت آدرس از مشتری، بلافاصله پس از عرضهی محصول آن را به دست مشتری میرسانند.
یکی از مهمترین جشنوارههای فروش در سراسر دنیا جمعه آخر ماه نوامبر است.
۷ اشتباه رایج در برگزاری جشنوارههای فروش
یکی از دلایلی که بسیاری از جشنوارههای فروش با شکست مواجه میشوند این است که شتابزده عمل کردهاند و جوانب مختلف جشنواره را نسنجیدهاند. در ادامهی مقاله ۷ مورد از بزرگترین اشتباهات در جشنواره فروش را بررسی میکنیم.
۱ـ جشنوارهی شتاب زده
ممکن است به دلایل مختلفی شما دیر به فکر برگزاری یک جشنواره فروش بیافتید. در این شرایط باید بین برگزاری یک جشنواره شتابزده و یا برگزار نکردن آن جشنواره تصمیمگیری کنید.
ارزیابی خودتان و شناخت کافی از عوامل و تیم اجراییتان میتواند کمک زیادی به تصمیم صحیح شما قبل از برگزاری جشنواره بکند. بسیار مهم است که بتوانید در این هنگام تصمیم درستی بگیرید زیرا برگزاری یک جشنوارهی غلط آسیب بزرگی به برند وارد میکند و از طرف دیگر برگزار نکردن جشنواره نیز میتواند موفقیت و فروش بزرگی را از شما سلب کند.
۲ـ کپی برداری بدون فکر از رقبا
فرض کنید رقیب شما ماهها در تدارک برگزاری یک جشنوارهی فروش تمام و کمال بوده است. حالا درست یک هفته قبل از شروع جشنواره فروش شما هم تبلیغات رقیبتان را دیدهاید و به فکر برگزاری یک جشنواره فروش افتادهاید.
خب شاید در نگاه اول یک هفته فرصتی کافی بهنظر برسد اما قطعا در مقابل زمانی که رقیبتان برای تدارک برگزاری این جشنواره گذاشته است زمان کمی است و جدای از اینکه میتوانید طی یک هفته کارهایتان را جفت و جور کنید یا خیر ممکن است مشتریانی که به هر دو جشنوارهی شما و رقیبتان میروند کیفیت جشنواره را ملاکی برای کیفیت برند شما بدانند و شما شکست بزرگی را نسبت به رقیبتان تجربه کنید.
جالب است بدانید بسیاری از برندهای بزرگ دنیا برای گمراه کردن رقیبانشان، جشنوارههای سوری برگزار میکنند تا رقیب را گمراه کنند و جشنوارههای اصلی بین این جشنوارههای سوری گم باشد. بدین صورت برای مدت زمان زیادی راز موفقیت آنان در پردهای از ابهام باقی میماند.
۳ـ کوچک بودن هدف جشنواره
فرض کنید شما صاحب یک فروشگاه ساعت هستید ممکن است شما در حالت میانگین روزانه ۱۰۰ عدد ساعت میفروشید و بهصورت میانگین روی هر ساعت ۵۰۰۰۰ تومان سود میکنید. حالا فرض کنید یک جشنواره فروش برگزار کردهاید که سود شما به ۲۰۰۰۰ تومان به ازای هر محصول رسیده اما تعداد محصولی که فروختهاید از ۱۰۰ به ۱۵۰ عدد رسیده است.
با یک محاسبه ساده میتوان فهمید که سود شما از ۵ میلیون تومان به ۳ میلیون تومان در روز کاهش پیدا کرده است. درعین حال هزینهی زیادی نیز برای تبلیغات، جذب نیرو و فضاسازی مناسب برای فروشگاه کردهاید.
پس میتوان گفت که با برگزاری این جشنواره نهتنها سود نکردهاید بلکه دچار زیان مالی بزرگی هم شدهاید. گاهی اوقات برگزاری یک جشنواره فروش نهتنها زیان مالی دارد بلکه مشکلات آن در ذهن مشتریان باقی میماند و هزینههای سنگینی را برای مدت زیادی به فروشگاه تحمیل میکند.
۴ـ جشنوارهی شما ارزشی برای مخاطب ندارد!
بعضی از جشنوارههای فروش آنقدر قدرت جذب کمی دارند که حتی دلتان هم نمیخواهد در آن شرکت کنید. برای مثال هیچ وقت تخفیف ۵ درصدی روی مواد خوراکی نمیتواند مشتریان را به فروشگاه شما روانه کند. این ارقام کشش کافی ندارند و نمیتوانند مخاطب را ترغیب به حضور در جشنواره کنند.
به همین روال تخفیفهای بیش از حد هم میتواند تأثیر روانی بدی روی مشتریان داشته باشد و آنان دائم از خود بپرسند که مگر قبل از این جشنواره سود این فروشگاه چقدر بوده است؟! معمولا این اتفاق از درصدهای ۵۰ به بالا میافتد.
۵ـ تیم اجرایی ضعیف جشنوارهتان را نابود میکند!
برگزاری یک جشنواره فروش خوب درست مانند برگزاری یک مهمانی بزرگ است. جشنواره باید درست طبق خواستهی شما و در بهترین حالت ممکن اتفاق بیافتد. هر مشکل کوچکی میتواند جشنوارهی شما را خراب کند. استدلال بسیاری از فروشندگان تازه کار این است که کارها خودشان سری میشوند.اما این دسته از فروشندگان پس از برگزاری و شکست(!) جشنواره به شدت دنبال مقصر میگردند.
در حقیقت باید چند روز قبل از برگزاری جشنواره وظیفهی تکتک افراد مشخص شده باشد و هرکس بداند قرار است چه کاری را انجام دهد. جشنوارهتان را از روز اولی که تدارک جشنواره را میبینید جدی بگیرید و با هرگونه کمکاری پرسنل در هنگام برگزاری جشنواره برخورد کنید.
۶ـ جشنواره فروش نیاید بیش از حد طولانی باشد
شاید در نگاه فکر کنید که هرچه زمان برگزاری یک جشنواره فروش بیشتر باشد فروش بیشتر است و استقبال مردم هم بیشتر میشود اما تجربه نشان داده است که زمان زیاد در برگزاری جشنواره نهتنها کمک نمیکند بلکه باعث میشود استقبال هم کمتر شود. یک جشنواره بلند مدت نهتنها پرسنل را خسته میکند بلکه باعث میشود که جشنواره از چشم مشتریان نیز میافتد.
۷ـ روزها و لحظات آخر طلایی است!
ممکن است در لحظات آخر دچار ناامیدی شوید اما دست نگه دارید! ممکن است درست در آخرین روز جشنواره، شما به اندازه چندین هفته بفروشید. مقداری از بودجهی تبلیغاتیتان را برای روزهای آخر ذخیره کنید. این کار کمک میکند تا تداوم تبلیغ در طول برگزاری جشنواره، مشتریان را به فروشگاه شما بکشاند. پس در طول برگزاری جشنواره صرفا سعی کنید که روی بهبود جشنواره کار کنید و تبلیغاتتان را نیز هدفمند کنید تا بهترین نتیجه و فروش را تجربه کنید.
میتوانید در ازای مقدار اندکی تخفیف، نظرسنجی جشنواره را از مشتریان انجام دهید و نقاط ضعف و قوتتان را از زبان مشتریان بشنوید تا در جشنوارههای بعدی از آن استفاده کنید.
اهمیت برند لوکس (Luxury Brand) ، آموزش مراحل ساخت برند لاکچری
شاید برای شما هم سوال پیش آماده است که برند لوکس چیست و چراباید به فکر ساخت برند لوکس برای حوزه خود باشیم؟ یکی از موضوعاتی که بعضی شرکتها را موفق و بعضی را شکست خورده میکند وجود یا عدم وجود برند لوکس در پس آن بیزنس است.
در نظر داشته باشید که برند سازی حرفهای، یکی از مهمترین اصول اولیه و پایهای هر کسب و کاری است. این اصول در واقع استراتژیها و جزییات خاص خود را دارد که اطلاع از این اصول، برای صاحبان هر کار و بیزنسی الزامی است.
متاسفانه در سالهای اخیر هر شخصی متناسب با حال و هوای کسب و کار شخصی خود تعریف برندسازی و برند لوکس را تغییر داده است. البته همهی تعریفها در نهایت به این جمله ختم میشوند که یک برند در اصل شخصیت کسب و کار شما از نظر مشتریان است.پس سعی کنید تا شخصیت کسب و کار خود را در ذهن مشتری به شکلی ترسیم کنی دکه برند شما جایگاهی ویژه در ذهن مخاطب داشته باشد.
چرا ساخت برند لوکس اهمیت دارد؟
در واقع کارشناسان زیادی اعتقاد دارند که صنعت غذایی ایران نسبت به بسیاری از رقبای خود در کشورهای دیگر، سطح بالاتر و قابل قبولی دارد. این در حالی است که بسیاری از صنایع ایران نسبت به کشورهای رقیب ضعیفتر است. براساس آخرین آمار در کشور ایران چند ده هزار واحد صنعتی ـ غذایی و دههاهزار واحد صنفی در صنعت غذایی ایران مشغول به فعالیت هستند. اما جالب است که اگر از هر شهروند ایرانی بپرسید که معروف ترین برندهای غذایی ایرانی کدام است، در بیشتر موارد نام برندهایی همچون کاله، پگاه، میهن و نهایت دو سه برند دیگر را بر زبان میآورد.
به نظر شما علت چیست؟ چرا بین تعداد زیادی برند غذایی داخلی برند کاله بین مردم معروف شده است؟شناخته شدن یک برند، زمینه ساز ارزشی مضاعف برای تولیدات آن شرکت میشود. همچنین موقع خرید تا حد زیادی پول آن برند را پرداخت میکنیم تا پول محصول خریداری شده را.
جالب است بدانید که تحقیقات دانشگاهی انجام شده در زمینه برند لوکس حاکی از آن است که بیشتر مردم در هنگام خرید حاضرند برای خرید یک محصول از برند لوکس، تا ۴۰ درصد هزینهی بیشتری بپردازند.
البته همانطور که میدانید برندهای لوکس و مطرح ایران و جهان یک شبه و یا اتفاقی به جایگاه کنونی خود نرسیدهاند. تمامی این برندها مسیری پیچیده و طاقتفرسا و گاهی چند ده ساله را طی کردهاند که گاهی لازم است به بسیاری از موضوعات ریز و درشت دقت کرد.
در دل یک برند لوکس موضوعات خیلی ریز نهفته است. از نام آن برند گرفته تا ویژگیهای ریز و درشت آن برند. دقت داشته باشد که زمانی که نام یک برند را میشنوید فقط به زمینهی کاری آنها دقت نمیکنید و حتی احساسی خاص یا مفهومی جالب در ذهن شما تداعی میشود مانند زنگ تلفن نوکیا یا آیفون اپل. این دقیقا همان قدرت برند لوکس است.
در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ میلادی برند نوکیا معروفترین برند تلفنهای همراه بود این برند در ذهن بیشتر مردم دنیا به کیفیت بالا و دوام زیاد معروف بود تاجایی که بسیاری از کاریکاتوریستهای معروف، گوشیهای نوکیا را به شکل چکش طراحی میکردند و در نمایشگاههای خود به معرض دید عموم قرار میدادند. این کار نشانگر جان سخت بودن و کیفیت بالای تولیدات شرکت نوکیا بود.
همهی این موضوعات اهمیت نیاز ساخت یک برند لوکس در زمینهی کاری و تخصصی شما است. اگر تا کنون به سراغ ساخت برند لوکس خودتان در زمینهی تخصصی خودتان نرفتهاید با مطالعه این مقاله میتوانید برند رویایی و خاص خودتان را بسازید و از پادشاهی کسب و کارتان لذت ببرید.
وقتی به دنبال ساخت یک برند خاص و لوکس هستید حتما یک ایدهی عالی و یا یک تخصصی دارید که میخواهید آن را به یک برند لوکس و رویایی تبدیل کنید. در قسمت زیر برای سهولت مطالعه تمامی مراحل ساخت یک برند لوکس در ۷ بند مجزا، بهصورت کامل نوشته شده است که میتوانید در ادامه آن را مطالعه کنید و برند لوکس خود را پایه گذاری کنید.
۷ مرحله برای ساخت برند لوکس
کیفیت محصول یا خدمتتان باید فوقالعاده باشد
هنگام ساخت یک برند لوکس میبایست محصول یا خدمتی با کیفیت و منحصر به فرد برای ارائه داشته باشید. کیفیت رمز موفقیت شما در تبدیل شدن به برند لوکس است. این موضوع دقیقا مصداق ضربالمثل خشت اول گر نهد معمار کج، تا ثریا میرود دیوار کج است. پس در نظر داشته باشید در محصول یا خدمتی که ارائه میدهید وسواس بهخرج دهید تا بعدا قدرت مانور کافی روی آن را داشته باشید.
تحقیقات در مورد رقبا، صنعت، محصول و مخاطبتان
این تحقیقات اطلاعات بسیار مفیدی در مورد رقیبان، صنعت مورد فعالیت، محصول، برند و مخاطبان(مشتریها) به شما ارائه میکند. به کمک این اطلاعات میتوان هر موضوعی را جداگانه بررسی کرد. در همهی مراحل ساخت یک برند لوکس در نظر داشته باشید که تحقیقات، به مشخص کردن مخاطبان هدف(نهایی) و ویژگیهای آماری آنها کمک شایانی میکند.
به کمک این اطلاعات آماری میتوانیم پیشنهادها و اهداف تبلیغاتی خود را بر اساس مشتریهای خاص خود و در جهت معرفی محصول طراحی و اجرا کنیم. اگر نمیدانید تحقیقات بازارو محصول خود را از کجا آغاز کنید و بهطور کلی برای تحقیقات خود به کمک نیاز دارید، تیم مشاوره کسب و کار دکتر ویز آمادگی دارد که در تمامی این مرحل شما را راهنمایی کرده و شما بتوانید در کمترین زمان ممکن و با حداقل هزینه برند لوکس خود را پایه گذاری کنید.
ساخت جایگاه محصول و ویژگیهای آن در بازار
بعد از طراحی محصول یا خدمت باکیفیت و انجام تحقیقات مرحلهی قبل میبایست برای محصول یا خدمت مورد نظرتان یک ویژگی خاص و منحصر به فرد آماده کنید. شما در ارائه محصول خود به چه ویژگیای معروف هستید؟
سریع ترین هستید؟
ارزان ترین هستید؟
لوکس ترین هستید؟
اولین هستید؟
این ویژگی در طی سالها قرار است پرچم برند لوکس شما را بالا نگه دارد. پس ارزشش را دارد که وقت و هزینهی زیادی بر روی این ویژگی(ها) صرف شود. تمایز و ویژگی خاص محصول شما باید دقیقا چیزی باشد که بهراحتی و در طی مدت زمان کم قابل کپی برداری نباشد. چراکه درصورت کپی شدن ویژگی خاص برند، شما دیگر نمیتوانید بر آن تکیه کنید.
همچنین هرچقدر تمایز و ویژگی محصول شما خاصتر و جذابتر باشد، برند شما را در ذهن مشتری تقویت میکند. سعی کنید بر وجه تمایز خود تمرکز کنید و آن را بهصورت مداوم بین کارکنان و مشتریان تقویت کنید. تمایز شما میبایست در همهی مراحل مدیریت ارتباط با مشتری خودنمایی کند.
بسته بندی، حال و هوای دفتر یا فروشگاهتان، انواع استراتژی، طراحی محصول و بسیاری از قسمتهای دیگر باید وجه تمایز برند شما را به نمایش درآورند. مهمترین نکتهی این قسمت که بسیاری از صاحبان کسب و کار و حتی برندهای معروف گاهی از آن غافل میشوند، تداوم نداشتن تمرکز، بر ویژگی خاص و منحصر به فرد آن برند است. پیام برند شما باید بهطور مداوم در ذهن مشتری جریان داشته باشد درست مانند جریان همیشگی آب در رودخانه.
تصویر سازی برند لوکس
آن ویژگی که قرار است از برند خود بسازید میبایست تصویری و شفاهی باشد. شناسهی بسیاری از برندهای لوکس مانند اپل، گوگل، کاله و میهن لوگوی آنان است. تأثیر داشتن یک لوگوی بصری جذاب بسیار زیاد است تا جایی که برندهای لوکس در برخی اوقات صدها هزار دلار برای این طراحی لوگو صرف میکنند.
موضوع بعدی استفاده از روانشناسی رنگها در برند کسب و کار شماست. استفاده از رنگ مناسب در ماندگاری برند در ذهن مخاطب نقش ویژهای دارد. برای مثال در استارت آپهای ایرانی دیجی کالا رنگ قرمز را برای برند خود برگزیده. علت برگزیدن رنگ قرمز در دیجی کالا افزایش هیجان در بین مشتریهاست. رنگ قرمز در روانشناسی رنگها، به منظور افزایش هیجان و برانگیختن احساسات مشتریان است.
همچنین شعار تبلیغاتی یک برند لوکس بسیار حائز اهمیت است. شعار تبلیغاتی میتواند سالها در ذهن مخاطبتان جا خوش کند پس در انتخاب آن دقت کنید. شعار تبلیغاتی تا حد ممکن باید کوتاه و اثرگذار باشد. نوشتن شعار تبلیغاتی کار هر کسی نیست و برای انجام این کار نیاز به شخصی با مهارت کپی رایتینگ دارید. حتما به یاد دارید که شعار برند نوکیا Connecting People و به معنای وصل کردن مردم به یکدیگر بود. این شعار از بهترین شعارهای خلق شده در بین برندهای لوکس و مطرح جهان است.
بازاریابی تصویر برند لوکس
این مرحله نیازمند آن است که تمامی مراحل قبل با دقت انجام شده باشد. به نمایش گذاشتن تصویر برند و همچنین بازاریابی آن نیازمند آن است که طی چندین سال مداومت وجود داشته باشد. این مداومت باید در کل سازمان(شرکت) نهادینه شود.
برای مثال در چندین دهه قبل، با پایه گذاری کفش ملی، هیچ یک از کارکنان این شرکت اجازه پوشیدن کفش از برندهای دیگر را نداشتند.جالب تر آن که بین کارمندان نیز اگر کسی از کفشی با برندی غیر کفش ملی استفاده میکرد، آن شخص بهشدت مورد نکوهش دیگران قرار میگرفت چون کفش ملی بسیار باکیفیت و دارای قیمتی مناسب بود. البته چنین اقدامی میطلبد که کیفیت محصول شما آنچنان خوب باشد که حتی نمونههای خارجی هم توان رقابت با آن را نداشته باشند.
همچنین برای بازاریابی برند لوکس خود میتوانید از موارد زیر کمک بگیرید:
قبول اسپانسرینگ همایشهای مرتبط با کسب و کار و صنعت شما
ارتباط و تعامل با اینفلونسرها و سرمایه گذاران حوزه مورد فعالیت
وبلاگ به روز با تولید محتوای جذاب مرتبط با صنعت یا خدمت برند شما
دعوت متخصصان حوزه شما به شرکت و دفتر
فعالیت در شبکههای اجتماعی و تولید محتوای بهروز و مرتبط با حوزه مورد فعالیت
میزان اهمیت پیام و هدف نهایی برند
برای تبدیل شدن به برند لوکس در صنعت خودتان،میبایست تعهدات و قولهای خود را به بازار انتقال دهید. فرقی ندارد که این انتقال، تصویر برند، جایگاه برند و یا پیشنهاد فروش محصول یا خدمت باشد. در تمامی مراحل ساخت یک برند لوکس بهخاطر داشته باشید که برند شما در نهایت با تعهداتش سنجیده میشود. انتقال این تعهدات به ذهن مشتریان کمک میکند تا برند شما جایگاهی دائمی در ذهن مخاطب داشته باشد.
این تعهدات باید در بین تمامی کارمندان و مدیران یک شرکت نهادینه شود تا در نهایت به ذهن مشتری و مخاطب برسد. مهمترین قسمت در این موضوع، کارمندانی است که بهصورت مستقیم در شرکت شما با مشتریان در ارتباط هستند. تفاوتی ندارد که این ارتباط بهصورت تلفنی(مجازی) باشد و یا حضوری. تجربه خرید مشتری از شما باید دقیقا طبق تعهدات سازمانی شما و یا حتی خیلی بهتر از آن باشد.
دقت داشته باشید زمانیکه به یکی از شعبههای اکبر جوجه میرویم، انتظار طعمی یکسان و مشابه با دیگر شعبههای اکبر جوجه را داریم.
اگر حتی در یکی از شعبههای رستوران اکبرجوجه ساختار رفتاری یا کیفیتی برند اکبر جوجه حفظ نشود ممکن است شما دیگر از رستورانهای اکبر جوجه استفاده نکنید و ذهنیت این برند برای همیشه در ذهن شما خراب شود. پس لازم است تمامی کارمندان یک شرکت، نوع رفتار با مشتری را درک کنند و توجیه شده باشند.
سنجش هویت برند رقبا و آنالیز آن
همانطور که گفته شد مداومت در خلق برند لوکس تأثیر بهسزایی دارد. اما ممکن است برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که پس از گذشت زمانی خاص از کجا بفهمیم که موفق بودهایم یا خیر.
سنجیدن برند شما در برابر دیگر رقیبانتان، تنها راه برای سنجش و درک موفقیت یا عدم موفقیت شما در یک بازه زمانی است. مقایسه و ارزیابی برندتان در برابر رقبا را میتوانید به کمک تحقیقات بازار، مطالعههای میدانی و آنالیز قیمت خدمت(یا محصول) بررسی کنید.
برای ساخت یک برند لوکس پایدار میبایست مانند یک رود همواره در جریان باشید و اتفاقات بازار را موشکافانه رصد کنید. دقت داشته باشید در عصری زندگی میکنیم که ارزشهای جوامع به سرعت تغییر میکند. تغییر فرهنگ و معاشرت مردم به کمک رسانهها و اینترنت به سریعترین میزان خود رسیده است.
برای لوکس نگه داشتن برندتان در گذر زمان میبایست به طور مداوم این ارزشها را بررسی کنید و آنها را به تک تک کارمندانتان نیز انتقال دهید.
برند لوکس دقیقا (Luxury Brand) چیست؟
ایجاد برند لوکس یا لاکچری یکی از نیازهای کسبوکارهای کنونی و حتی کسب و کارهای خانگی و پولساز است. در واقع پیشبینی میشود در چند سال آینده تمام کسبوکارهای بدون برند (کسبوکارهای کوچک) مجبور میشوند کار خود را تعطیل کنند. اگر برند خود را بسازید باید بتوانید آن را به درستی هدایت کنید. شرکت نوکیا زمانی محبوبترین شرکت تلفنهمراه در بین مردم جهان بود؛ اما امروزه این شرکت از پایینترین محبوبیت برخوردار است.
دلیل این موضوع به عدم هدایت درست شرکت پس از تولید گوشیهای هوشمند مربوط میشود. بنابراین در برندسازی لوکس کسبوکارها باید جوانب زیادی را در نظر گرفت که در بین آنها تثبیت جایگاه نیز وجود دارد. در ادامه این متن میخواهیم به دلایل ایجاد برند لوکس و چگونگی ایجاد آن بپردازیم. پیش رفتن با آخرین متد تکنولوژی هم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
چرا باید برند لاکچری خود را هرچه زودتر بسازیم؟
همانطور که گفتیم پیشبینیها حاکی از آن است که در سالهای آینده کسبوکارهای بدون برند باید تعطیل شوند. از همین حالا هم میتوان مسیر پیشبینی شده را مشاهده کرد. اگر توجه کرده باشید در سالهای اخیر در تمام شهرهای کشورمان فروشگاههای زنجیرهای و هایپرمارکتهای بزرگی ایجاد شدهاند که هریک محصولات خود را با تخفیفات ویژهای ارائه میکنند.
در واقع امروزه در هر محله چند هایپرمارکت بزرگ قرار دارد که تمام مایحتاج خانگی افراد را در یکجا فراهم آوردهاند. تصور کنید این روند ایجاد فروشگاههای زنجیرهای همچنان ادامه پیدا کند؛ در اینصورت دیگر بقالیها و سوپرمارکتهای کوچک نمیتوانند با چنین فروشگاههای بزرگی توان رقابت داشته باشند، پس مجبور میشوند یا به یکی از شعبههای این فروشگاهها تبدیل شوند یا کلاً کار خود را تعطیل کنند. مردم در عصر حاضر به دنبال محصولات لوکس و برند هستند؛ ایشان در اثر پیشرفت هر روزه تکنولوژی علاقهای به استفاده از محصولات ناشناخته و گمنام ندارند.
ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که: «چطور امکان دارد تمام کسبوکارها تبدیل به برند لوکس شوند؟» یا «اگر همه محصولات و خدمات لوکس و دارای برندهای لاکچری باشند، چطور میتوان کسبوکارها را از هم متمایز کرد؟» در ادامه این مطلب به پاسخ این سوالات خواهیم رسید. جایگاه و مفهوم برند لوکس هر روز بیشتر در جامعه مطرح میشود. از همین نشانهها شروع کنید و قبل از اینکه دیر شود برند خودتان را ایجاد کنید.
ساخت برند لوکس و قبیلهسازی
هر برند طرفداران خاص خود را دارد. در کتابهای بازاریابی مدرن، طرفداران یک برند خاص را به یک قبیله تشبیه میکنند؛ هرچقدر قبیله یک برند لوکس بزرگتر باشد، آن برند از بقیه پیشی خواهد گرفت و فروش بیشتری را تجربه خواهد کرد.
حتماً در بازارهای محلی شاهد مشتریان اصلی یک کسبوکار خاص بودهاید. مثلاً یک مغازه پوشاکفروشی که همیشه یک سری مشتریهای خاص به آن رجوع میکنند یا یک اتوگالری که فقط افرادی خاص از آن ماشین تهیه میکنند.
کسبوکارهای امروزه که اکثراً بر پایه شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند، با مشتریان اصلی خود همواره در تعامل هستند. این تعامل باعث میشود تا نیازهای مشتریان خاص یک برند لوکس برطرف شود.
وقتی تعداد مشتریان زیاد میشود، تفاوتها و انتظارات نیز بیشتر میشود؛ در نتیجه هرچقدر طرفداران یک برند از قشر خاصی بوده و نیازهای مشابهی داشته باشند، برند لوکس موردنظرشان بهتر میتواند نیازهایشان را پوشش دهد.
این تخصصی شدن باعث میشود که تمام کسبوکارها بتوانند برای افراد خاصی از جامعه خدمات تخصصی ارائه دهند و در برابر این خدمات فروش و درآمد عالی کسب کنند. بنابراین بهتر است که شما نیز کسبوکار خود را در هر زمینهای که هست تبدیل به یک برند لوکس کنید و توسعه برند را جدی بگیرید تا بتوانید قبیله تخصصی خود را تشکیل دهید.
چگونه برند لوکس خود را بسازیم؟
حالا که اهمیت برندسازی لاکچری را بررسی کردیم، بهتر است به چگونگی ایجاد آن بپردازیم. در واقع برای اینکه یک برند لوکس ایجاد شود باید جنبههای مختلفی بررسی شوند؛ مانند کیفیت، نام، معنا و ….. هریک از این جنبهها باید بهصورت تخصصی بررسی شده و در نهایت پتانسیل تبدیل شدن به برند لوکس را داشته باشند.
برای این کار لازم است تا در تمام زمینههای مشاوره تخصصی دریافت کنیم. یک نام یا یک لوگو به تنهایی نمیتواند برای ایجاد برند لاکچری ما کافی باشد. بنابراین بهتر است تمام جنبههای ممکن برای ایجاد برند شخصی و تخصصی خود را بهصورت اصولی ایجاد کنیم. آنگاه به کمک افراد متخصص در این زمینه میتوانیم برند و قبیله خود را ایجاد کنیم و کسبوکار مدرن خود را مدیریت کنیم.
۱۰ مشاوره عالی برای ساخت برند لاکچری
بهتر است برای ساخت برند لوکس خود در زمینههای زیر مشاوره تخصصی دریافت کنیم. افراد زیادی میتوانند در تمام این زمینهها راهنمای ما باشند. بنابراین به بررسی هریک از این مشاورهها خواهیم پرداخت:
مشاوره هویت برند
هویت برند لوکس شما به عوامل زیادی بستگی دارد: اما بهتر است برای ایجاد هویت برندینگ خود، به یک سوال به صورت مفصل پاسخ دهید: «میخواهم برند من چه چیزی را در ذهن مردم تداعی کند؟» در واقع هویتی که شما به برند خود میدهید، به نامیکه انتخاب میکنید، پالت رنگی که برای آن در نظر میگیرید و تمام چیزهایی که مردم از برند شما میبینند بستگی دارد.
مشاوره نام برند
نام برند یکی از آیتمهای اصلی برندینگ شخصی است؛ در واقع برای انتخاب یک نام مناسب باید فاکتورهای زیادی را در نظر بگیریم. برای مثال یک نام برند مناسب باید جذاب و گیرا باشد، متناسب با شخصیت و شأن برند ما باشد، بهخاطر سپردن آن برای عموم مردم آسان باشد، معنای خوب و مثبتی داشته باشد، منحصر به فرد باشد، متمایز باشد، راحت تلفظ شود، قابل ثبت باشد و بتوان جلوههای بصری زیبایی به کمک حروف آن خلق کرد.
ممکن است تصور کنید هیچ نامی وجود ندارد که بتواند تمام این خصوصیات را در کنار هم داشته باشد. بخاطر همین تصور است که باید برای انتخاب نام برند لوکس خود مشاوره تخصصی دریافت کنید. در جهان تحقیقات گستردهای در زمینه تاثیر نام بر محبوبیت برندهای مشهور شده است.
محققان دریافتند که واکنش افراد در برابر نامهای تکرار شونده مانند کوکاکولا یا جلیبلی و …. حس مثبتتری در مردم ایجاد میکنند. نامهای برند تکرار شونده مانند چینچین یا مزمز نیز در کشور ما از محبوبیت بسیاری برخوردار هستند اما در حقیقت مردم نه تنها به نامهای تکرار شونده، بلکه به هر نامی که بتواند خصوصیات فوق را در بر داشته باشد، حس خوبی پیدا میکنند.
مشاوره لوگو برند
لوگو حاوی پیامهای بسیاری درباره برند لوکس شماست. لوگو همیشه در جلوی دید طرفدارن شما قرار خواهد داشت؛ بنابراین ایجاد و طراحی یک لوگوی متناسب با نام برندتان از کارهای اساسی است که باید در مسیر برندینگ خود انجام دهید. انتخاب فونت و رنگ مناسب برای لوگو از اهمیت بسزایی برخوردار است. بهتر است رنگی که برای لوگو یا آیکن برندتان انتخاب میکنید براساس روانشناسی رنگ باشد.
برای مثال، رنگ قرمز ایجاد هیجان، رنگ آبی ایجاد آرامش، رنگ سبز ایجاد سلامتی و رنگ زرد ایجاد نشاط میکند. اگر کسبوکار شما در زمینه تولید اسباببازی است، بهتر است از رنگهای زرد و نارنجی در لوگوی خود استفاده کنید. اگر هم کسبوکار شما در حیطه فروش محصولات ارگانیک است، بهتر است از رنگ سبز در لوگوی خود استفاده کرده باشید. فونتی که برای لوگو در نظر میگیرید هم باید هم زیبا و هم خوانا باشد.
اگر توجه کنید متوجه میشوید که فونت لوگوی دیجیکالا در نهایت سادگی، بسیار زیبا و خوانا است. پالت رنگ ایرانسل زرد و پالت رنگی همراه اول هم ترکیبی از رنگ آبی و نارنجی است که هریک حاوی پیام خاصی هستند.
مشاوره معنا برند
معنای نام یا لوگوی یک برند نیز از دیگر گزینههایی است که باید با دقت و وسواس فراوان انتخاب شود. اگر به نام نوشابههای انرژیزا توجه کرده باشید، میبیند که نام آنها بیانگر شیوه کار نوشابههای انرژیزا را میرساند. (Monster (هیولا)، RedBull (گاو قرمز)، RockStar (ستاره راک)، Burn (سوختن)، big bear (خرس بزرگ))؛ معمولاً نام برندها دارای معانی هستند که شیوه کار آن برند را میرساند که البته هریک به شیوهای متفاوت انتخاب میشوند.
مثلاً عنوان شرکت مایکروسافت یا اینتل برگرفته از شیوه کار آنهاست اما عنوان و معنای شرکت اپل بسیار ساده و به دور از شیوه کار برند آن است. چنین استثناهایی هم وجود دارند اما براساس قوائد برندینگ، معنای یک برند لوکس بهتر است متناسب با حوزه فعالیت و چشمانداز آن برند باشد.
مشاوره کیفیت برند
به اولین برندهای اتومبیل، چرم، ساعت، موتورسیکلت و ….. فکر کنید؛ آیا آنها از کیفیت پایین یا متوسطی برخوردار بودند؟ جواب به این سوال، یقیناً «خیر» خواهد بود. آنها از نهایت کیفیت برخوردار بوده و هنوز هم هستند. ماشینهای بنز و فراری هنوز هم جزو بهترین اتومبیلهای تولید شده در جهان هستند.
اگرچه امروزه رقیبهای جدی برای آنها پیدا شده اما همچنان در صدر محبوبیت جهانی قرار دارند. بنابراین کیفیت یکی از فاکتورهای اصلی برندسازی است. محصولات خود را در بهترین کیفیت ممکن تولید کنید. اگر کسبوکار شما مبتنی بر ارائه خدمات است، حتماً این خدمات را با بالاترین کیفیت ممکن ارائه دهید.
مشاوره تداوم برند
ممکن است برند لوکس شما در ابتدای کار با استقبالی که انتظار دارید همراه نباشد، اما به شما اطمینان میدهم اگر تمام اصول برندینگ را به درستی رعایت کنید و برای تمام جنبههای آن از مشاوران متخصص کمک بگرید، حتماً قبیلهای قدتمند تشکیل خواهید داد که در نهایت باعث شهرت و ثروت برند شما خواهند شد. اما وقتی طرفداران به شما اعتماد کردند، باید هر روز با آنها در تعامل باشید.
سرویسدهی به افراد قبیلهتان جزو مسئولیتهای کاری شما خواهد بود. بهتر است از ابتدا این مورد را در نظر داشته باشید که در صورت برندسازی در برابر عده زیادی از افراد جامعه مسئول خواهید بود؛ بنابراین باید در کار خود به درستی تداوم داشته باشید که البته آن هم تخصص خاص خود را میطلبد.
مشاوره طرفداران برند
اینکه چه کسانی قرار است از محصولات لاکچری شما بهره ببرند باید مشخص باشد. آیا محصول شما برای کارمندان مناسب است یا افرادی که شغل آزاد دارند؟ برای خانمها است یا آقایان؟ برای جوانان است با برای میانسالان؟ برای یک کشور خاص است یا در سطح جهانی قرار میگیرد؟ و …..
پاسخ دادن به چنین سوالاتی باعث میشود تا در تولید محصولات لاکچری و ارائه خدمات برتر خود بیشتر دقت داشته باشید و تخصصیتر عمل کنید. یادتان باشد هرچقدر حیطه کاری شما تخصصیتر باشد، کلاس آن بالاتر خواهد بود. بنابراین شناخت طرفداران، نحوه تعامل با آنها و ایجاد محصولات موردنظر آنها از گزینههای ضروری برندینگ است.
مشاوره تمایز برند
محصولات و خدمات لاکچری شما باید وجه تمایز بزرگی با سایر محصولات و خدمات مشابه داشته باشد. برای ایجاد این تمایز باید با افراد خبرهای مشورت کنید و خود نیز در این باره بسیار وسواسی و حساس عمل کنید. برای اینکه برند شما در ابتدای فعالیت جای خود را در بین مردم باز کند، باید منحصر به فرد باشد. این منحصر به فرد بودن یکی از قطعههای اصلی پازل برندینگ است.
مشاوره مدیریت برند
پس از اینکه طرفداران جذب برند لوکس شما شدند، باید بتوانید آنها را به درستی مدیریت کنید. بسیار پیش آمده که کسبوکارها با پیدا کردن طرفداران زیاد، حساب کار از دستشان خارج شده و نتوانستهاند نیاز تمام طرفداران خود را به درستی برطرف کنند. برای اینکه چنین مشکلی ایجاد نشود، بهتر است جهت مدیریت برند لاکچری خود آموزشهای کافی ببینید و برای روبهرو شدن با هر تعداد طرفدار از آمادگی کافی برخوردار باشید.
مشاوره تثبیت برند
ممکن است در نیمه های فعالیت شما برندهای مشابهی بتوانند با توجه بیشتر به مخاطبین و دادن امتیازات برتر، از شما پیشی بگیرند. در اینصورت باید بتوانید جایگاه خود را طوری در بازار و در بین طرفداران خود تثبیت کنید که چنین اتفاقی به راحتی رخ ندهد و هر برند دیگری نتواند شما را به راحتی از میدان بیرون کند. برای رسیدن به چنین جایگاه برتری باید در جهت تثبیت برند خود تلاشهای لازم را انجام دهید.
برندهای لوکس چطور با مشتریان خود تعامل میکنند؟
موضوع تعامل با مشتریان و طرفداران برند از اهمیت زیادی برخوردار است و باعث ایجاد سوالات زیادی در بین برندسازها شده است. تعامل میتواند بهصورت گروهی اتفاق بیفتد. یعنی اینکه با یک نظرسنجی گروهی به علایق مشترک طرفدارن پی ببرید و آن را در تولیدات بعدی خود لحاظ کنید. در اینصورت خیل عظیمی از طرفداران خود را راضی کردهاید.
میتوانید با در نظر گرفتن نمایندگانی بهصورت مستقیم با هریک از مشتریان خود ارتباط برقرار کرده و در مورد رضایت از محصولتان از آنها سوال بپرسید. ایجاد تیمهای تحقیق و بررسی برای دریافت اطلاعات در تمام زمینههای برندینگ و طرفداران شما نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. کارهایی زیادی میتوان برای ایجاد تعامل با طرفداران انجام داد؛ اما مهمترین موضوع در راضی کردن افراد قبیله برندتان، تولید باکیفیت خواهد بود. هرچقدر در راستای نیازهای جدید و مدرن آنها قدم بردارید، موجبات رضایت ایشان را بیشتر فراهم خواهید کرد.
چگونه قبیله ایجاد کنیم؟
برای ایجاد قبیله خود، باید یک گوشه از بازار را هدف بگیرید. یک گوشه سودآور. معمولاً برندهای لوکس برای مشتریان ثروتمند ارائه میشوند. اما پیشبینی میشود که در آینده اکثر مردم از برندها حمایت خواهند کرد. بنابراین برای ایجاد قبیله بهتر است بر گروه خاصی از مشتریان متمرکز شوید و سعی در برآوردن انتظارات آنها با تولیدات باکیفیت داشته باشید.
ایجاد ارتباط، آموزش به مشتریان، ایجاد نوستالژی یا ایجاد سرگرمی در ایجاد قبیله موثر خواهند بود. یادتان باشد افراد قبیله به شما و برند شما وفادار خواهند بود و بزرگترین بازاریابان شما در سطح جهان (بهوسیله اینترنت) خواهند بود.
قول برندهای لاکچری
قول برند همان چشماندازی است که برندهای لوکس برای طرفداران خود در نظر میگیرند. این چشمانداز در نهایت رفع شدن نیازهای لاکچری طرفداران را در بر میگیرد. یک برند لوکس باید توانایی عمل به قولبرندی خود را داشته باشد.
برند جورجیو آرمانی یک برند لوکس در زمینه طراحی و تولید لباس مردانه است. قول این برند تحت عبارت « the Armani jeans» قرار شده تماماً در جهت اهداف جوانان علاقهمند به مد (در محصولات جین) فعالیت کند. این قول تا زمانی محقق خواهد شد که جورجیو آرمانی محصولات، تبلیغات، طراحی و همه چیز خود را در راستای علایق جوانان علاقهمند به مد پیش ببرد. البته این برند لوکس تا به امروز در انجام قولبرند خود موفق عمل کرده است.
حرکت در جهت تکنولوژی
با توجه به اینکه تکنولوژی به سرعت نور در حال پیشرفت است، جا ماندن از این موج عظیم به معنی نابودی و شکست استارت آپها و کسب و کارهای نوپا ست (حتی کسبوکارهای محبوبی مثل نوکیا). بنابراین لازمه ماندن در جایگاه برتر و لوکس، توجه به آخرین متدهای تکنولوژی و پیش رفتن پایبهپای آخرین تحقیقات است. بهتر است پس از برندسازی و قرارگیری در جایگاه برتر، یک تیم برای تحقیقات تکنولوژی اختصاص دهید و با هر پیشرفت جدید، محصولات خود را با آن سازگار کنید. با انجام این کار همیشه در صدر باقی خواهید ماند.
مفهوم برند لوکس چیست؟
در طول تاریخ مفهوم لوکس بودن همواره به شکلهای مختلفی در جامعه وجود داشته است. همچنین نقش و تاثیر این ویژگی در جوامع مدرن و در امپراطوری های باستانی غربی و شرقی بسیار چشمگیر بوده است. این واژه به تنهایی تفاوتهای موجود در سبک زندگی طبقات اجتماعی و افراد معمولی را نشان میداده است و مصرف تجهیزات با کیفیت و گران تنها محدود به طبقات غنی جامعه میگشته است.
در طول تاریخ مفهوم تجمل گرایی بر اساس زیرساختهای اجتماعی، بودجه و عوامل سیاسی تغییر و تحولات ویژهای کرده است. با این وجود دستورالعمل اصلی آنچه که عمدتا لوکس نامیده میشود اغلب کاربردی غیرضروری و غالبا اغراق آمیز دارد. حال اگر بخواهیم برند لوکس را برای شما ریشه شناسی کنیم باید بگوییم که اصطلاح لوکس از لکسوس لندوساندلوکسوریا گرفته شده است که اشاره به انحراف از اندازه طبیعی یک چیز دارد.
حال به طور کلی همانطور که در ابتدای مقاله نیز به شما اشاراتی در این خصوص کردیم برند لوکس را میتوان اعتباری دانست که باعث تمایز یک محصول از سایرین میگردد.
اغلب برندهای لوکس دارای قیمت بالا، کیفیت خوب و تعدادی محدود هستند. از جمله برندهای لوکسی که توانستهاند اعتبار خود را در طول تاریخ حفظ کنند میتوان به گوچی و باربری اشاره کرد. حال علاوه بر این ویژگیها میتوان گفت که دلیل اصلی انتخاب یک برند لوکس توسط مشتریان هویت و نام تجاری کاملا شناخته شده آن محصول میباشد. نمونههایی از مارکهایی که به عنوان مارکهای لوکس شناخته میشوندعبارتند از:
لوئیس ویتون
ایو سن لوران
کالوین کلاین
هرمس
پرادا
Mulberry
شانل
بوتگا
ونتا
باربری
گوچی و لوبوتین
تاریخچه برندهای لوکس
خلاقیت، انحصارطلبی، کارهای ساخته شده توسط دست، دقت بالا، کیفیت فوق العاده، نوآوری و قیمت گران از اصلیترین ویژگیهای یک برند لوکس محسوب میشود. هنگامی که یک مصرف کننده کالایی را میخرد که چنین ویژگیهایی دارد علاوه بر لذت بردن از کیفیت آن نوعی احساس عزت و اعتبار نیز به او دست خواهد داد. در واقع اشخاصی که چنین محصولاتی را خریداری میکنند از طیف ثروتمند جامعه هستند که وقت و هزینه خود را صرف خرید چنین لوازمی میکنند.
به طور کلی این لوازم لوکس کاملاً جنبه تجملاتی دارند و هیچ نیاز ضروری به داشتن آنها وجود ندارد. در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بود که مارکهایی مانند شنل، باربری و لوییس ویتون تاسیس شدند.
در این برهه زمانی جامعه توسط سلطنت و اشراف زادگان اداره میشد و میتوان گفت نوعی سیستم سختگیرانه اجتماعی در جامعه حاکم بود که مردم را مجبور میساخت که سعی کنند خود را با آن معیارها تطابق دهند. در طول این دوران طراحانی مانند کریستین دیور، لوییس ویتون و گوچیو گوچی لباسها، چمدانها و کالاهای چرمی زیبایی را برای اشراف زادگان طراحی میکردند.
کار این طراحهای مشهور هنری بود که تولید آن چندین و چند هفته و گاهی ماهها به طول میانجامید و تمامی این فرایندها نشان دهنده تجمع و برند لوکس در آن زمان محسوب میشد و به دارنده این کالاها نوعی تجمل و اعتبار میبخشید. میتوان گفت در این بازه زمانی لباس پوشیدن از سر تا پا باید طبق معیارها و هنجارهای اجتماعی صورت میگرفت.
اما با ورود به قرن بیست و یکم این داستان شکل دیگری به خود گرفت و نگاه و دیدگاه مردم به برندهای لوکس به دلیل عوامل متعدد و مختلفی تغییر کرد. اولین دلیل نیز این بود که یک طبقه انبوهی از افراد ثروتمند در کل دنیا ظهور کردند. در قرن بیست و یکم طبقه اشراف و مصرفکنندگان برند لوکس تنها بخش خیلی کوچکی از جامعه را تشکیل میدادند که همگی آنها یک شکل به نظر میرسیدند.
دلیل بعدی نیز این است که در قرن بیست و یکم زمینه لازم برای پیدایش اقیانوسی از برندهای لوکس ایجاد گشت و همین امر باعث تغییر ماهیت برند لوکس شد.
معرفی ۱۵ برند لوکس
در این بخش از مقاله ما قرار است به شما ۱۵ تا از برترین بردنهای لوکس و لاکچری حال حاضر را معرفی کنیم که احتمالا تا کنون نام اکثر آنها را چنیدن و چند بار شنیدهاید.
رتبه بندی
نام تجاری
دسته بندی
۱
گوچی
فشن
۲
لویی ویتون
فشن
۳
شانل
فشن
۴
رولکس
ساعت
۵
دیور
فشن
۶
بالنسیاگا
فشن
۷
آرمانی
فشن
۸
ایو سن لوران
فشن
۹
تیفانی
جواهرات
۱۰
باربری
فشن
۱۱
هرمس
فشن
۱۲
کارتیه
جواهرات
۱۳
پرادا
فشن
۱۴
فندی
فشن
۱۵
لانکوم
زیبایی
سخن نهایی
اتخاذ تصمیمات استراتژیک در خصوص برندسازی نیازمند تخصص در این زمینه است. ساخت برند لوکس و لاکچری کار راحتی نیست؛ در واقع برای ایجاد یک وجهه برتر از کسبوکار یا حرفه خود باید همه چیز را در حد اعلا در نظر بگیرید. اگر برای ایجاد یا ارتقا یک کسبوکار معمولی تنها دریافت یک مشاوره یک ساعته کفایت میکرد، برای ایجاد برند لوکس باید در همه جوانبی که در این مطلب عنوان شد، ساعتها مشاوره تخصصی دریافت کنید.
خوشبختانه افراد زیادی در کشور ما برای ایجاد برند های لوکس آموزش میدهند و آموزشهای آنها در حد بالایی هم قرار دارد. البته امروزه بیشتر برندسازیها به کمک بسترهای اجتماعی مجازی ایجاد میشود. فعالیت در یوتیوب، اینستاگرام و توییتر میتواند از اصلیترین مسیرهای برندسازی شما باشد. علاوه بر آن وجود یک جایگاه فیزیکی لوکس، یک سایت باکیفیت (سئو شده و پربازدید) و پرنسل مجرب از دیگر ضروریات برندسازی هستند.
در نهایت تشکیل یک تیم حرفهای نیز میتواند به روند برندینگ شما سرعت بسیار بیشتری ببخشد. کسبوکار خود را ایجاد کنید و کمکم در راستای برند سازی لوکس آن دست به اقدام بزنید. دریافت اولین مشاورهها مسیر را برای ادامه کارتان هموارتر خواهد کرد.
برخی از سوالات رایج
مراحل ساخت یک برند لوکس چیست؟
کیفیت محصول یا خدمتتان باید فوقالعاده باشد تحقیقات در مورد رقبا، صنعت، محصول و مخاطبتان ساخت جایگاه محصول و ویژگیهای آن در بازار تصویر سازی برند لوکس بازاریابی تصویر برند لوکس میزان اهمیت پیام و هدف نهایی برند سنجش هویت برند رقبا و آنالیز آن
برند لوکس دقیقا (Luxury Brand) چیست؟
ایجاد برند لوکس یا لاکچری یکی از نیازهای کسبوکارهای کنونی و حتی کسب و کارهای خانگی و پولساز است. در واقع پیشبینی میشود در چند سال آینده تمام کسبوکارهای بدون برند (کسبوکارهای کوچک) مجبور میشوند کار خود را تعطیل کنند.
کاهش هزینه سازمان جزو دغدغه های اصلی هر کارفرمایی است. حتما این سوال برایتان پیش آمده که چطور میتوان این هزینهها را کم کرد و به میزان سود اضافه کرد.
مدیران همواره به دنبال کم کردن کاهش هزینه شرکت خود هستند. کاهش هزینه کسبوکار همیشه آسان نیست و به خلاقیت و امتحان راهکارهای نو احتیاج دارد که ممکن است به آن ها فکر نکرده باشید. در ادامه DrWays چند راه مؤثر برای کاهش هزینه شرکت را به شما معرفی میکند.روش کاهش هزینه ها در شرکت چیست ؟ راهکارهای افزایش درآمد و کاهش هزینه در شرکت ها چیست؟
۲۳ روش پیشنهادی برای کاهش هزینه شرکت در کسبوکار شما
راههای کاهش هزینه های شرکت عبارتند از:
۱-کاهش هزینهی شرکت با چاپ کمتر
چاپ کردن برگه بسیار هزینه بر است و به منابع و دستگاه های مختلف نیاز دارد.جوهر چاپگر ارزان نیست و اگر هر روز از آن استفاده می کنید باید هر چند ماه آن را عوض کنید، که بسیار هزینه بر است.به علاوه هزینهی تعمیر و نگهداری دستگاه ها را نباید فراموش کرد.
ما درعصر دیجیتال زندگی میکنیم استفاده از دیسک سخت(hard disk) بسیار به صرفه تر از کاغذ است.علاوه بر این با استفاده از کامپیوتر میتوانیم از اطلاعات خود نسخه ی پشتیبان تهیه کنیم، و امکان از بین رفتن آن مانند کاغذ وجود ندارد.
۲-صورت حساب های خود را زودتر پرداخت کنید
بسیاری از فروشندگان در صورت پرداخت زود هنگام صورت حساب تخفیفاتی را برای مشتریان در نظر میگیرند. این امر نشان دهندهی خوش حسابی شماست و همچنین باعث بهتر شدن رابطه ی شما با فروشنده ی مورد نظر و در نتیجه کاهش هزینه شرکت میشود.
۳-اجناس انبار خود را کاهش دهید
بسیاری از مدیران خریدها ی خود را به صورت عمده انجام میدهند، تا شامل تخفیفات و مزایا های بیشتری شوند.شاید از دید همگان این ایده مطلوب باشد در صورتی که اینگونه نیست.
با بررسی بازار میتوان نیازمان را دریابیم، که بیشتر از مقدار لازم خرید نکنیم.زیرا انبار کردن موارد مصرفی نیز میتواند شامل هزینههای نگهداری شود.
۴-استفاده از بازاریابی اینترنتی
به جای هزینه های بسیار برای تبلیغ در تلویزیون یا بیلبوردهای تبلیغاتی, میتوان برای افزایش بازدید کننده به سایت یا شرکت خود از موتورهای جست و جو گرو شبکه های اجتماعی استفاده کرد.
با استفاده از شبکه های اجتماعی میتوان مشتری های جدید را برای بازار محصول پیدا کرد. همچنین این روش ها بسیار ارزان تر از روش های سنتی است. زیرا به راحتی قابل دسترسی است. علاوه بر این هزینههای جانبی حمل و نقل و یا ارائه حضوری را کاهش میدهد.
در بسیاری از مواقع کسبوکار ها برای معرفی حضوری یک محصول نیازمند تهیه کاتالوگ یا بروشور هستند. این کار مقدمات پر هزینهی دیگری مانند عکاسی، ادیت، طراحی گرافیک و چاپ را دربر دارد. اما روشهای بازاریابی دیجیتال علاوه بر وسعت بیشتر امکانات متعدد دیگری را در اختیار ما قرار میدهد. مثل امکان صرفه جویی در زمان، همهگیر بودن، تسهیل در امر برندینگ، کاهش هزینه شرکت و بالا بردن میزان فروش که در حقیقت از اهداف اصلی ایجاد یا انجام هر کسبوکار است. چه کوچک و نو پا، چه بزرگ و گسترده باشند.
۵-کاهش هزینه شرکت با نیرو های کارآموز
امروزه افراد زیادی علاقه مند به پیوستن به بازار کار برای کسب تجربه هستند. این امر برای هر دو طرف سود آور است. بسیاری از کارآموزان افراد باهوش و با استعدادی هستند و به پیشرفت شرکت شما کمک میکنند.
اما شرایط شما باید مشخص باشد به گونهای که بدانید چه چیزهایی مد نظرتان است تا بتوانید سرمایه گذاریهای درستی در انتخاب افراد داشته باشید. زمانی که برای یک نیروی جدید صرف میکنید تا با شرایط کار ارتباط برقرار کند و به سود آوری برسد در واقع جزوی از هزینه محسوب میشود.
۶-فکر کردن به کار در منزل کارمندان
سعی کنید به کارمندان خود اجازه دهید که یک بار در هفته درمنزل خود کار کنند.این کار برای کسب و کار خانگی پولساز بسیار با همیت است به دلیل صرفه جویی در هزینه ها و همچنین انگیزهای که به کارمندان میدهد باعث بالا رفتن بازدهی افراد میشود.
در این شرایط میتوانید از خلاقیتها و پتانسیلهای بیشتری که افراد دارند استفاده کنید. به یاد داشته باشید که ایجاد روشهای جدید و طراحی یا تدوین استراتژیهای موفق جدید یک سرمایه گذاری با بازدهی بالا در مدت زمان مشخصی در آینده است.
۷- لوازم کارکرده خریداری کنید
به جای خریداری لپ تاپ ,کامپیوتر,پرینتر و یا هر وسیله ی الکترونیکی جدید، میتوان دستگاه های کارکرده ی در حد نو با قیمت پایینتر خریداری کنید.
همه ما میدانیم کسب در آمد نیازمند هزینه است. ولی راهی وجود دارد که باعث کاهش هزینه شرکت شویم؟هر شرکتی پتانسیل کاهش هزینه های جزئی دارد ولی کسی به آن توجه نمیکند. مشاوره کسب و کار دکتر ویز به شما کمک خواهند کرد تا علاوه بر کاهش هزینه شرکت، بهره وری شرکت و کارکنان خود را افزایش دهید.
باز بینی خط تولید و یا نوع خدماتی که میتوانید ارائه دهید میتواند با یک بررسی دقیق و هوشمندانه امکان پذیر باشد. در این بخش از بررسیها لازم است به ظرفیت، منابع و مهارتهای فردی یا تیمی افراد دقت کنیم تا بهترین عملکرد را داشته باشیم.
۸-در مصرف برق صرفه جویی کنید
صرفه جویی در مصرف برق ساده است. تنها کافی است، تا دفتر شما قوانین مؤکد را به درستی اجرأ کند.لوازم الکترونیکی که استفاده نمیشود یا کمتر استفاده دارند را از برق بکشید.در صورت عدم حضور افراد وسایل روشنایی مکان مورد نظر را خاموش کنید.در اتاق ها در حد امکان از نور طبیعی استفاده کنید. این امر علاوه بر صرفه جویی، راندمان کاری کارمندان را نیز افزایش میدهد.
۹-کاهش هزینه شرکت با خریداری لوازم اداری به صورت عمده
لوازم اداری از لزومات هر شرکت است.بهتر است لوازم را به صورت عمده خریداری کنید، تا در هزینه های کلی دفتر صرفه جویی شود. نکته بسیار مهم در اینجا امری است که در اکثر کسبوکار ها خصوصا کسب و کارهایی که نوپا هستند به دقت وارسی نمیشود، این است که افراد در ابتدا لیستی از ملزومات تهیه نمیکنند و این امر باعث میشود تا در هنگام خرید نتوان هزینه ها را بهبود داد. زیرا زمانی که شما شناخت دقیق در مورد نیازمندیهای اصلی خود نداشته باشید نمیتوانید مدیریت درستی روی داراییها داشته باشید.
پیشنهاد در این مرحله تهیه یک لیست قابل مشاهده است. این لیست باید شامل بندهایی باشد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
بودجه مورد نظر را مشخص کنید.
لیستی از لوازم و تجهیزات مورد نیاز تهیه کنید.
الویت بندی خود را از نظر قیمت، لزوم و مورد استفاده انجام دهید.
اکنون مرحله تحقیق است. باید بدانید با توجه به نیازتان چه مجموعهها یا شرکتهایی، قیمت به صرفهتر و کیفیت بهتری دارند و باعث کاهش هزینه شرکت میشوند.
خرید خود را انجام دهید و از خدمات پس از فروش اطمینان حاصل کنید.
۱۰-تبلیغات کلامی
از تبلیغات کلامی یا بازاریابی ویروسی بیشتر استفاده کنید. برای آنکه بتوانید به صورت محیطی در اطرافتان به شناخته شدن برسید لازم است تا روشهای سنتی را هم انجام دهید. در این روش میتوانید به معرفها درصدی تخفیف دهید تا به معرفی افراد بیشتر تشویق شوند.
۱۱-پنچ روز کاری در هفته
پنج روز کاری در هفته نه تنها باعث صرفه جویی در ابزار و وسایل میشود همچنین باعث افزایش نرخ بهره وری و روحیه ی کارکنان نیز خواهد شد. ممکن است فکر کنید که این کار باعث کاهش بهره وری میشود ولی پنج روز کاری در هفته باعث ایجاد فضای سالم و مثبت بین شما و کارمندانتان خواهد شد.
تا به حال چند بار شنیده اید که یک کارمند کار خود را به صورت کامل انجام داده ولی مجبور بوده که تا آخر ساعت کاری در جای خود بنشیند؟اگر ساعت کاری پنج روز در هفته باشد کارمند همیشه کار برای انجام دادن دارد و نیز باعث کاهش هزینه شرکت میشود.
۱۲-برای کاهش هزینه شرکت خود اسپانسر پیدا کنید
اگر برای کسب و کار خود مراسمی برگذار میکنید سعی کنید برای صرفه جویی در مخارج خود از اسپانسر یا حامی کمک بگیرید.در عوض این امر برای اسپانسر خود مزایایی مانند تبلیغات و تخفیفات اختصاص دهید.
۱۳-کارهای وقت گیر را خودکار کنید
کارکنان شما کارهای روزانه ی بسیاری را انجام میدهند که نیاز به دانش و تجربه ی خاصی ندارد.مانند:گذاشتن مطالب در شبکه های اجتماعی و …
این کارها ی وقت گیر راندمان کاری کارمندان را کاهش میدهد.این دسته از کارهای وقت گیررا با پرداخت مبلغی کم میتواند به صورت خودکار انجام داد.
۱۴-استفاده مناسب از فضای کاری = کاهش هزینه شرکت
هر ساله بسیاری از مدیران مبالغ گذافی را صرف اجاره ی دفتر کار خود میکنند.که ممکن است هیچ وقت از تمام فضای محل کار استفاده نشود.
یک راهکار خوب این است که محیط کاری و اجاره را با شرکت دیگر تقسیم کنیم.این امر به شما اجازه میدهد که مکانی مناسب در نقاط خوب شهر با هزینه ی کمتر تهیه کنید.
۱۵-کارمندان موقت استخدام کنید
هرچند وقت یکبار ممکن است شرکت شما نیازمند انجام کاری باشد که در تخصص شما نیست جذب نیروی کار تمام وقت برای این کار باعث هدر رفتن منابع مالی شما خواهد شد.ولی انجام دادن این کار لازم نیست.و شما میتوانید فردی را برای انجام آن کار خاص استخدام کنید و بعد از اتمام کار قرار داد منقضی میشود.با انجام این کار تعداد نیروی کار خود را در حد امکان محدود میکنید و تنها افرادی را که به صورت روزانه به آن ها نیاز دارید به استخدام دائم در می آورید.
۱۶-برای کاهش هزینه شرکت روی کیفیت تمرکز کنید
هرگز برای صرفه جویی کیفیت را فدا نکنید.همواره کیفیت بالا باعث افزایش و ماندگاری مشتریان میشود.
۱۷-روی کارکنان خود سرمایه گذاری کنید
استخدام کارمند جدید پرهزینه است. پس مطمئن باشید برای هر سمت شخص مناسبی را برگزینید. با شفاف کردن برنامههای بلند مدت خود، (البته تا حد امکان که سیاستهای اصلی حفظ گردد.)
میتوانید کارمندان را تشویق کنید تا با گسترش مهارتهای خود بتوانند بخشهای بیشتری را تحت پوشش قرار دهند و مدیریت استرس در محیط کار را به آن ها بیاموزید. به این صورت حتی میتوانند سطح درآمدشان را نیز بالا ببرند. همواره اضافه کردن به حقوق یک کارمند متعهد به صرفهتر از استخدام یک نیروی جدید است.
۱۸-کارهایی که تخصص شما نیست را به شرکت های دیگر واگذار کنید
هر کسب و کاری نقاط ضعف و قدرتی دارد. با بررسی توانایی کارمندان میتوانیم به نقاط قوت وضعف کسب و کار خود پی ببریم. بعد از پی بردن به نقاط ضعف خود بهتر است آن ها را به شرکت های دیگر واگذار کنید.با این روش فعالیت هایی که نقاط ضعف کسبوکار شماست را افراد متخصص با هزینه ی کمتر انجام میدهند.
۱۹- از درست کردن کارهای کاذب بپرهیزید
بعضی از افراد به انجام کارهایی میپردازند که صرفأ برای پر کردن وقت است و هیچ سود یا نتیجه ای برای شرکت ندارد.کارکنان خود را تشویق کنید که قبل از شروع انجام وظایف سودمندی و ثمر بخش بودن آن را در نظر بگیرند.
۲۰-از اخراج کردن نترسید
اگر به کسی آموزش دادید و برای وی شرایط پیشرفت را فراهم کردید ولی آن شخص توانایی لازم را کسب نکرد باید او را با شخص دیگری که توانایی های مورد نظر شما را دارا است تعویض کنید.
۲۱-برای کاهش هزینه شرکت بازه ی فعالیت خود را به حداقل محدود کنید
با کاهش بازه ی فعالیت میتوان برنامه ریزی بهتر و دقیق تری روی خدماتی که ارائه میدهیم داشته باشیم و این امر باعث افزایش کیفیت کار خواهد شد.
۲۲-مهارت کارکنان خود را افزایش دهید
یکی از راه های مؤثر برای پیشرفت در حوزه ی کسبوکار افزایش دادن مهارت کارکنان و اختصاص دادن مسئولیت های مهم به آنها است.ممکن است بعضی از کارها به بیش از یک نفر نیاز داشته باشد بهتر است که در صورت توان افراد با توانایی بالا را با دیگر کارکنان درگیر کنیم.
۲۳-خود را با رقیبانتان مقایسه کنید
با مقایسه خود با رقیبان میتوان نقاط ضعف و قوت کسبوکار را دقیق تر بسنجیم برای مثال اگر مخارج ما در قسمتی بیشتر از رقیبان باشد باید در این زمینه مخارج را کنترل کنیم و به حداقل برسانیم.
چند نکته کاربردی برای کاهش هزینه شرکت:
اکثر تیم افراد شما کلیت هزینه ها را نمیدانند.پس دو بار در سال هزینه های کلی را برای کارکنان شرح دهید.
اجناس قدیمی خود را که در انبار مانده اندارزان تر به فروش بگذارید.هزینه ی نگهداری اجناس قدیمی معمولأ بیشتر از سود فروش آن ها به قیمت روز است.
تا وقتی که مجبور نشدید بدهکار نباشید.بدهکاری زیاد باعث افت و محدود شدن شرکت میشود.
برای افزایش اعتبار کسب و کار خود سعی کنید بیشتر از تبلیغ کردن روابط خود را با رابط های اصلی بهتر کنید.این کار باعث افزایش اعتبار شما در صنف کاری مورد نظرخواهد شد.
برای بعضی از فعالیت های مهم کارکنان زمان مشخصی را تعیین کنید و برای تحویل سریع تر کارها پاداش در نظر بگیرید.
به صورت هفتگی یا ماهانه برای کارکنان خود وقت ملاقات مشخص تعیین کنید.در این قرار ها خواسته ها و انتظارات خود را با آن ها در میان بگذارید.
برای امنیت شرکت خود اهمیت ویژه ای قائل شوید.این کار ممکن است پر هزینه به نظر برسد ولی این امر بسیار حیاتی و قابل توجهی است.با این کار علاوه بر محافظت از اموال خود به کارکنان شرکت هم احساس امنیت منتقل میکنید که همین امر یکی از عوامل مهم افزایش بهره وری آنها و درادامه کاهش هزینه شرکت میباشد.
برای پرداخت مالیات از ابتدای سال آماده باشید که در موعد پرداخت آن غافل گیر نشوید.
۵۰% کاهش هزینه سازمان و کسب و کار در ۱۵ روز
کاهش هزینه سازمان و کسب و کار یکی از مهمترین دغدغههای مدیران یک شرکت است. این هزینهها درحقیقت هزینههایی هستند که باید برای حصول درآمد پرداخت شوند.
از همین رو اگر بتوان این هزینهها را کاهش داد، میتوان در آمد بیشتری را کسب کرد. این هزینهها شامل حقوق کارمندان، هزینه آب و برق و گاز و تلفن، هزینه تبلیغات و … هستند.
گاهی اوقات حتی ممکن است، هزینه از درآمد بیشتر شود. در اینصورت اداره یا سازمان و کارخانه شما مجبور به پرداخت ضرر و زیان خواهد شد.
افزایش هزینه نسبت به درآمد امری بعید نیست. زیرا گاهی اوقات ممکن است، مجبور شوید مدت زمان بیشتری را برای رسیدن به یک هدف خاص صرف نمایید.
در چنین شرایطی آشنایی با استراتژی های کاهش هزینه در سازمان، میتواند تا زمان رسیدن به آن هدف خاص، کمک کند تا هزینه کارخانه یا هزینههای پرسنلی را کاهش دهید.
در ادامه این مطلب با روشهای کاهش هزینه کسب و کار، کارخانه و … آشنا خواهید شد. اغلب این روشها، روشهای امتحان شده برای کاهش هزینه هستند.
این استراتژیها میتوانند به شما کمک کنند تا در مواقع بحران راهی غیر از اخراج پرسنل را برای کاهش هزینههای خود درنظر بگیرید.
آشنایی با استراتژی های کاهش هزینه در سازمان
استراتژی های کاهش هزینه در حقیقت اصول و فنونی خاص برای مدیریت هزینهها هستند. یک مدیر موفق نه تنها در شرایط بحرانی شرکت بلکه در شرایط عادی نیز باید با روش های کاهش هزینه سازمان آشنا باشد.
کاهش این هزینهها در شرایط عادی سازمان میتواند سبب حصول سود بیشتر شود. همچنین در شرایط بحرانی آن نیز میتواند جلوی ضرر و زیان کارخانه یا شرکت را بگیرد.
استفاده از سیستم هزینهیابی بر فعالیت (ABC)
منظور از سیستم هزینهیابی بر فعالیت، اندازهگیری هزینه تولید محصول و خدمات بر حسب فعالیتهای انجام شده برای تولید است. درحقیقت فعالیتهایی که برای تولید انجام میشود، سبب افزایش هزینهها خواهد شد.
هزینههای تولید محصول و خدمات را در تمام چرخه عمر محصول محاسبه نمایید.
مراحل چرخه عمر محصولات شامل مراحل قبل از ساخت، مرحله تلاش برای ساخت محصول و مراحل پس از ساخت آن است. تمامی مراحل این چرخه شامل هزینههایی هستند که به هزینه مراحل قبل از ساخت، هزینه مراحل تلاش برای ساخت و هزینه مراحل بعد از ساخت تقسیم میشوند.
برای مدیریت و کاهش هزینه سازمان ،کارخانه یا ادراه باید تمام مراحل چرخه عمر محصول را در نظر گرفت. زیرا تمام این مراحل در مجموع هزینهها نقش دارند.
آشنایی با استراتژی مدیریت بر مبنای فعالیت (AMB)
در این سیستم باید از روش شناسایی ( استراتژی مدیریتی ) و اندازه گیری فعالیتهایی که کارایی مناسبی ندارند استفاده کرد. برخی فعالیتها فاقد ارزش افزوده هستند. از همین رو باید از پرداختن به آنها صرف نظر شود.
زیرا بیشترین عدم کارایی از پرداختن به فعالیتهای فاقد ارزش افزوده حاصل میشود. برای مدیریت بر مبنای فعالیت، ابتدا باید هزینهها را برآورد کرد.
ارزیابی شرکتهای موفق
همواره یکی از روشهای که برای کاهش هزینه کارخانه، سازمان یا اداره در نظر گرفته میشود آنالیز رقبا و بررسی و ارزیابی عملکرد شرکتهای موفق است.
یک مدیر موفق، برتری شرکتهای رقیب را نسبت به خود میپذیرد. این امر سبب میشود تا بتوان با الگو برداری از شیوه مدیریتی آنها، هزینهها را کاهش داد. در عین حال نیز با کاهش هزینهها، نسبت به شرکت رقیب، برتری جست.
۵. مدیریت مواد اولیه با استفاده از رویکرد مدیریت زنجیره تأمین (SCM)
یکی از عمدهترین هزینههای هر سازمان و کارخانهای هزینه تأمین مواد اولیه است. برای کاهش هزینه سازمان میتوان از رویکرد مدیریت زنجیره تأمین (SCM) استفاده کرد.
منظور از SCM مدیریت تمامی فرآیندهایی است که در پی آنها مواد اولیه به محصول نهایی تبدیل خواهند شد. برای این کار باید ارزش مشتری را به حداکثر رساند. همچنین مزایای رقابتی بازار را به دست آورد. برای حصول این نتایج باید فعالیتهای جانبی عملکرد تجاری را سادهتر کرد.
بهبود کیفیت محصولات و روشهای کار
یکی از راههای مهم برای کاهش هزینه کارخانه بهبود مستمر کیفیت محصولات است. حتی در ادارات و سازمانها نیز باید به فکر بهبود کیفیت فرآیند انجام کار بود.
برای اینکه یک کارخانه بتواند سود بیشتری را به دست آورد باید در بازار رقابت با رقبا خود باقی بماند. یکی از روشهای باقی ماندن در این بازار بهبود کیفیت محصولات و معرفی محصول است.
وقتی محصول یا عملکردی کیفیت لازم را نداشته باشد؛ باید دوباره مورد بررسی و بهبود قرار گیرد. از همین رو هزینه بسیاری باید صرف دوباره کاری شود.
از همین رو اگر از ابتدا به کیفیت محصولات و خدمات خود اهمیت دهید، دوباره کاری معنا نخواهد داشت. با ارائه محصولات و خدمات باکیفیتتر، زودتر میتوان در رقابت با رقبا پیروز شد. بهعلاوه هزینهای نیز برای دوباره کاری دور ریخته نمیشود.
۷. استفاده از روش تولید به هنگام (JUST IN TIME)
یکی از روشها برای کاهش هزینه سازمان ، اداره یا کارخانه تولید به هنگام است. محصول نهایی شما هرچه که باشد از محتوا سایت گرفته تا محصولات یک کارخانه باید زمانی تولید شوند که نیاز به آن وجود داشته باشد.
بیشترین ارزش ریالی یک سازمان اغلب صرف تهیه مواد اولیه، کالای در حال ساخت و کالای ساخته شده میشود. اگر موجودی کالای ساخته شده بیشتر از حد نیاز باشد، طبیعتاً هزینه بیشتری صرف مواد اولیه و ساخت آن شده است.
اما هزینه دیگری نیز برای نگهداری و بهبود کیفیت و از بین بردن ایردات آنها صرف خواهد شد. همچنین فرصت مالی شما نیز برای تولیدات مهم دیگر از بین خواهد رفت. از همین رو با تولید به هنگام (just in time) میتوان ضایعات و در پی آن هزینهها را کاهش داد.
صرفهجوییهای بزرگ
از خساستهای ریز برای کاهش هزینه سازمان صرف نظر کنید و به جای آن صرفهجوییهای بزرگتر را جایگزین نمایید. برای مثال برای بهبود کیفیت محصول یا خدمت خود در بازار رقابت هزینه کنید. اما به فکر صرفهجوییهای بزرگ نیز باشید.
برای مثال یکی از راههای صرفهجویی این است که سرانه تولید یک محصول شامل کالا، محتوا، خدمت به ارباب رجوع و … را توسط یک نیروی خاص افزایش دهید.
همچنین افزایش سرانه تولید هر دستگاه یک کارخانه نیز میتواند موجب کاهش هزینه های کارخانه شود. بهعبارتی باید سهم هر واحد محصول را از هزینه ثابت کاهش داد. این امر سبب صرفهجویی و کاهش هزینهها خواهد شد.
حذف ضایعات کار با استفاده از روش تولید ناب و کایزن
یکی از استراتژی های کاهش هزینه سازمان کاهش ضایعات کار است. عدهای فقط ضایعات را مختص کارخانههایی میدانند که محصولی را تولید و آن را به بازار فروش عرضه میکنند.
اما ضایعات در هر سازمان و نهادی وجود دارد. این ضایعات شامل تصمیم گیریهای نادرست، عدم کارکرد مناسب کارمندان، ضایعات ناشی از عدم عملکرد مناسب ماشین آلات و … هستند.
در حقیقت ضایعات هزینه را جذب میکنند درحالی که سودی به شرکت نمیدهند. از همین رو با استفاده از اصول تولید ناب و فرهنگ بهبود مستمر (کایزن) باید این هزینهها را کاهش دهید.
۱۰. صرف هزینه برای آموزش کارکنان
از صرف هزینه برای آموزش کارکنان نترسید. این امر سبب کاهش هزینه سازمان در دراز مدت میگردد. کارکنان شما دارای سمت و دستمزد مشخص هستند.
از همین رو با آموزش آنها میتوانید سبب افزایش سوددهی آنها شوید. بدون اینکه هزینهای به دستمزد آنها اضافه کرده باشید. این روش یکی از ۱۰ قانون تولید ناب یعنی پرورش کارکنان توانمند است و سبب کاهش هزینه پرسنلی خواهد شد.
استفاده از تکنولوژی متناسب با ظرفیت
برای کاهش هزینه کارخانه باید تکنولوژی را متناسب با ظرفیت تولید در نظر بگیرید. برای مثال برای ظرفیتهای بالا تولید باید از تکنولوژی استفاده شود که سرمایهبر است. اما با صرف هزینه برای آن میتوان سبب کار اندوزی شد.
دقت به محل قرارگیری ماشین آلات و ابزارها
دقت به مسائل کوچک میتواند در کاهش هزینه سازمان در دراز مدت کمک کند. یکی از کارهایی که باید برای کاهش هزینهها در نظر گرفته شود صرفهجویی در زمان است. این امر حتی سبب کاهش هزینه پرسنلی نیز خواهد شد.
وقتی چیدمان ابزار و وسایل بهگونهای باشد که یک کارگر برای استفاده از آنها نیاز به طی مسافت زیاد نداشته باشد، سبب صرفهجویی در زمان خواهد شد.
این امر سبب بازده بیشتر نیروی کار شما و کاهش هزینهها میشود. این ابزار آلات میتوانند ابزار تولید یک کالای خاص در کارخانه باشند یا پرینتر شرکت کوچک شما که یکی از ابزار مهم کار گرافیست است.
تشکیل کمیته کاهش هزینه برای کسب تجربه و مشورت
یکی از استراتژی های کاهش هزینه کارخانه یا سازمان تشکیل یک کمیته راهبردی برای کاهش هزینهها است. هزینه زیادی ممکن است در یک سازمان در جایی پرت شود که حتی به چشم نمیآید. اما تشکیل شورا و کمیته راهبردی برای کاهش هزینهها میتواند سبب آگاهی مدیریت نسبت به جزییات شود.
۱۴. استفاده از رویکرد شش سیگما برای گسترش متدهای مدیریتی
رویکرد شش سیگما در حقیقت یک استراتژی برای تحول سازمانی است. این روشها با حل مشکلات یک سازمان یا کارخانه از طریق گسترش روشهای مدیریتی، درنهایت سبب تحول و جهش یک سازمان خواهد شد.
روش کار این رویکرد درحقیقت، روشی برای حذف عیوب در هر فرآیند است. این روش مسائلی همچون رشد سود نهایی و بهبود مسائل مالی، افزایش سهم بازار و کاهش هزینه سازمان بر اساس استراتژی کاهش هزینه و … را دنبال میکند.
ترویج کار گروهی
کار گروهی با کاهش هزینه های پرسنلی رابطه مستقیم دارد. وقتی کارمندان شما کار گروهی انجام دهند؛ کارها با سرعت بیشتری تمام خواهد شد. همچنین وقت خالی پرسنل پر خواهد شد. از همین رو کاهش پرتی سبب کاهش هزینهها در دراز مدت میشود.
آشنایی با موانع کاهش استراتژیک هزینه سازمان و روش رفع این موانع
حتی اگر با تمام استراتژی های کاهش هزینه سازمان و کسب و کار نیز آشنا باشید. همچنان موانعی سبب جلوگیری از کاهش استراتژیک هزینهها خواهند شد. بهعنوان یک مدیر موفق، لازم است که این موانع را بهخوبی بشناسید. این امر سبب میشود تا با رفع بهموقع این موانع بتوانید؛ سبب کاهش ۵۰ درصدی هزینهها و حتی بیشتر شوید.
عدم وجود عزم همگانی و پایبند نبودن برخی مدیران به این استراتژیها مانع بزرگی در این راه است. یک مدیر موفق با متقاعد کردن مدیران و کارمندان خود راه رسیدن به هدف را هموار میکند.
عدم شناخت دقیق و ریشهای مشکلاتی که سبب افزایش هزینه میشود.
نداشتن معیاری مناسب و یا بوم کسب وکار برای سنجش میزان موفقیت روشهای کاهش هزینه کسب و کار مانع این کار است.
فرآیند بلند مدت تحقق عقاید و اهداف یکی دیگر از موانع این موضوع است. با کوتاه کردن این فرآیند انگیزه بیشتری برای تحقق هدف ایجاد میشود.
تمرکز بر روی بخشهایی که پرتی هزینه در آنها کم است نیز سبب از دست رفتن زمان و کاهش اندک هزینهها میشود.
عدم استفاده کافی و مناسب از ظرفیتها مانع کاهش هزینه کارخانه یا سازمان است. منظور از ظرفیت، نیروی انسانی ماشین آلات و … است.
نبود سیستم جامع اطلاعات حسابداری نیز مانع کاهش هزینه سازمان خواهد شد. اطلاعات حسابداری برای تحقق اهداف یک مدیر موفق مانند دو چشم بینا عمل خواهد کرد.
قوانین و مقررات سختگیرانه نهتنها سبب کاهش هزینه کسب و کار شما نمیشود؛ بلکه سبب سرپیچی پرسنل نیز میشود. این امر باعث میشود تا اهداف شما با شکست مواجه شود. از همین رو بهتر است برنامهریزی منعطفی برای کاهش هزینهها داشته باشید.
تکنولوژی در جهت رشد بشر و تسریع در عملکرد آن است. عدم استفاده از تکنولوژی نیز مانعی برای کاهش هزینه پرسنلی، کارخانه و کسب و کار شماست.
مدیریت دیکتاتوری و عدم توجه به توصیههای دیگران نیز نهتنها سبب کاهش هزینه شما نخواهد شد؛ بلکه آنها را افزایش نیز میدهد. بهنحوی که حتی ممکن است برخی استراتژیهای شما برای کاهش هزینه نیز سبب افزایش هزینهها شود.
معرفی چند روش برای کاهش هزینه های شرکت با توجه به بحران های اقتصادی فعلی
با توجه به شرایط دشوار سیاسی و رکودهای اقتصادی که امروزه نه تنها ایران بلکه جهان را تحت تاثیر قرار داده است بسیاری از شرکتها با مشکلات زیادی در زمینه تولید،فروش و حتی سایر موارد مواجه شدهاند. در واقع مشکلات ناشی از ویروس کرونا باعث تغییر در روند عادی کاری تمامی کسب و کارهای دنیا گردیده است. حال به منظور رهایی از این مشکلات مدیران و صاحبان تجارتها مدتهاست به این فکر هستند که چگونه باید شرکت خود را با کمترین ضرر از این شرایط سخت خارج سازند.
حال به منظور پاسخ به این سوالات ما در ادامه این مقاله برای شما چندین روش را توضیح دادهایم که با اجرا کردن آنها شما موفق خواهید شد تا از بحرانهای اقتصادی فعلی که تمامی جهان در حال گذراندن آن هست گذر کنید و همچنین به کاهش هزینههای شرکت خود بپردازید.
کاهش هزینههای اختیاری
ممکن است برخی از شرکتها قصد ساختن ساختمانهای جدید متعلق به موسسه خود را داشته باشند و یا حتی ممکن است که تصمیم بگیرند در قسمتهای داخلی دفتر اداری و یا پیوستهای خود تغییراتی ایجاد نمایند. باید به شما بگویم که بهترین راه حل برای کاهش هزینه های شرکت با توجه به این شرایط دشوار فعلی لغو کامل تمامی این پروژهها و یا موکول کردن آنها به زمانی دیگر است.
رسیدگی کردن به تصمیمات خرید با دقت زیاد
طبیعی است که هر شرکتی وسایل ضرورری و مورد نیاز مرتبط با حیطه کاری خود را خریداری کنند و غالباً این شرکتها وسایل مورد نیاز خود را در مقادیر زیاد و با قیمتی کمتر از منابع معتبر خریداری میکنند. همانطور که میدانید هنگامی که از یک جنس بیشتر بخرید قطعاً قیمت آن برای شما مناسبتر حساب خواهد شد نسبت به خرید همان جنس اما در تعداد و یا مقداری محدودتر.
اما سوالی که اینجا مطرح میشود این است که چگونه میتوانید به منظور کاهش هزینه های شرکت وسایل مورد نیاز خود را در مقداری محدود اما با قیمتی مناسبتر خریداری نمایید؟
در حقیقت بحرانهای مالی ممکن است بسیاری از اصول و قوانین داد و ستد را تغییر دهند و از آنجایی که امروزه شرکتهای زیادی وجود دارند که صرف نظر از مقدار یا اندازه کالا حاضرند اجناس خود را با قیمتی پایینتر به شما بفروشند تنها کافیست تا این مراکز را بیابید و اجناس مورد نظر خود را با قیمتی پایینتر و بدون نیاز به خرید مقداری زیاد برای ذخیره سازی تهیه نمایید.
خرید دستگاهها و وسایل نقلیه مورد نیاز خود را متوقف کنید
خرید تجهیزات اداری مانند رایانه، چاپگر و حتی وسایل نقلیهای مثل اتومبیل و اتوبوس ممکن است در شرایط عادی برای شرکت امری طبیعی باشد اما با این وجود با توجه به شرایط دشوار اقتصادی و بحرانهای مالی فعلی بهتر است تا نسبت به خرید چنین اقلامی اندکی صبر کنید. این نکته را بدانید که شرایط فعلی به کنترل دقیق تصمیمات در زمینه خرید نیاز دارد.
کنترل خدمات
در شرایط ویژه فعلی کارفرمایان میتوانند به منظور نظارت بر خدمات داخلی شرکت خود مانند تلفنها، دستگاههای ارتباطی، اینترنت و سایر خدمات نظارت کنند تا مطمئن گردند که کارمندان از این وسایل تنها در راستای اهداف کاری و در حد مناسب استفاده میکنند.
حقوق و دستمزدهای بالا را کاهش دهید
انتخاب کاهش حقوق به منظوره کاهش هزینه های شرکت ممکن است بهترین گزینه ممکن برای صاحبین کسب و کارها نباشد، زیرا انجام این کار بسیار خطرناک است و ممکن است حتی بقای شرکت شما را تهدید کند و کارکنان را به ترک کار و رفتن به شرکتهای دیگر سوق دهد.
در واقع بحرانهای مالی موجود در یک کشور میتوانند این معادلات را تغییر دهند. بر فرض مثال اگر شما در جامعهای زندگی میکنید که یافتن شغل کار سختی است در این صورت شرکتها میتوانند به خود جرات انجام این کار را بدهند، زیرا مطمئناند که کارمندان به علت سختی یافتن کار، شغل خود را رها نخواهند کرد. پس بهتر است ابتدا حقوق کارمندان را اندکی کاهش دهید و این موضوع را به همه آنها اعلام کنید.
کاهش روزهای کاری هفتگی
شما میتوانید با کاهش روزهای کاری در یک هفته به ۴ یا ۵ روز هزینههای شرکت خود را کاهش دهید. در صورت پیروی از این ایده دیگر دستمزد کارمندان شما به صورت ساعتی محاسبه خواهد شد و چیزی حدود ۱۰ درصد کاهش مییابد. البته به این موضوع توجه کنید که تصمیماتی که قرار است در خصوص کاهش هزینههای شرکت اتخاذ کنید نیاز به آماده سازی روانشناختی کارکنانتان پیش از عملی کردن این ایده ها دارد.
کاهش تعداد کارمندان اخراج
تصمیم برای اخراج تعدادی از کارمندان میتواند یکی از دشوارترین تصمیماتی باشد که هر شرکت مجبور به گرفتن آن شود. با این وجود با توجه به شرایط سخت اقتصادی، مالی و اجتماعی فعلی برای برخی از شرکتها به منظور تامین هزینههای ضروری خود گزینه دیگری جز اخراج تعدادی از کارمندان باقی نمیماند به ویژه برای شرکتهایی که هزینه های زیادی بابت حقوق میپردازند. شرکتها معمولا کارکنانی را که سوابق شغلی ضعیفی دارند اخراج میکند و این امر را به صورت تدریجی انجام میدهند تا جایی که فقط افراد با صلاحیت و باتجربه باقی بمانند.
افزایش بازاریابی برای کاهش هزینهها
یکی از بهترین کارهایی که به منظور کاهش هزینه های شرکت میتوانید انجام دهید متمرکز شدن بر روی مراحل بازاریابی است. یکی از پیامدهای اصلی بحرانهای اقتصادی کاهش فروش در شرکت است و مناسب است که در چنین حالتی از بازاریابی و روشهای تبلیغاتی نسبتاً ارزان قیمت استفاده کنید. در زیر تعدادی از ابزارهای تبلیغاتی ارزان قیمت را به شما معرفی میکنیم که میتوانید با اطمینان کامل از آنها استفاده کنید و در نتیجه باعث کاهش هزینههای شرکت خود بشوید.
نتیجه گیری
کاهش هزینه سازمان و کسب و کار نیازمند داشتن برنامهریزی و استراتژی است. از آنجایی که این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ استراتژیهای زیادی نیز برای آن تعریف شده است.
برای کاهش هزینه کارخانه، پرسنل و … باید ایرادات کار خود را بهخوبی بشناسید و استراتژیهای متناسب را برای کاهش هزینهها به کار ببندید.
در حین انجام این فرآیند، موانعی ممکن است روند حرکت شما را کند، کند. با شناخت و حذف موانع میتوان سرعت رسیدن به هدف را افزایش داد.
برخی از سوالات رایج
راهکارهای کاهش هزینه سازمان کدامند؟
کاهش هزینهی شرکت با چاپ کمتر صورت حساب های خود را زودتر پرداخت کنید اجناس انبار خود را کاهش دهید استفاده از بازاریابی اینترنتی کاهش هزینه شرکت با نیرو های کارآموز فکر کردن به کار در منزل کارمندان لوازم کارکرده خریداری کنید در مصرف برق صرفه جویی کنید
تاثیر تبلیغات کلامی بر کسب و کار چقدر است؟
از تبلیغات کلامی یا بازاریابی ویروسی بیشتر استفاده کنید. برای آنکه بتوانید به صورت محیطی در اطرافتان به شناخته شدن برسید لازم است تا روشهای سنتی را هم انجام دهید. در این روش میتوانید به معرفها درصدی تخفیف دهید تا به معرفی افراد بیشتر تشویق شوند.
نقش اسپانسر در کاهش هزینه سازمان و کسب و کار چیست؟
اگر برای کسب و کار خود مراسمی برگذار میکنید سعی کنید برای صرفه جویی در مخارج خود از اسپانسر یا حامی کمک بگیرید.در عوض این امر برای اسپانسر خود مزایایی مانند تبلیغات و تخفیفات اختصاص دهید.
موفقیت در مصاحبه شغلی ، نمونه سوالات مصاحبه شغلی ، نکات مهم در مصاحبه شغلی
نکات مصاحبه شغلی یکی از مهمترین مواردی است که باید برای دریافت یک شغل بدانید. آیا تابهحال به یک مصاحبه کاری دعوت شدهاید؟ یا درخواستی برای کسب یک موقعیت شغلی داشتهاید؟ اگر پاسخ شما مثبت باشد، حتماً میدانید که جلسه مصاحبه شغلی برای بیشتر افراد چالشبرانگیز است. افراد تمایل دارند تا با نشان دادن ویژگیهای مثبت و تخصص در حرفه مورد علاقه خود، مشغول بهکار شوند.
دراینبین، اهمیت یک مصاحبه موفقیتآمیز میتواند ما را به هدف نزدیکتر کند. دکتر ویز در این نوشته قصد دارد تا نکات مصاحبه شغلی برای برگزاری یک جلسه قدرتمند و رضایتبخش را برای شما بازگو کند. در این مقاله، ما نحوه مصاحبه شغلی را برای شما بررسی میکنیم تا بهاینترتیب، شغل موردنظر خود را دریافت کنید.
قبل از مصاحبه با خود جلسه بگذارید. در ابتدا لازم است این نکته را یادآوری کنیم که جلسات مصاحبه برای هر دو طرف (مصاحبهکننده و مصاحبهشونده) بهعنوان یک تجربه و فرصتی برای شناخت و تصمیمگیری میباشد. از سوی دیگر، فرد مصاحبهشونده باید قبل از شرکت در مصاحبه، به همه موضوعات فکر کند و خود را برای آن آماده نماید.
در ابتدا بهتر است با مدلهای رایج کسب و کار اینترنتی آشنایی داشته باشید تا در صورت نیاز، از این موارد در مصاحبه خود سخن بگویید. یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که باید سؤالات درستی درباره کسبوکار موردنظر از خود بپرسید. آیا این ساعت کاری برای من مناسب است؟ آیا میتوانم در این کار پیشرفت کنم؟ آیا با علایق من همخوانی دارد؟ آیا همراستا با ارزشهای من است؟ آیا تواناییها و مهارتهای من برای این شغل کافی است؟
از نظر دکتر ویز، باید قبل از مصاحبه با خود جلسهای بگذارید و در این جلسه، سؤالاتی که برای کارفرما اهمیت دارد را از خود بپرسید. این سؤالات باید کاملاً شفاف باشند تا کارفرما بتواند بهراحتی تصمیمگیری کند. شما با این کار، درواقع خود را برای این سؤالات و نکات مصاحبه شغلی آماده کرده و جوابهای خود را تنظیم مینمایید.
آیا واقعاً همه به شغل نیاز دارند؟
یکی از فیلسوفان بزرگ به نام «اندروتاگارت» درباره داشتن شغل، نظرات خود را ارائه داده است که در ادامه، این نظرات را مطالعه میکنیم. او اعتقاد دارد که نداشتن شغل، علاوه بر اینکه برای بسیاری از افراد خجالتآور است، تا حد زیادی هم موجب بروز مشکلات مالی میشود. با پیشرفت تکنولوژی در قرن اخیر و افزایش تهدید اتوماتیک شدن دستگاهها، برخی از مشاغل به طور کل از بین رفتهاند. به همین دلیل هم اطلاع از نکات مصاحبه شغلی بسیار مهم است تا بتوانید کار مناسبی داشته باشید.
از نظر اندرو تاگارت، ما انسانها منابع متفاوت و در دسترس بسیاری در اختیار داریم که این منابع، خیلی بیشتر از منابعی است که در سالهای گذشته داشتیم. ما انسانها، ماشینهایی درست کردیم که در طول تاریخ از هر انسانی بیشتر و بهتر کار میکنند. پس وقتی میتوان با کارکردن بهصورت پارهوقت، همان میزان دستمزد را دریافت کرد، چرا باید بهصورت تماموقت کار کنیم؟
اندروتاگارت مدتها روی این سؤال تحقیق کرده است و فهمید که مردم داشتن شغل را در همکاری با یکدیگر میبینند. به گفته او، «کار تماموقت» به معنی انجام کار کوتاهمدتی است فرد در آن هیچ نیازی به توانایی یا مهارت خاصی ندارد. ازاینرو، موجب میشود که فرد احساس مفید بودن در جامعه را نداشته باشد. در اینجاست که افراد احساس میکنند که باید یک کسب و کار موفق داشته باشند و مهمترین راه داشتن یک شغل موفق این است که نکات مصاحبه شغلی را بدانید.
چگونه شغل ایده آلی داشته باشیم؟
«اندرو تاگارت» اعتقاد دارد که جامعه مدرن خلاقیتی ندارد و به همین دلیل هم باید کار تماموقتی برای تأمین نیازهای مادی انسانها ایجاد شود. او روشی برای ایجاد این کار تماموقت معرفی میکند که «دادوستدهای محلی» نام دارند. این سیستم، میتواند تمام نیازهای مادی و معنوی افراد را مشابه روشهای سنتی برطرف کند.
در یک سیستم اینچنینی، مردم هنوز «شغل» دارند و هنوز کالا تولید کرده و به ارائه خدمات مشغول هستند. از سوی دیگر، تولید آنها به نیاز مردم بستگی دارد و همچنین در عین اینکه نیازی به کارکردن طولانیمدت ندارند، از حقوق خوبی هم برخوردار میشوند.
آیا می خواهید مصاحبه کاری خوب داشته باشید؟
راجع به صنعت و شرکت موردنظر تحقیق کنید
یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که ممکن است مصاحبهکننده از شما بخواهد که اطلاعاتی از رقبای آنها اراده دهید. به همین دلیل، سعی کنید مدتی قبل از اینکه مصاحبه کاری شروع شود، در مورد زمینه کاری و فعالیتهای سازمان مربوطه اطلاعات کافی کسب کنید. این کار به شما کمک میکند تا با دید بهتری وارد فضای مصاحبه شوید. علاوه بر این، کسب اطلاعات به شما این آگاهی را میدهد که در شغل موردنظر، چه کاری از شما میخواهند.
دلایل شفافی برای انتخاب شغل جدید خود داشته باشید
مورد دیگری که در نکات مصاحبه شغلی مهم است، دلایل خوبی برای انتخاب شغل موردنظر میباشد. این شما هستید که در مرحله اول باید شغل را انتخاب کنید. شما میتوانید در بین درخواستهای زیادی که از طرف مشاغل مختلف داده میشود، شغل موردنظر خود را انتخاب نمایید. زمان و مهارتهای شما سرمایههای ارزشمندی هستند که بهتر است در جای مناسب از آنها استفاده کنید.
قبل از مصاحبه به این نکات توجه کنید
دلیل اینکه شما بهترین گزینه برای استخدام در این شغل هستید را بیان کنید.
همچنین برای آن مثالی هم ارائه دهید. مثلاً «من روابطعمومی بالایی دارم».
یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که به مصاحبهکننده بگویید که چرا این شغل را انتخاب کردهاید و چه چیزی دررابطهبا این شغل برای شما جالب و ارزشمند است. اگر مصاحبهکننده فکر کند که شما به این شغل علاقهای ندارید، شما را قبول نخواهد کرد؛ حتی اگر تواناییهای بسیاری هم داشته باشید، اگر علاقه نداشته باشید از دریافت این شغل محروم خواهید شد.
نگرانیها و شروط مصاحبهکننده را پیشبینی کنید.
همیشه تعداد افرادی که برای استخدام درخواست میدهند، از تعداد نیرویی که آن کسبوکار نیاز دارد بیشتر است. ازاینرو، مصاحبه کنندگان میخواهند با استفاده از نکات مصاحبه شغلی سایر افراد را حذف کنند. خود را جای مصاحبهکننده قرار دهید و از خود بپرسید چرا باید شما را استخدام کنند؟ برا پاسخگویی به این سؤال، پاسخ مناسبی آماده داشته باشید.
برای سؤالاتی که در مصاحبه از شما میپرسند، خود را آماده کنید.
اگر بخواهید با اصول مصاحبه شغلی آشنا شوید، باید به نکات زیادی توجه داشته باشید. سعی کنید از قبل، به سؤالاتی که ممکن است از شما پرسیده شود، خوب فکر کنید. (مثلاً سؤالاتی درباره مدرک تحصیلی، حقوق درخواستی و…) سپس از قبل جوابهای خود را آماده کنید. این کار به شما کمک میکند تا روانتر پاسخهای خود را بیان کنید.
سؤالات خود را از قبل آماده کنید
یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که سؤالاتی را از مصاحبهکننده بپرسید. زیرا شما هم بهعنوان فردی که قصد شروع همکاری با آن کسبوکار را دارد، حتماً سؤالات مهمی همچون میزان پیشرفت شغلی خواهید داشت. برای اینکه بتوانید این سؤالات را با شفافیت و کیفیت بهتری بپرسید، بهتر است لیستی از این سؤالات و نکات مدنظر خود را آماده کنید.
پرسیدن سؤالات هوشمندانه، درواقع نشان میدهد که شما راجعبه کسبوکار موردنظر خود، دانش و اطلاعات کافی را دارید. همچنین این موضوع نشاندهنده علاقه شما به این رشته و استخدام در آن است. هنگامیکه مصاحبهکننده از شما میپرسد که آیا سؤالی دارید؟ حتماً یک یا دو سؤال درباره شرکت موردنظر از او بپرسید. اگر سؤالی نپرسید، مصاحبهکننده احساس میکند که شما علاقهای به این کار ندارید. برای مثال، یک سؤال خوب میتواند این سؤال باشد: «از نظر شما یک فرد ایدهآل برای این سمت، باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟».
یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی این است که برای مصاحبه با شرکتهای مختلف، سؤالات متفاوتی هم مطرح کنید. این سؤالات میتوانند شامل این موارد باشند: «به نظر شما بهترین ویژگی کار کردن در این شرکت چیست؟» و «از نظر شما مهارتهای لازم در این شرکت باید در چه سطحی باشند؟»
تمرین، تمرین، تمرین
یکی از نکات مهم در مصاحبه کاری این است که از قبل تمرین زیادی داشته باشید و خود را برای سؤالات پیچیده آماده کنید. خیلی مهم است که بتوانید با اعتمادبهنفس و کاملاً قانعکننده، به سؤالات پیچیده پاسخ دهید. برای مثال، یکی از رایجترین سؤالات در این زمینه، این سؤالات: «چرا ما باید شما را استخدام کنیم؟» میباشند. اگر شما بتوانید به این سؤال با اعتمادبهنفس کامل پاسخ دهید، شانس شما برای دریافت این کار بیشتر خواهد شد.
به یاد داشته باشید که موقع مصاحبه، زمان خوبی برای تمرین نیست و یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که قبل از آن باید تمرینهای زیادی داشته باشید. شاید برای شما سؤال پیش بیاید که بهترین روش تمرین چیست و چگونه میتوان یک تمرین کاربردی داشت؟ برای اینکه بتوانید یک تمرین درست داشته باشید، میتوانید با دو نفر از دوستان خود مصاحبه کردن را تمرین کنید. یک نفر بهعنوان ناظر، یک نفر بهعنوان مصاحبهکننده و یک نفر هم بهعنوان مصاحبهشونده انتخاب کنید. این کار را با عوض کردن نقشها چندین بار تکرار کنید.
راه دیگری که برای تمرین مصاحبه میتوانید انجام دهید، این است که جوابها را ضبط و برای خود پخش کنید. در ادامه، سعی کنید جوابهای بهتری آماده کرده و روانتر پاسخ دهید. یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی رسایی صدا میباشد. هنگام پاسخ دادن مطمئن شوید که پاسخهای خود را با صدایی رسا و شیوا بیان میکنید. زیرا به یاد داشته باشید که فقط درست بودن پاسخها کافی نیست؛ بلکه برای تأثیرگذاری بیشتر، نوع و لحن صدای شما نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
موفقیت را در پنج دقیقه اول مصاحبه به دست آورید
تحقیقات نشان میدهند که پنج دقیقه ابتدایی مصاحبه، دقایق طلایی هستند. این دقایق، مشخص میکنند که آیا مصاحبهکننده تمایل به همکاری با شما را دارد یا خیر. بههمین دلیل هم این مورد از نکات مصاحبه شغلی را فراموش نکنید.
با انرژی و انگیزه وارد شده و برای وقتی که به شما اختصاص دادهاند، کمال تشکر را کنید. همچنین تمایل خود را برای همکاری با مجموعه مصاحبهکننده ابراز کنید. برای مثال، جمله «خیلی منتظر مصاحبهای برای این فرصت شغلی بودم»، تأثیر بسیار مثبتی بر مصاحبهکننده دارد.
خونسرد باشید و این حس را به طرف مقابل هم انتقال دهید
یکی از مهمترین موارد در نکات مصاحبه شغلی این است که خونسردی خود را حفظ کنید. بسیاری از افراد، جلسه مصاحبه کاری را مانند یک میدان جنگ میپندارند. سعی کنید با سخنان بهجا و بهموقع، فضا را تلطیف نموده و جلسه کاری را به یک رابطه دو سر برد تبدیل کنید. این شیوه باعث میشود تا مصاحبهکننده هم احساس کند که شما در یک تیم هستید و به شما اعتماد بیشتری داشته باشد.
همانطور که گفتیم، یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که احساس آرامش داشته باشید و خونسردی خود را حفظ کنید. همواره به یاد داشته باشید که خود شما در ابتدا این شغل را انتخاب کرده و تصمیم گرفتید که به این مصاحبه کاری بیایید. با خود روراست باشید و سعی کنید این شفافیت را با آرامشی که نشان میدهید، ترکیب کنید. سپس این آرامش را به طرف مقابل هم انتقال دهید. در این صورت، میتوانید هم به هدف خود رسیده و در شغل موردنظر را دریافت کنید و هم تجربهای لذتبخش از این مصاحبه خواهید داشت.
مسئولیتپذیر و جسور باشید
یکی از نکات مصاحبه شغلی که از اهمیت بالایی برخوردار است، جسارت داشتن میباشد. جسارت را با گستاخی و مؤدب بودن را با منفعل بودن اشتباه نگیرید. جسارت و احترام، کاملاً همراستا و همارزش هستند. معمولاً مصاحبهکننده قبل از مصاحبه، تمام رزومه شما را مطالعه کرده است. بااینحال، باز هم بهتر است در مصاحبه بهصورت حضوری، برخی از نقاط قوت خود را بیان کنید تا تأثیر بیشتری بر وی بگذارید.
همانطور که میدانید، رابطه چشمی تأثیر بیشتری بر فرد میگذارد. شما میتوانید درباره ویژگیهای شخصیتی و کاربردی خود که ممکن است برای پیشبرد یا بهبود شرکت مربوطه کارآمد باشد هم صحبت کنید. این مورد از نکات مهم در مصاحبه استخدامی است.
مصاحبه کاری را با سخنان مثبت پایان دهید
دقایق پایانی مصاحبه شغلی هم مثل دقایق ابتدایی، نقش بهسزایی در تصویر ذهنی کارفرما از شما دارد. یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که بهتر است جلسه مصاحبه را با یک گفتگوی کوتاه، تأثیرگذار و مثبت به پایان برسانید.
قدردانی و تشکر کردن، نیروی بسیار با ارزشی است که میتواند نتایج معجزهآسایی داشته باشد. از طرف مقابل خود، بابت زمانی که برای شما در نظر گرفته تا جلسه مصاحبه را برگزار کند، قدردانی کرده و برای پیوستن به کسبوکار جدید، اشتیاق و حمایت خود را ابراز کنید. همچنین از خود هم قدردان باشید که با شرکت در این مصاحبه، ابعاد جدیدی از خود کشف کردهاید.
سایر راهکارهای نکات مصاحبه شغلی برای داشتن یک مصاحبه کاری ایدهآل:
بهتر است همیشه یک کپی از رزومه خود به همراه داشته باشید.
اگر با سؤال «از خودتان بیشتر بگویید»، مواجه شدید، به نحو احسن از آن استفاده کنید. در اینگونه سؤالات، سعی کنید بیشتر درباره تخصصهای خود صحبت کنید.
از زبان بدن تأثیرگذاری استفاده نمایید. علاوه بر این، لباس مناسب بپوشید، ارتباط چشمی ایجاد کنید، با مصاحبهکننده محکم دست دهید، به طرز ایستادن و نشستن خود توجه کنید، واضح صحبت کنید و درنهایت، خوشبو باشید.
امیدوار باشید و مأیوس نشوید!
در آخر این مورد از نکات مصاحبه شغلی را به یاد داشته باشید که شما انتخاب میکنید که چه شغلی داشته باشید. فراموش نکنید که نیازهای مادی، تنها بخش کوچکی از الزامات یک شغل است. نکته مهمتر در شغل، این است که به آن علاقه داشته باشید.
مصاحبه شغلی چیست؟
مصاحبه شغلی به گفتوگویی اطلاق میشود که بین یک کارفرمای بالقوه و یک متقاضی کار انجام میگردد. کارفرما میتواند در طول یک مصاحبه شغلی شخص متقاضی را تحتنظر داشته و شرایط عمومی و ظاهری او برای شغل موردنظر را ارزیابی کند. به همین دلیل هم متقاضی تلاش میکند که در مورد شغل موردنظر و همچنین کارفرما، اطلاعات بیشتری جمعآوری کند تا دریابد که آیا میتواند نیازها و علایق آنها را برآورده سازد یا خیر. به همین دلیل هم باید نکات مصاحبه شغلی را به یاد داشته باشید تا بتوانید از این نکات بجا استفاده کنید.
مصاحبه شغلی درواقع مکالمهای بین دو نفر میباشد که هر کس سعی میکند اطلاعات بیشتری درمورد طرف مقابل کسب کند. روند مصاحبه کاری مانند یک خیابان دوطرفه است. شما قصد رسیدن به یک هدف را دارید و آن هدف هم شغل مناسب شماست. از سوی دیگر، کارفرما هم در قصد دارد به یک هدف برسد و آن هم استخدام شخصی مناسب برای کسبوکار خود میباشد.
در مصاحبه استخدامی چه سؤالاتی بپرسیم؟
درواقع مصاحبه شغلی را میتوان نوعی فرصت برای کارگزار دانست که بتواند بهواسطه آن، کارجوی موردنظر خود را برای ورود به شرکت پیدا کند. ازاینرو، اگر شما کارگزار هم هستید، باید نکات مصاحبه شغلی را در نظر داشته باشید تا بتوانید سؤالات درست و مناسبی از شخص مصاحبهشونده بپرسید. فراموش نکنید که پرسیدن سؤالات مناسب و دقیق در طول مصاحبه شغلی از اهمیت بالایی برخوردار هستند.
ما بهعنوان یک استخدامکننده و کارفرما، باید نحوه مصاحبه شغلی را به طور کامل یاد گرفته باشیم. ما باید طی یک مصاحبه شغلی با مطرح کردن و پرسیدن تعدادی سؤال، شخص متعهد و مناسب برای شغل را انتخاب کنیم. سپس با جوابهایی که میشنویم، به بررسی شخص مقابل بپردازیم. ما در ادامه این مقاله، تعدادی از بهترین سؤالاتی که میتوانید از مصاحبهشونده بپرسید را گردآوری کردهایم. اگر شما هم میخواهید بدانید از شخص مقابل چه سؤالاتی بپرسید، با ادامه نکات مصاحبه شغلی همراه باشید.
شما چه مهارتی دارید که فکر میکنید برای این شغل مناسب هستید؟
زمان مصاحبه شغلی میتواند فرصت مناسبی برای شما باشد تا بتوانید با پرسیدن تعدادی سؤال، از مهارتها و استعدادهای فردی مصاحبهشونده آگاه شوید. اما باید توجه کرد که مهمترین هدف شما در طول یک مصاحبه، پیدا کردن فردی است که تمام شرایط لازم برای انجام کار موردنظر شما را داشته باشد. برای رسیدن به این هدف، باید تمام نکات مصاحبه شغلی را به یاد داشته باشید.
ازاینرو، سعی کنید سؤالاتی درباره میزان مهارت شخص مصاحبهشونده بپرسید. با پرسیدن این سؤالات، میتوانید جزئیات بیشتری درباره مهارتهای این داوطلب کسب کنید. سپس با بررسی این مهارتها، میتوانید صلاحیت مصاحبهشونده برای این شغل را تعیین نمایید. برای مثال، اگر شخص مصاحبهشونده درباره یک مهارت مهیج سخن گفت که هیچ ارتباطی هم به کسبوکار شما ندارد، میتوانید اینطور برداشت کنید که این شخص، برای کار موردنظر شما مناسب نیست و از پذیرفتن وی خودداری کنید.
تا به امروز، به کدام موفقیت حرفهای خود بیشتر از همه افتخار میکنید؟
بسیاری از افرادی که برای مصاحبه کاری حاضر میشوند، سعی میکنند با استفاده از نکات مصاحبه شغلی شما را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل هم ممکن است متقاضی چند موفقیت مهم در کارنامه خود داشته باشد که البته میتواند یک امتیاز مثبت برای او محسوب گردد.
این احتمال وجود دارد که موفقیتهای مصاحبهشونده به شکل یک جایزه یا گواهینامه باشد. همچنین ممکن است این موفقیتها درواقع انجام کامل یک پروژه بزرگ و موفقیتآمیز باشد. درهرصورت، پرسیدن این سؤال از مهمترین نکات مصاحبه شغلی میباشد که موجب میشود تا شما درک بهتری از نقاط قوت شخص مقابل داشته باشید.
به علاوه، پرسیدن این سؤال از مصاحبهشونده، به وی این امکان را میدهد تا بتواند ردباره موضوع موردعلاقه خود صحبت کند. همچنین این سؤال میتواند باعث تسکین اعصاب او و کاهش استرس شغلی در طول مصاحبه گردد. علاوهبراین، سؤالات اینچنینی به بالا بردن اعتماد به نفس مصاحبهشونده هم کمک بسزایی میکند.
چگونه میتوانید بر چالشها غلبه کرده و مدیریت بحران داشته باشید؟
این یکی از سؤالات خاص و محبوب مصاحبه شغلی میباشد که پرسیدن آن هم دلیل بسیار خوبی دارد. زیرا یک کارمند جدید پس از استخدام، ممکن است هر از چند گاهی با برخی موانع و مشکلات مقابله کند. این مشکلات ممکن است در تیم رخ داده یا در یک پروژه انفرادی باشد. اگر شخص مصاحبهشونده اطلاعاتی در زمینه مدیریت بحران و راههای غلبه بر مشکلات نداشت، شاید بهتر باشد که برای تأیید درخواست وی، تجدیدنظر کند. زیرا مدیریت بحران نهتنها یکی از نکات مصاحبه شغلی میباشد، بلکه برای توسعه کسبوکار هم اهمیت دارد.
نحوه کار شما به چه صورت است؟
یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی این است که درباره نحوه کار کارمند جدید خود اطلاعات کافی داشته باشید. دانستن این موضوع که کارمندی که قرار است استخدام کنید، دارای روحیه بالای کار تیمی باشد، میتواند تأثیر بسزایی در رونق کسبوکار شما داشته باشد.
مورد دیگری که در مصاحبه شغلی باید به آن توجه ویژهای داشته باشید، این است که بدانید شخص مصاحبهشونده در کار گروهی و تیمی بهتر عمل میکند، یا ترجیح میدهد که بهصورت انفرادی و مستقل مشغول بکار شود. این سؤال کاربردی، در یافتن فردی مناسب به شما کمک میکند و همچنین با اطلاع از این موضوع، میتوانید شغلی متناسب با طرز کار مصاحبهشونده به او ارائه دهید.
چگونه مصاحبه کاری موفقی داشته باشیم؟
یک مصاحبه شغلی موفق به عوامل مختلفی بستگی دارد. صرفنظر از نوع مصاحبه که ممکن است هر مصاحبه با مصاحبه دیگری متفاوت باشد، میتوانید برخی از نکات مصاحبه شغلی و دستورالعملهای کلی را دنبال کنید. این دستورالعملها به شما کمک میکنند تا بتوانید کارفرمای خود را بیشتر تحت تأثیر قرار دهید. در این مقاله، برخی نکات مصاحبه شغلی را مرور میکنیم که میتوانند موجب موفقیت شما در طول یک مصاحبه گردند.
تکنیک جواب دادن خود را ارتقا دهید
درواقع مصاحبه شغلی به شما فرصتی برای درخشیدن میدهد. هرچه شما میگویید یا انجام میدهید، شما را به مرحله بعدی که استخدام است سوق داده یا شما را کلاً از رقابت حذف میکند. پس تلاش کنید که با اطلاع کافی از نکات مصاحبه شغلی بتوانید بهترین مصاحبه را برای خود رقم بزنید. در ادامه این مقاله، تمام تکنیکهای لازم برای یک مصاحبه رضایتبخش آورده شده است.
لباس مناسبی تن کنید
همیشه در اولین برخوردی که با شخص جدیدی داریم، به ظاهر و نحوه لباس پوشیدن وی توجه میکنیم. به همین دلیل هم لباس یکی از نکات مهم در مصاحبه شغلی است. اولین برداشتی که یک کارفرما از شما دارد، تفاوت زیادی در نتیجه مصاحبه شغلی شما ایجاد میکند. زیرا همانطور که گفتیم، اولین قضاوتی که مصاحبهکننده درباره شما دارد، بر اساس شکل ظاهری و پوشش شما خواهد بود. به همین دلیل هم پوشیدن لباس مناسب برای مصاحبه شغلی بسیار مهم است.
مهارتهای مصاحبهای خود را ارتقا دهید
یکی از فاکتورهای مهم در طول یک مصاحبه شغلی این است که بتوانید با مصاحبهکننده تعامل خوبی داشته باشید. همچنین سیار مهم است که بتوانید افکار خود را بهوضوح بیان کنید. این مهارت، بهاندازه مهارتهایی که در رزومه خود مینویسید، مهم هستند. بنابراین، قبل از مصاحبه وقت کافی بگذارید تا مطمئن شوید که مهارتهای مصاحبهای شما بهاندازه مهارتهای موجود در رزومه، آماده و کامل است. برای داشتن این مهارتها، باید تمام نکات مصاحبه شغلی را در ذهن خود داشته باشید.
استرس مصاحبه را به حداقل برسانید
مصاحبههای کاری برای شخص مصاحبهشونده استرسزا میباشند. حتی اگر تابهحال در مصاحبههای زیادی هم شرکت کرده باشید، باز هم نگرانیهایی وجود دارد که موجب افزایش استرس در شما میشود. شما میتوانید با استفاده برخی تکنیکهای کاهش استرس، میزان نگرانی و استرس خود را در حین مصاحبه شغلی به حداقل برسانید. درواقع با کنترل استرس، میتوانید مصاحبه موفقیتآمیزی داشته باشید.
در ابتدا کارفرما را تحت تأثیر قرار دهید
همانطور که پیشازاین هم گفتیم، برداشتی که کارفرما در ابتدا از شما دارد، از اهمیت بسیار ویژهای برخوردار است. همچنین باید به این نکته توجه کنید که در طول یک مصاحبه، وقت زیادی برای ایجاد تأثیر خوب و مثبت نخواهد داشت. از موقع ورود به محل موردنظر تا زمان خروج از ساختمان، شما بهعنوان یک استخدام جدید بالقوه ارزیابی خواهید شد. ازاینرو، بسیار مهم است که حین ملاقات با سایرین، بهترین رفتار ممکن را داشته باشید تا بتوانید او را تحت تأثیر قرار دهید. این مورد هم یکی از موارد مهم در نکات مصاحبه شغلی میباشد.
طرز رفتار درست افراد درونگرا در طول یک مصاحبه کاری
اگر فرد درونگرایی برای یک مصاحبه کاری حاضر شود، ممکن است با چالشهای زیادی روبرو شود. اگر شما هم جزو این دسته از افراد هستید، میتوانید با استفاده از برخی روشها، این چالشها را کنترل کنید. برای مثال، یکی از نکات مصاحبه شغلی برای افراد درونگرا این است که قبل از مصاحبه چندین بار تمرین کرده و جوابهای خود را آماده کرده باشند.
از مصاحبهکننده تشکر کنید
از اهمیت تشکر و قدردانی پیشازاین هم گفتیم. اگر شما بعد از مصاحبه شغلی از مصاحبهشونده تشکر کنید، این نشاندهنده آداب معاشرت خوب شماست. همچنین اگر میزان علاقه خود به شغل موردنظر را نشان دهید، ممکن است مصاحبهکننده دریابد که انگیزه کافی برای کار موردنظر را دارید. پس تشکر کردن یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی میباشد که نباید از آن غافل شد.
از ارتباطات مشترک خود استفاده کنید
یکی از موارد مهمی که در نکات مصاحبه شغلی از اهمیت بالایی برخوردار است، شناختن فردی در کسبوکار موردنظر میباشد. اگر شما این آشنایی و ارتباطات را داشته باشید، با استفاده از آنها میتوانید اطلاعاتی از داخل شرکت کسب کنید. همچنین میتوانید بفهمید که در طول مصاحبه ممکن است چه انتظاراتی از شما داشته باشند.
این اطلاعات میتواند شامل موارد زیر باشد:
شرکت را بررسی کنید
با لباس مناسب به مصاحبه شغلی بروید
چند دقیقه زودتر به محل مصاحبه برسید
تلفن همراه خود را خاموش یا بیصدا کنید
سؤالات اضافه نپرسید
با آرامش به سؤالات پاسخ دهید
ساعت و حلقه در دست داشته باشید
از یک تیپ رسمی استفاده کنید
رنگ لباسهای روشن یا تیره انتخاب کنید
لبخند بزنید
فن بیان در مصاحبه کاری
معمولاً افراد زیادی وجود دارند که علیرغم اینکه شایستگیهای لازم برای دریافت شغلی را داشتند، اما موفق به دریافت آن نشدند. شاید دلیل این موضوع، نداشتن فن بیان مناسبی در مصاحبه کاری باشد. پس فراموش نکنید که یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی این است که بتوانید به زیبایی سخن بگویید. معرفی خود در مصاحبه شغلی یکی از مهمترین موضوعاتی است که باید با فن بیان بالا و به زیبایی انجام شود.
علاوه بر فن بیان، دست دادن هم میتواند تأثیر بسیار مثبتی بر مصاحبهکننده داشته باشد و یکی از نکات مصاحبه شغلی شناخته میشود. بهطورکلی، دست دادن محکم، نشاندهنده اعتمادبهنفس در فرد است. به یاد داشته باشید که دو ویژگی فن بیان و اعتمادبهنفس بالا، معیارهایی هستند که هر کارفرمایی خواهان آن است.
اگر میخواهید بدانید که چگونه یک مصاحبهگر خوب باشیم باید بگوییم که شما هر سمتی که در یک شرکت یا کارخانه داشته باشید، باز هم به فن بیان احتیاج پیدا خواهید کرد. درواقع، مهمترین هدف از داشتن فن بیان بالا در طول یک مصاحبه کاری این است که بتوانید پیام خود را بهروشنی و کاملاً واضح بیان کنید.
داشتن فن بیان مناسب به شما این امکان را میدهد که بتوانید بهراحتی در انجام کارهای تیمی یا برقراری ارتباط با مشتریان، موفق باشید. البته تنها داشتن فن بیان کافی نیست، بلکه شما باید مهارتهای گوش دادن، نوشتن و… را نیز در خود تقویت کنید.
در یک مصاحبه استخدامی باید چه بگوییم؟
هرکس در طول زندگی خود احتمالاً برای مصاحبههای شغلی زیادی آماده شده است. هر مصاحبه شغلی میتواند متفاوت از دیگری باشد زیرا هر شغل و هر مصاحبهکننده با یکدیگر تفاوتهای بسیاری دارند. اگر با نکات مصاحبه شغلی آشنایی داشته باشید، میتوانید بدانید که در یک مصاحبه چه سخنانی را بگوییم. در این بخش، چند نکته وجود دارد که باید همیشه در مصاحبههای کاری خود از آنها استفاده کنید.
اطلاعات خود از شرکت موردنظر را ابراز کنید
وقتی شما در مورد میزان دانش خود درمورد شرکت موردنظر خود صحبت میکنید، مصاحبهکننده احساس میکند شما برای دریافت این کار، اشتیاق بسیاری دارید. یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که قبل از مصاحبه، وبسایت، رسانههای اجتماعی، مقالات اخیر و سایر موارد مربوط به شرکت را مشاهده کرده و آنها را بهخاطر بسپارید. همچنین بهتر است از دامنه شرکت و رویدادهای فعلی آن آگاهی داشته باشید.
نشان دهید که روحیه تیمی دارید
یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی این است که توانایی خود در کارهای گروهی را نشان دهید. توانایی کار در تیم، یکی از ویژگیهای مهمی است که برای کارفرمایان اهمیت بسیاری دارد. یک مصاحبهکننده تمایل دارد که درباره کارهای تیمی قدیمی و موفقیت تیم شما اطلاعاتی کسب کند. نقش خود در تیم را بهروشنی توضیح داده و بگویید که شما چه تأثیری بر موفقیت آن داشتهاید.
نشان دهید که دائماً به دنبال یادگیری هستید
یکی از نکات مصاحبه شغلی این است که نشان دهید همیشه میخواهید چیز جدیدی را یاد بگیرید. همچنین کارفرمایان تمایل دارند بدانند که شما در انطباق و یادگیری روشهای جدید، چگونه عمل میکنید. درباره تمایل خود برای یادگیری کارهای جدید با آنها صحبت کنید. به مصاحبهکننده بگویید که دائماً مقالاتی درمورد روشهای جدید مرتبط با کار موردنظر میخوانید و برای مشاوره، با مربیان مخصوصی صحبت میکنید.
انگیزه خود را نشان دهید
نشان دادن انگیزه و اشتیاق در کار موردنظر، یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی است که بادی به آن توجه ویژهای داشته باشید. با گفتن اینکه انگیزه کافی برای انجام این کار دارید نکاتی را به طور غیرمستقیم به کارگزار میفهمانید. این نکات شامل موارد زیر میشوند:
شما قصد کمک به شرکت را دارید تا عملکرد خوبی داشته باشد.
شما توانایی این را دارید که یک کارمند مفید باشید.
هر دو موارد بالا، به کارفرمایان نشان میدهد که آنها میتوانند برای انجام کار خود، روی شما حساب کنند. توضیح دهید که انگیزه، چگونه در انجام کارها به شما کمک کرده است و چگونه دوباره میتوانید از این انگیزه برای انجام کارهای جدید خود استفاده نمایید. نقطهضعف در مصاحبه استخدامی این است که نشان دهید به کار موردنظر بیعلاقه هستید. در این صورت، کارفرما هرگز شما را قبول نخواهد کرد.
۲۶ نمونه سؤال مصاحبه کاری در ایران
سنوسال شما
هدف شما از استخدام
حقوق درخواستی شما
متأهل یا مجرد بودن شما
وضعیت تحصیلی
وضعیت کارت پایان خدمت
علت معافیت از سربازی
سابقه کار
محل زندگی
نوع شخصیت بر اساس نتایج تستهای MBTI
مهارتها و تخصصها
میزان علاقه شما به پیشرفت
معدل تحصیلی شما
وضعیت شغلی کنونی
شغل ایدهآل شما
میزان ریسک
برنامه شما برای چند سال آینده
نقاط قوت شخصی
نقاط ضعف شخصی
علاقه به کار تیمی
علت رها کردن شغل قبلی
میزان اطلاعات شما در خصوص شرکت
روشهای مدیریت زمان شما
چالشهای صنعت موردنظر
چرا باید شما را استخدام کنند
بزرگترین دستاورد حرفهای شما
ترفندهای مصاحبه کاری در ایران
اگر در پی یافتن شغل مناسبی برای خود هستید، حتماً به مصاحبههای کاری هم فکر کردهاید. اما شاید مصاحبه شغلی هنوز هم برای شما نقاط ابهامی داشته باشد که باعث ایجاد استرس در شما شده است و مانع از نشان دادن شخصیت واقعی شما میشود.
معمولاً سؤالاتی که در مصاحبهها پرسیده میشوند باعث نگرانی داوطلبان هستند. افراد فکر میکنند اگر نتوانند بهصورت صحیحی به سؤالات استخدامکننده پاسخ دهند، توسط ایشان انتخاب نشده و شغل را از دست خواهند داد. اگر موضوع مصاحبه شغلی برای شما هم به یک چالش بزرگ تبدیل شده، با ما همراه باشید تا با هم نکات مصاحبه شغلی و ترفندها و نمونه مصاحبههای کاری را بررسی کنیم.
چرا باید در مصاحبه شغلی شرکت کنیم؟
اگر شما یک متقاضی کار هستید، خود را بهجای کارفرما گذاشته و ببینید که اگر شما شغلی برای واگذاری به دیگران داشتید، چه افرادی را برای این کار انتخاب میکردید؟ قطعاً شما هم در مقام یک کارفرما، میخواهید با افراد زیادی صحبت کنید و با پرسیدن یک سری سؤالات، شناخت اولیهای نسبت به آنها پیدا کرده و درنهایت، فرد موردنظر خود را رسماً به همکاری دعوت نمایید.
پس مصاحبه شغلی، امری ضروری است که موجب میشود افراد مناسب برای انجام کارها تعیین شوند. اکثر مواقع، افراد در مصاحبههای شغلی زیادی شرکت میکنند تا درنهایت، شغل مناسبی بدست آورند. این در حالی است که گروهی دیگر از افراد، خواهان شغل خاصی بوده و تنها میخواهند در یک زمینه خاص به فعالیت بپردازند.
این گروه از افراد استرس بیشتری را در مصاحبه شغلی تجربه میکنند، چراکه با تمام وجود خواهان دریافت آن شغل هستند. اما دیگر افراد استرس زیادی ندارند، چون فقط میخواهند شغلی داشته باشند و نوع شغل برای آنها اهمیت چندانی ندارد!
اگر شما جز افرادی هستید که علیرغم داشتن شغل، نوع وظیفه و کاری که به شما محول میشود نیز برای شما مهم است، نکاتی که در ادامه این مطلب میخوانید، قطعاً کمک شایانی به شما خواهد کرد. چراکه گاهی تنها اجرای یکی از نکات مصاحبهای میتواند کارفرما را برای استخدام شما قانع کند.
۷ نمونه مصاحبه شغلی
وقتی صحبت از نمونه مصاحبه شغلی میشود، منظور ما نمونه سؤالاتی است که در جلسات مصاحبه استخدامی میپرسند. در اینجا ۷ نمونه از اصلیترین سؤالاتی که در مصاحبههای شغلی پرسیده میشود را عنوان میکنیم تا شما با ساختار اینگونه سؤالات بیشتر آشنا شوید. این سؤالات بهقرار زیر هستند:
خود را معرفی کنید.
چرا میخواهید در این حرفه کار کنید؟
آیا قبلاً در جای دیگری مشغول به کار بودهاید؟
چه مهارتهایی دارید؟
تحصیلات شما در چه حدی است؟
چقدر دستمزد یا حقوق میخواهید؟
آیا فکر میکنید از پس این شغل برمیآیید؟
این پرسشها و پرسشهای مشابه، نمونههایی هستند که معمولاً در اکثر مصاحبههای شغلی از داوطلبان پرسیده میشود. سپس هر فرد بسته به شخصیت، توانایی، تحصیلات و مهارت خود به آنها پاسخ میدهد. در پی همین پاسخهاست که کارفرما تصمیم میگیرد فردی که بیشترین تطابق را با معیارهای شرکت دارد، استخدام کند.
برخی از افراد سعی میکنند تا تواناییها و مهارتهای خود را فراتر از حدی که هست، نشان دهند. ممکن است این ترفند گاهی مؤثر واقع شود، اما افرادی که با تظاهر کردن نظر کارگزاران را جلب میکنند، پس از استخدام در مسیر کاری خود، دچار مشکلات فراوانی خواهند شد. بنابراین، لازم است تا تنها از نکات مصاحبه شغلی و ترفندهایی استفاده کنید که حقیقت وجود شما را آشکار کند، نه اینکه تواناییهای شما را فراتر از حد تصور نشان دهد.
ترفندهای مصاحبه استخدامی چه کمکی به ما میکنند؟
گاهی اوقات، افراد با وجود داشتن تمام فاکتورهای موردنیاز برای اشتغال در یک پُست، موفق به پذیرش آن در مصاحبه شغلی نمیشوند. این افراد اگرچه لیاقت، صداقت، مهارت، تحصیلات و توانایی کافی برای انجام کار موردنظر را دارند، اما به دلیل اینکه نحوه معرفی خود را نمیدانند، شغل موردعلاقه یا موردنظر خود را از دست میدهند.
این افراد میتوانند با فراگیری برخی نکات مصاحبه شغلی و ترفندهای موردنیاز، در مصاحبه شغلی خود موفق شوند. درواقع ترفندهای مصاحبه استخدامی به ما کمک میکنند تا بتوانیم در مدتزمانی اندک چند دقیقهای که با ما مصاحبه میکنند، تمام آنچه که لازم است کارفرما در مورد ما بداند را به او انتقال دهیم.
ممکن است فرد مصاحبهکننده تنها از تحصیلات و سابقه کاری ما بپرسد، اما ما تواناییهای بیشتری برای ارائه داشته باشیم. با این حساب لازم است تا در جواب سؤالات مختصر وی، جوابهایی کوتاه، کامل و قانعکننده بدهیم. در ادامه، ۵ ترفند را به شما آموزش خواهیم داد تا به کمک آنها بتوانید یک مصاحبه شغلی موفق را تجربه کنید.
۵ ترفند کاربردی در مصاحبه شغلی
نکات مصاحبه شغلی و ترفندهای روانشناسی بسیاری وجود دارند که میتوانند مسئول پذیرش یا افراد مصاحبهکننده را تحت تأثیر آنی قرار داده و امکان قبولی شما را تا حد زیادی افزایش دهد؛ اما باتوجهبه اینکه یکی از اصلیترین مسائل در مصاحبه کاری این است که خودتان باشید، باید به نکات دیگری توجه کنید.
در اینجا، بهجای عنوان کردن ترفندهای روانشناسانه برای تأثیرگذاری آنی، به ترفندهای کاربردیتری اشاره میکنیم تا صرفاً بتوانید تواناییها و لیاقت خود را بهصورت شفاف، دقیق و قانعکننده به دیگران انتقال دهید. اگر شما هم میخواهید بنیان کار خود را بر پایه صداقت بنا کنید، ترفندهای زیر را به کار بگیرید تا تأثیر مثبتی بر مصاحبهکننده بگذارید:
بلند، واضح و شمرده صحبت کنید
احتمالاً شما هم در دوران تحصیل خود در مدرسه افرادی را دیدهاید که ضمن ارائه انشاهای بسیار خوب، نمرههای پایینی گرفتهاند. وقتی این افراد دلیل نمره کم را از معلم میپرسیدند، معلم میگفت: «صدای خیلی ضعیفی داشتی، اصلاً متوجه نشدم چه چیزی نوشته بودی!».
این مثال بارها در مصاحبههای شغلی اتفاق میافتد و اکثر اوقات، مصاحبهکنندگان باوجوداینکه چیزی از حرفهای داوطلبان را نمیفهمند، مصاحبه را تمام کرده و کلاً چنین افرادی را از همان لحظه رد میکنند. دلیل دیگر این کار آنها این است که وقت محدود بوده و نمیتوانند دوباره سؤالات را از شما بپرسند.
به همین دلیل، همواره واضح، دقیق و شمرده صحبت کردن در مصاحبهها اهمیت بسزایی دارد. توانایی، مهارت، سابقه کاری و میزان تحصیلات شما هرچقدر که هست، آن را طوری مطرح کنید که مصاحبهکننده بهصورت کامل آن را دریافت کند.
سؤال بپرسید
مطمئناً هرکسی که برای مصاحبه شغلی در مکانی حاضر میشود یا بهصورت تلفنی با مصاحبهکنندگان صحبت میکند، او نیز سؤالات زیادی برای پرسیدن دارد، اما از مطرح کردن آنها اجتناب میکند. بیشتر افراد فکر میکنند که با سؤال پرسیدن، مصاحبهکنندهها را کلافه میکنند یا اصلاً حق پرسیدن سؤال را ندارند.
باید بدانید که چنین نگرشی کاملاً اشتباه است. همانطور که پیشازاین هم گفتیم، وقتی شما هیچ سؤالی نمیپرسید، یعنی هیچ اشتیاقی هم برای دریافت آن شغل ندارید و با مصاحبه کردن تنها تیری را در تاریکی پرتاب میکنید. پس هر سؤالی که در مورد کار موردنظر دارید را در جلسه مصاحبه، مطرح کرده و هرگز از مطرح کردن آنها باکی نداشته باشید.
از پیام مخفی استفاده کنید
گاهی در مصاحبهها سؤالات و مسائلی مطرح میشود که در آنها اشارهای به مهارتها یا تواناییهای بالقوه ما نمیکنند. ممکن است کارفرما تنها سابقه کاری یا دلیل استعفا از شغلی قبلی ما را ملاک قرار دهد و تنها بر روی آنها تأکید کند. در چنین شرایطی، بهتر است خود شما دستبهکار شده و ضمن پاسخگویی به سؤالات ایشان، موارد موردنظر خود را نیز بهصورت کوتاه بیان کنید.
برای مثال، اگر شما یک صفحه مجازی دارید که در آن به سؤالات و مشکلات افراد در زمینه تخصصی خود رسیدگی میکنید، میتوانید آن را بهصورت پیام مخفی به این صورت بیان کنید: «از کار قبلی خود استعفا دادم تا فرصت بیشتری برای ارائه تواناییهای خود داشته باشم. چراکه فکر میکنم بیشتر میتوانم به مردم کمک کنم و در صفحه مجازی خودم هم بارها این کار را انجام دادهام».
همچنین میتوانید بگویید: «بله یکی از دانشجوهای مجازی من قبلاً با این مورد برخورد کرده بود»، و … . البته بیان کردن چنین پیامهایی در مصاحبه، به زمینه کاری و خلاقیت شما بستگی دارد. سعی کنید در ارتباط درستی بین سؤال و پاسخ مخفی خود ایجاد نمایید.
در صورت امکان، خود شما مصاحبه را آغاز کنید
منتظر نباشید تا مصاحبهکننده پس از کلی وارسی کردن کاغذهای روبرو یا چک کردن موبایل خود، از شما سؤال بپرسد. بهتر است بهمحض ورود به جلسه یا شروع مصاحبه تلفنی، خود شما بحث را شروع کنید. برای این شروع، میتوانید از جملاتی همچون: «ممنونم که این فرصت را در اختیار من قرار دادید»، یا «من آماده هستم تا به تمام سؤالات شما پاسخ دهم»، استفاده کنید.
نقاط قوت و ضعف خود را با هم مطرح کنید
گاهی افراد در جلسات مصاحبهای، تنها نقاط قوت خود را بیان میکنند و حتی درصورتیکه مصاحبهکننده درباره نقاط ضعف آنها سؤالی میپرسید، همچنان از اشاره به نقاط ضعف خود طفره میروند. درواقع این افراد، قصد دارند تا وانمود کنند که نقطهضعف خاصی ندارد و سرشار از نقاط قوت هستند. اما باتوجهبه اینکه هیچ انسانی کامل نیست و همه ما ترکیبی از نقاط قوت و ضعف داریم، بهتر است در این مورد هم صادقانه هر دوی این موارد را مطرح کنیم.
وقتی در برابر پرسش کارفرما، صادقانه نقاط ضعف خود را بیان میکنید، حتماً نقاط قوت خود را هم یادآور شوید. در این صورت، نقاط قوت ما بیشتر به چشم میآیند. البته اگر خود مصاحبهکننده از نقطهضعف شما سؤال نکرد، دلیلی ندارد خود شما به آن اشاره کنید. (اکثر اوقات مصاحبهکنندهها از داوطلبان میخواهند تا نقاط ضعف کار خود را بیان کنند و معمولاً افراد نمیدانند چگونه این مورد را بگویند تا به شخصیت آنها خللی وارد نشود!)
تیپ مناسب مصاحبه کاری
زمانی که ما در مورد فن بیان در مسابقه استخدامی صحبت میکنیم شما باید به این گزینه توجه داشته باشید که یک تیپ مناسب برای مصاحبه کاری، میتواند به موفقیت شما در این مصاحبه کمک کند. استفاده از لباس مناسب و متناسب با محیط و توجه به زبان بدن در کنار لباس آراسته و اتوکشیده، باعث میشود که شما دیگر نتوانید با نقطهضعف خاصی در مصاحبه خود برخورد کنید.
یک تیپ مناسب در ابتدای کار آراستگی و نظم شما ا به نمایش میگذارد. همچنین آراستگی و لباس مناسب موجب بالا رفتن اعتمادبهنفس شما در حین مصاحبه کاری خواهد شد. مناسبترین کاری که در کنار فن بیان در مصاحبه استخدامی میتواند تأثیر بینظیری برای افراد داشته باشد، توجه به تیپ مناسب برای انتخاب یک سبک کاملاً ایدئال است.
مزیت فن بیان بالا در مصاحبه استخدامی
چنانچه بخواهیم که به بیان نقطهضعف در مصاحبه استخدامی اشاره داشته باشیم، بهتر است از این نکته کلیدی که در ادامه مطرح میکنیم، غافل نشوید. یکی از مهمترین نقاط ضعف در یک مصاحبه، نپرسیدن سؤال میباشد. بارها به این موضوع اشاره کردهایم که اگر شما در مصاحبه کاری خود تنها پاسخ داده و هیچگونه سؤالی بپرسید، ممکن است مصاحبه کاری شما نتیجه مناسبی در بر نخواهد داشت.
این نقطهضعف بزرگ میتواند به این مسئله اشاره کند که شما هیچ نوع اشتیاقی برای قبولی در مصاحبه کاری مذکور ندارید. اما در حالت کلی، این موضوع را همیشه بهخاطر داشته باشید که بیان نقطهضعف در مصاحبه استخدامی تا زمانی که از شما درباره آن سؤالی نشود، اصلاً درست نیست و بهتر است آن را بیان نکنید.
اما چنانچه مصاحبهگر علاقه داشته باشد تا شما نقطهضعف خود را برای او بازگو کنید، بهتر است بهدوراز دروغ، با صدایی کاملاً آرام، بهصورت واضح و بدون هیچگونه ابهامی شروع به صحبت کردن کنید. چراکه توجه به لحن صحبت، یکی از مهمترین موارد در فن بیان در مصاحبه استخدامی میباشد. همچنین فن بیان موجب افزایش روابطعمومی شما در حرفه موردنظر میشود که این موضوع هم برای کارفرما از اهمیت بالایی برخوردار است.
مزیت دیگری که فن بیان در مصاحبه استخدامی و جسور بودن شما دارد، این است که باعث میشود ضعف شخصیتی از شما دور شود. همچنین موجب میشود تا نقاط قوت شما به شکل خاصی خود را بروز دهند و این ویژگی شخصیتی به کارفرما نشان میدهد که با انتخاب شما، میتواند بازدهی کار خود را بالا ببرد. چراکه جسور بودن، باعث میشود تا افراد بتوانند مسئولیت کار خود را قبول کرده و همچنین فعالیت خود را هدفمندتر دنبال کنند.
سایر نکات مهم در مصاحبه شغلی
تقویت فن بیان در مصاحبه استخدامی و بیان نقاط ضعف در مصاحبه استخدامی باعث میشود که شما بتوانید خوب صحبت کنید. همچنین میتوانید به کارفرمای خود این موضوع را یادآوری کنید که روحیه شما برای انجام یک کار تیمی بسیار مناسب است. همانطور که گفتیم، این موضوع، شانس شما را برای دریافت شغل موردنظر بیشتر میکند.
یکی دیگر از نکات مصاحبه شغلی که پیشازاین هم به آن اشاره شد، شناختن حوزه کاری شرکت است. این موضوع، به مصاحبهکننده نشان میدهد که شما از آن جمله افرادی هستید که برای ورود به یک شغل، سعی میکنید تمام مزایا و معایب شرکت را مورد بررسی قرار دهید. همچنین انگیزه شما در شغل موردنظر بهصورت واضح مشخص میگردد.
نتیجهگیری
بهعنوان یک قاعده کلی، مصاحبه شغلی بخش مهمی از روند درخواست کار است و ممکن است از یک مکالمه غیررسمی گرفته تا بحث جدی با برخی از افراد شاغل در شرکت و بهصورت رسمی باشد. اگر متقاضی شغل، موفق به اخذ مصاحبه شغلی شود، نشاندهنده این است که کارفرما صلاحیتهای لازم در وی را مشاهده کرده و آن شخص را برای کار موردنظر، مناسب دیده است.
به طور معمول، یک متقاضی بعد از اینکه آگهی شغل را میبیند، به آن پاسخ داده و رزومه و سایر مطالب درخواستی را به کسبوکار موردنظر ارائه میدهد. سپس کارفرما درخواستهای دریافتی را بررسی کرده و تصمیم میگیرد که چه کسی باید برای مصاحبه دعوت شود. در برخی موارد، برای صرفهجویی در منابع و وقت هر دو طرف، ممکن است حتی مصاحبه از طریق تلفن انجام شود.
سؤالات متداول
در مصاحبه استخدامی چه بپرسیم؟
سعی کنید در مصاحبه استخدامی، سؤالاتی بپرسید که اطلاعات دقیقی درباره مهارت و تخصصهای مصاحبهشونده به شما ارائه دهد.
تأثیر فن بیان در مصاحبه کاری چه میزان است؟
یکی از مهمترین نکات مصاحبه شغلی این است که با فن بیان بالا سخن بگویید. داشتن فن بیان، موجب میشود اعتماد بیشتری به شما داشته باشند و شما هم بتوانید شغل موردنظر را از آن خود کنید.
برای گفتن نقاط ضعف در مصاحب شغلی چه کنیم؟
وقتی مصاحبهکننده درباره نقاط ضعف شما سؤال پرسید، سعی کنید با صداقت به آنها پاسخ دهید. اما درصورتیکه در این باره از شما سؤالی نشد، شما هم حرفی درباره این موضوع نزنید.
اصول کار گروهی (Teamwork) ، عوامل و مراحل کار تیمی موفق
یکی از موضوعاتی که امروزه دغدغهی بیشتر مدیران کسب و کارهاست، بهوجود آوردن فرهنگ کار تیمی و گروهی در کسبوکار است. اگر اهمیت کار تیمی و گروهی در سازمانی به درستی درک شود اتفاقات و پیشرفتهای بسیار خوبی در آن شرکت رخ میدهد که میتواند منجر به افزایش فروش و اعتبار آن مجموعه و برند گردد. کارگروهی چیست؟
البته به وجود آوردن فضایی که منجر به کارتیمی و گروهی شود کار چندان آسانی نیست اما اگر بتوانید مطالب گفته شده در این مقاله را به درستی انجام دهید، میتوانید کار تیمی را در بین کارمندانتان نهادینه کنید و نگران بسیاری از کارها نباشید زیرا بهشکل خودکار انجام خواهند شد. کار تیمی موفق چیست ؟
مایکل جردن، یکی از بزرگترین اسطورههای بسکتبال در مورد اهمیت کار گروهی و تیمسازی میگوید: با هوش و استعدادتان در یک مسابقه برنده خواهید شد اما با کار گروهی قهرمان مسابقات میشوید.
امروزه با پیشرفت دنیای تکنولوژی و پیچیدهتر شدن فعالیتهای سازمانی، اهیمت کار فردی کمرنگ شده است و اهمیت کارهای گروهی رو به افزایش است . درحقیقت شرکتهای بزرگ و بروز دنیا مانند اپل، سامسونگ، مکدونالد و دیگر سازمانهای بزرگ از سالها پیش دریافتند که کارهای تیمی میتواند نتایج بسیار درخشانی را در یک سازمان و کسب و کار ایجاد کند که انجام آن توسط یک فرد، کار و هدفی غیرممکن است.
از همان سالها تیمهای توسعه و تحقیقی شکل گرفت تا این شرکتها بتوانند فرهنگ کارگروهی را در شرکت خود ایجاد کنند. البته بهخاطر داشته باشید که ایجاد فرهنگ کارتیمی در یک کسب و کار امری زمانبر است.
تفاوت تیم و گروه و تعریف کار گروهی و تیمی
تعریف کار گروهی چیست؟ teamwork چیست؟ متاسفانه بسیاری از افراد و حتی مدیران برخی کسب و کارها تفاوت بین تیم و گروه را نمیدانند و به همین خاطر مشکلات و ضررهای زیادی به کسب و کارشان وارد میشود. بیشتر ما زمانی که دور هم جمع میشویم و کارهای خاصی را انجام میدهیم نام خود را تیم میگذاریم درحالیکه اگر به دنبال هدفی خاص و مشخص نباشیم، صرفا یک گروه هستیم و نه یک تیم.
تفاوتهای زیادی بین یک تیم و گروه وجود دارد. در واقع تیم به مجموعه افراد همفکری گفته میشود که با تمرکز کردن بر یک هدف و ارزشی یکسان برای رسیدن به آن هدف تلاش میکنند، اما در مقابل گروه به افرادی گفته میشود که اساسا بیشتر از دو نفر هستند اما الزاماً هدف و ارزش خاصی را دنبال نمیکنند. همچنین در کار گروهی و تیمی غیبت هر از اعضای تیم باعث میشود تا هدف نهایی تیم دچار مشکل و نوسان شود که البته در گروه اینطور نیست و اعضای گروه شخصیت مستقلتری نسبت به یک تیم دارند.
شش اصل کار گروهی در سازمانها و شرکتها
پژوهشگران شش اصل مقدماتی و لازم را برای شروع هر کار گروهی در سازمان ضروری میدانند و اعتقاد دارند اگر هر مجموعهای که خود را تیم میداند این ویژگیها را نداشته باشد نمیتواند به هدف و ارزش دلخواه خود برسد. این ۶ اصل از جمله عوامل مؤثر در موفقیت کار تیمی است.
تعداد افراد کم (حداکثر ۱۲ نفر)
ماموریت یکسان
وجود مهارتهای مکمل
اهداف یکسان و واضح
توافق در رویکرد یکسان و مشترک کار
پاسخگویی متقابل
کار تیمی و گروهی در کسب و کارهای ایرانی
دلایل زیادی وجود دارد که شما باید کار تیمی را در سازمان خود نهادینه کنید. البته ممکن است روزهای اول کمی دچار سختی و کند پیش رفتن کارها بشوید اما پس از یک زمان معقول انجام همهی کارها و خدمات بهبود پیدا میکند و سازمان پیشرفتهای چشمگیری مییابد.
فرهنگ کار گروهی در کشور ما از گذشته دچار مشکلات زیادی بوده است. بسیاری از روانشناسان ایرانی اعتقاد دارند یکی از علتهایی که ورزشهای فردی کشور ایران نسبت به ورزشهای تیمی، قدرت بیشتری دارد، نبود فرهنگ کار گروهی در مردم ایران است. اگر به مسابقات ورزشکاران ایرانی دقت کرده باشید متوجه میشوید که در ورزشهایی مانند کشتی، وزنهبرداری، تیراندازی و… که بهصورت تک نفره برگزار میشوند، عنوانها و مقامهای بسیار بهتری نسبت به ورزشهای تیمی بهدست میآوریم. روانشناسی کار گروهی چگونه است؟
پس ممکن است برای شروع کارتیمی در یک کسب و کار ایرانی با مشکلاتی مواجه باشید که در دیگر کشورها کمتر بهوجود میآید و ریشه در فرهنگ کشورمان دارد. البته باید در نظر داشته باشید که در سالهای اخیر سازمانهای بزرگی مانند دیجیکالا بهخوبی توانستهاند این فرهنگ را در بین کارمندان کسب و کارشان ایجاد کنند. پس سعی کنید فرهنگ کار تیمی را در سازمان و کسب و کارتان ایجاد کنید تا معجزهی کار گروهی و تیمی را احساس کنید.
در ادامهی مطلب به این موضوع پرداختهایم که چرا سازمانها و کشورهای توسعه یافته، بهجای اینکه مهارتهای شخصی را افزایش دهند بر تیم و تیمسازی اصولی متمرکز شدهاند و هزینههای زیادی را صرف این کار کردهاند.
اهمیت کار تیمی در کسب و کار
۳ دلیل برای اینکه کار تیمی را در کسب و کار خود ایجاد کنید.
در ادامهی مطلب ۳ مورد از مهمترین موضوعاتی که میتواند دلیل خوبی برای راهاندازی فرهنگ کارتیمی در سازمان شما باشد را بهصورت دقیق بررسی کردهایم و برای هر کدام مثالهایی آوردهایم تا بتوانید بهتر مسئله کار گروهی و تیمی را درک کنید. ۳ نکتهی زیر از جمله عوامل مؤثر در موفقیت کار تیمی است.
۱ـ داشتن تیم، مزیت رقابتی کسب و کارها در آینده
برای بهتر درک کردن این موضوع به سوال زیر فکر کنید. به نظر شما علت موفقیت کسب و کارها در کشوری مانند چین و یا دلیل شکست استارت های نوپا در دیگر نقاط چه موضوعی است؟
اگر فکر میکنید نیروی کار ارزان جواب این سوال است، سخت در اشتباه هستید. طبق نظرسنجی انجام شده در یکی از دانشگاههای آمریکا بیشاز ۹۰ درصد مردم، پاسخ این سوال را نیروی کار ارزان در کشورهای در حال توسعه میدانند.
اما حقیقت آن است که نیروی کار ارزان بهتنهایی نمیتواند یک کسب و کار را به موفقیت برساند. بلکه رهبران یک کسب و کار میبایست به کمک مدیریت و کار تیمی و گروهی از مزیتهای موجود در کشور خود بهخوبی استفاده کند.
برای مثال بسیاری از کشورهایی که اقتصادشان وضعیت خوبی ندارد اگر خدمات و محصولاتشان را به دلار و یا یورو به فروش برسانند میتواند چندین برابر رشد کنند. اما در همین کشور ایران که ریال ارزش بسیار کمی در برابر ارزهای خارجی مانند دلار و یورو دارد، چند کسب و کار را میشناسید که از این مزیت استفاده کند؟
پس در چین هم نیروی کار ارزان بهتنهایی چنین بازار خوبی را برای رشد کسب و کارها بهوجود نیاورده است. در واقع کشور چین توانسته هنر مدیریت و کار گروهی در نیروهای کار را بهخوبی ایجاد کند و به بهترین شکل از آن استفاده کند. هماهنگی بینظیر بین قسمتهای مختلف سازمانهای کشور چین بهخاطر تیمسازی اصولی است که از سالها پیش در این کشور برنامهریزی و پیاده شده است.
طبق آخرین تحقیقات دانشگاه میشیگان، بسیاری از واقعیتها و مستندات نشانگر آن است که نیروی کار ارزان در دنیای امروزی دیگر یک مزیت رقابتی پایداری محسوب نمیشود. البته در نظر داشته باشید که نمیگوییم نیروی کار ارزان مزیت یک کسب و کار نیست، بلکه میگوییم صرف وجود نیروی کار ارزان در یک کشور و یا سازمان نمیتوانیم به اهداف مشخص شده برسیم.
انجام کار گروهی و تیمی در یک سازمان میتواند مزیتی باشد که دانشمدان معتقدند جدیترین مزیت کسب و کارهای یک سازمان در سالهای آینده است. در انتهای قرن ۲۰ یک تحقیق معتبر در سازمانها و کسب و کارهای آمریکا انجام شد که حاکی از آن بود که کسب و کارهایی که تیم سازی و کار گروهی بهتری در شرکت خود داشتهاند پیشرفت سریعتر و بیشتری نسبت به دیگر شرکتها دارند.
اگر بهتازگی یک برند و یا کسب و کار پایهگذاری کردهاید و بدنبال ساخت برند لوکس هستید بهتر است از همین الان اصول تیمسازی و کار گروهی را در شرکت و سازمان خود پایهگذاری کنید.
طبق اصل دمینگ اگر از ابتدا یک کار را بهصورت اصولی انجام ندهید در آینده مجبور خواهید شد تا چندین برابر وقت و هزینهی بیشتری را برای به انجام رسیدن آن بگذارید.
در همین زمینه، پیتر دراکر میگوید:
“جانشین دنیای کارگری، جامعه فرهیختگان است. فرآورده نمونه سالهای ۱۹۲۰ يعني خودرو، حدود ۶۰ درصد از بهای تمام شدهاش صرف تهيه مواد خام و انرژی ميشد. فرآورده نمونه سال ۱۹۸۰ تراشه های نيمه رسانا ميباشد كه بهاي انرژی و مواد خام مصرفي آن حتی به ۲ درصد نميرسد.”
این موضوعات به علت اهمیت دادن به کار تیمی در کشورهای توسعه یافته است. شرکت اپل در سال ۲۰۱۵ احساس کرد که رقیبان روی بهبود عملکردهای دوربین سرمایهگذاری کردهاند و در آینده ممکن است دوربین تلفنهای هوشمندش از رقیبان عقب بیافتد. برای همین یک تیم ۵۰۰ نفره از بهترین متخصصان گردآوری کرد تا بتواند عملکرد دوربینهایش را بهبود دهد. اهمیت دادن به کار تیمی و تیمسازی در این سالها بیشتر از هر زمان دیگری شده است و این موضوع بخاطر آن است که شرکتها دریافتهاند که با کارتیمی میتوانند هزینههای خود را به حداقل برسانند.
جالب است بدانید در سال ۲۰۲۰ بازدهی تولید نسبت به سال ۲۰۱۲ در کشورهای توسعه یافته ۲ برابر شده است درصورتی که تعداد کارکنان بین ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است. اگر کار تیمی بهدرستی و طبق اصول در یک سازمان انجام گیرد نیازی به تعدادی از کارمندان نمیباشد و در نتیجه هزینههای شرکت کاهش چشمگیری پیدا میکند.
۲ـ افزایش بازده کارکنان و رضایت شغلی بیشتر به کمک کار تیمی
اگر مدیر و یا رهبر یک سازمان و یا کسب و کار هستید احتمالا با این موضوع مواجه شدید که بعضی کارمندان شما با علاقهی تمام و انگیزهی کافی تلاش نمیکنند. شاید علتهای مختلفی را برای این موضوع در نظر گرفته باشید اما پژوهشگران حوزهی کسب و کار معتقدند نبود هدف و عدم وجود فرهنگ کار گروهی و تیمی در یک سازمان و یا استرس شغلی میتواند به کم شدن بازدهی کارمندان و نارضایتی شغلی آنان بیانجامد. اینکه کارمندان شما هدف و غایت کسب و کار شما را نمیدانند و صرفا هر روز یکسری وظایف را انجام میدهند و از رضایت شغلی کمی برخوردار هستند، باعث میشود پس از مدتی آنان نسبت به شغلشان بیرغبت شوند. وظایف اعضای گروه چیست؟
کارمندان شما باید در جریان بسیاری از تصمیمات کسب و کار و سازمان باشند تا بتوانند برای آن هدف تلاش کنند و احساس یکنواختی نداشته و درجا زدن نداشته باشند. کارتیمی میتواند کمک شایانی به افزایش بازده کارمندان شما داشته باشد.
ادگار شاین توصیه میکند، برای آنکه بتوانید فرهنگ کار تیمی را سازمانی نهادینه کنید، باید ابتدا تغییراتی را در خودتان بهوجود آورید و الفبای کار گروهی را یاد بگیرید و سپس گروهی کوچک از کارمندانی را که میدانید آموزشپذیر هستند انتخاب کنید سپس سعی کنید برای مدتی کارهای تیمی و وظایف گروهی به آنان پسپارید.
در این مدت اشتباهات و مشکلات زیادی را در انجام کارهای تیمی کارمندانتان میتوانید پیدا کنید و رفع کنید. از تیم کارمندانتان بخواهید تا پیشنهاداتشان برای بهتر شدن کار گروهی را با شما درمیان بگذراند. در این مدت سعی کنید مطالعات خود بر روی کار تیمی بیشتر کنید.
بعد از گرفتن بازخورد از کار گروهی سعی کنید جلسهای ترتیب دهید و از مزایای کارتیمی برای کارمندانتان بگویید. سعی کنید از دید یک رئیس صحبت نکنید و در ابتدای صحبتهایتان از پیشرفت کسب و کار خودتان نگویید بلکه از دست آوردهای کار تیمی برای خود کارمندان صحبت کنید. این هنر شماست که در ابتدا بتوانید کار گروهی را عامل موفقیت کارمندان جلوه دهید و از پیشرفت کارمندان به پیشرفت شرکت برسید و نه برعکس آن.
از نگاه شاین مدیران و رهبران کسب و کار بدون توجه به نکات بالا نمیتواند کارتیمی را در شرکت و کسب و کارش بهوجود بیاورند. پس سعی کنید نکات بالا را بهدرستی رعایت کنید و از همان ابتدا کار گروهی را در ابعاد بزرگ انجام ندهید چون بخاطر مشکلات اولی که برای هر کار جدیدی وجود دارد ممکن است سازمان یا شرکت شما برای مدتی دچار مشکلاتی شود و مشتریان شما را ناراضی و حتی عصبانی کن
۳ـ نقش کار گروهی در پرورش استعداد
طبق گفتهی یکی از فیلسوفهای بزرگ اگر به یک شخص فقط یکسری کارها و وظایف روزمره بدهید و سر ماه هم حقوقی مشخص به او بدهید او را دچار زندگی ماشینی کردهاید که بعد از مدتی قدرت خلاقیت در او کشته میشود.
زندگی ماشینی میتواند موجب شود تا شخص نتواند مانند یک انسان فکر کند و هیچ خلاقیتی در حل مشکلات از او نخواهید دید. اما اگر افراد یک سازمان در مجموعهای به اسم تیم قرار بگیرند سعی میکنند مشکلات را حل کنند و در مسیر حل مشکلات از همدیگر کمک میگیرند.
شاید در ابتدای کار باورش سخت باشد اما اگر اصول تیمسازی بهدرستی پایهگذاری شود تمام افراد یک سازمان، خود را در برابر کسب و کار مسئول میدانند. آنها تلاش میکنند تا سازمان را بهجلو ببرند و مشکلات سازمان را یکی پس از دیگری حل کنند. درچنین شرایطی مدیر و رهبر کسب و کار فقط نقش نظارت و ارزیابی بر واحدهای مختلف را دارد.
احساس مسئولیت ناشی از کار تیمی میتواند کمک کند تا تمامی کارمندان احساس کنند که این کسب و کار، کسب و کار خودشان است و برای پیشرفت سازمان تلاش کنند. درچنین حالتی کارمندان پیشرفت سازمان را پیشرفت خودشان میدانند. اما در سازمانهای توسعه نیافته کارمندان صرفا تلاش میکنند در محل کارشان حضور پیدا کنند تا در آخر ماه حقوق دریافت کنند.
کار تیمی در سازمان باعث میشود تا کارمندان امکان پیشرفت را در سازمان و خود احساس کنند. در حقیقت اگر تیمسازی اصولی در کسب و کارتان داشته باشید کارمندان شما مطمئن هستند که اگر تلاش کنند و بهدرستی مشکلات سازمان را حل کنند پاداش میگیرند و مرتبهی شغلیشان بهبود مییابد. در این حالت کارمندان با نهایت انرژی و انگیزه برای شما کار میکنند و در برابر مشکلات شرکت احساس مسئولیت دارند و برای حل مشکلات کنار شما هستند.
چند سال قبل استاد محمدپیام بهرامپور در یکی از سمینارهای آنتونی رابینز(سخنران برتر حوزهی کسب و کار و انگیزشی) در کشور هلند شرکت کرده بودند و خاطره جالبی از آن همایش و اهمیت کار تیمی نقل میکردند:
“هزینهی این همایش کسب و کار برای ۵ روز ۸۰۰۰ یورو بود و من احساس میکردم تمامی افراد و حاضران این مجموعه کارآفرینان بزرگ و مدیران کسب و کارهای ثروتمند هستند. اما با چندین نفر که صحبت کردم متوجه شدم که تعدادی از این افراد کارمندان شرکتهای مختلفی هستند که بهصورت تیمی در این همایش شرکت کردهاند. از آنها سوال کردم که شما چرا در این همایش کسب و کار شرکت کردید؟ و جوابی که دادند این بود که ما پسانداز چند سالمان را در این همایش سرمایهگذاری کردیم تا کسب و کار سازمانمان را بهبود ببخشیم و بتوانیم به پیشرفت سازمانمان کمک کنیم.”
نکتهی جالب آن است که این افراد برای پیشرفت سازمان و شرکتی که در آن کار میکنند از هزینهی شخصیشان استفاده میکنند. این تفکر قطعاً زمانی بهوجود میآید که کارمندان یک شرکت احساس کنند که شرکت متعلق به همهی آنان است و موفقیت شرکت یعنی موفقیت من.
شما به کمک مطالبی که برای کار تیمی در کسب و کار گفته شد میتوانید استعدادهای ساده و ارزان قیمت را کشف کنید و درمسیر توسعه کسب و کارتان از آنها استفاده کنید. نگران نباشید که ممکن است روزی آنها آنقدر بزرگ شوند که جایگاه شما بهخطر بیفتد. پیشرفت اینگونه افراد بدین صورت است که توأم با پیشرفت اشخاص، سازمان و شرکت شما نیز پیشرفت میکند.
این افراد بعد از چند سال میتوانند مدیریت بخشهای مختلف شرکت را بهدست بگیرند و مانند همیشه برای پیشرفت و توسعه کسب و کارتان مؤثر باشند.
اگر بتوانید بهخوبی سازمانتان را مدیریت کنید بهمحض کشف یک استعداد در بین کارمندانتان یک پوزیشن شغلی جدید برای او پیدا میکنید و کارهای مهمتری را به او میسپارید. باید سعی کنید اهمیت کار تیمی و گروهی را طوری سیستمسازی کنید که هر کارمند جدیدی که به تیم شما اضافه میشود بتواند در سریعترین زمان ممکن اهمیت کار گروهی را درک کند و برای رسیدن به هدف شرکت و سازمان تلاش کند.
استیو جابز موسس فقید شرکت اپل میگوید:
تمام کارها و اشیا اطراف شما توسط کسانی خلق شدهاند که الزاما از شما باهوشتر نیستند. افرادی که توانستهاند ارزشی را خلق کنند صرفا در مسیر و علاقهی شخصیشان قرار گرفتهاند و سعی میکنند بهترین خودشان باشند. پس سعی کنید پس از تیمسازی، استعداد و علاقهی کارمندانتان را بهخوبی درک کنید و آنان را در جایگاه صحیح شغلیشان قرار دهید.
ممکن است فردی در یک کار تیمی بهترین عملکرد را داشته باشد اما همان فرد در کارتیمی دیگری بدترین عملکرد را داشته باشد. ساخت تیم و آموزش کار گروهی در ابتدای کار وظیفهی رهبر و مدیر سازمان است اما بعد از سیستمسازی، کارمندان بهخوبی اهمیت کار تیمی و گروهی را درک میکنند و حتی به کارمندان جدید نیز آموزش دهند.
پیش بینی موفقیت یا عدم موفقیت کار گروهی
همهی ما میدانیم که امروزه امکان شناخت افراد و ویژگیهای شخصیتی آنان به کمک تستهای مختلف وجود دارد. تستهای هالند، Rorschach Belbin و MBTI از معروفترین این تستها هستند. البته تستهای هوش (IQ) و هوش عاطفی (EI) نیز برای بررسی دقیقتر شخصیت افراد وجود دارد. اما مشکل اینجاست که این تستها درکی از میزان پیشرفت و همچنین پرورش استعدادهای مدیریتی و کارهای تیمی (گروهی) به ما نمیدهد.
برای همین منظور در شرکتهای بزرگ خارجی تست معروفی استفاده میشود که به تست بلبین معروف شده است. بلبین دانشمند و پژوهشگری بود که در دههی ۷۰ میلادی در کالج مدیریت هنلی تحقیقات در مورد کار تیمی و گروهی را آغاز کرد و سعی داشت روش و راهکاری برای پیش بینی موفقیت کارهای گروهی و تیمی ابداع کند که درنهایت موفق به طراحی این تست شد.
جالب است بدانید غولهای بزرگ خارجی برای استخدام افراد از این تست استفاده میکنند. این موضوع اهمیت تست بلبین را نشان میدهد. بلبین نقشهای افراد در یک کار تیمی و گروهی را به چند دستهبندی مختلف تقسیم کرد. خصوصيات شخصيتي افراد عضو تيمهای موفق از نظر بلبین:
ایده پرداز
هماهنگ کننده
نشانگر و ارزیاب
مستقر کننده
کامل کننده
متخصص
اگر در شروع توسعه کسب و کار و یا پایهگذاری یک کسب و کار هستید میتوانید از این تست برای استخدام استفاده کنید. خروجی این تست، افرادی که دارای روحیه کارتیمی و گروهی هستند را برای شما مشخص میکند. (این تست بهزودی در مقالهی دیگری به شکل مفصل توضیح داده خواهد شد.)
۳۴ اصل کار گروهی (Teamwork) چیست؟
کار گروهی یا کار تیمی سالهاست که عامل موفقیت چندسالهی شرکتهای بزرگ دنیاست؛ در واقع آنچه که ارزش، اعتبار و امتیازات یک سازمان را بهسرعت بالا میبرد، ضرب شدن توانایی، انرژی و مهارتهای اعضای تیم یا گروهی است که در آن سازمان فعالیت میکنند.
اما هر سازمانی نمیتواند از کار گروهی به شیوهای کارآمد بهره ببرد؛ شرکتهای زیادی وجود دارند که هرگز موفق نشدهاند تیم خوبی ایجاد کنند یا آن را رهبری کنند؛ در همین راستا میخواهیم در ادامهی این متن به مزایا، معایب، اصول و تمام چونوچرای کارهای گروهی و تیمی بپردازیم. باشد که با رعایت اصول تیمی شما نیز بتوانید در کسبوکار خود موفقیتهای بزرگی کسب کنید.
مزایای کار تیمی
همانطور که اطلاع دارید، کار تیمی در فرهنگ ایرانی جایگاه بالایی ندارد؛ در واقع فرهنگ حاکم بر کشور ما بیشتر بر روی کارهای فردی و موفقیتهای فردی تأکید دارد تا کارهای تیمی.
البته کارهای دستهجمعی زیاد انجام میشود، اما کارهایی که بهصورت دستهجمعی انجام میدهیم، کار تیمی محسوب نمیشوند، چراکه کار تیمی خود دارای اصول و قوائد خاصی است که باید هریک از اعضا از این اصول آگاه بوده و آنها را رعایت کنند.
در واقع یکی از اصلیترین مزیتهای کار گروهی آگاهی و پیروی افراد از یک سری قوانین مشخص است. وقتی یک گروه تلاش کند، میتواند چندین برابر یک شخص نتیجه کسب کند. از دیگر مزایای کار گروهی یا تیمی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش انگیزه اعضای سازمان
افزایش بهرهوری
بهبود ارتباطات
ارضا خلاقیت و ایجاد شکوفایی در سازمان
وقتی تعدادی از افراد برای محقق کردن یک هدف مشترک تلاش میکنند، انگیزه هریک از آنها بهوسیله دیگری تقویت میشود. وقتی شور، اشتیاق و انگیزه وجود داشته باشد، کارها با کیفیت بهتری انجام میشوند و در نتیجهی آن بهرهوری افزایش پیدا میکند.
همزمان با هر پیشرفت سازمان، افراد با یکدیگر بهتر رفتار میکند و این موضوع به بهبود ارتباط بین اعضا میانجامد؛ در نتیجه هریک از اعضا راهکارهایی تازه و خلاقانه از خود بروز میدهند که در نتیجه آن شکوفایی حاصل میشود. وقتی اولین قدمها برای کار گروهی درست برداشته شود، پیشرفتها تصاعدی خواهند بود. بنابراین بهتر است قبل از ایجاد گروه یا تیم با تمام قوائد آن آشنایی کامل داشته باشید.
معایب کار تیمی
در کنار فواید کار گروهی معایبی هم وجود دارد که دلیل اصلی شکست سازمانها در ایجاد تیم، برطرف نکردن این معایب توسط مدیران آنها و هم نداشتن بیزینس پلن مشخص می باشد است. اصلیترین معایب کار گروهی شامل موارد زیر است:
مشکل در همسو کردن افراد مختلف گروه یا تیم
به تعویق افتادن کارها تا جلب مشارکت اعضا
درگیر شدن اعضا در کارهایی که تخصص ندارند
اعضای یک نمیتواند شامل افرادی باشد که همگی به یک شیوه خاص فکر یا رفتار میکنند؛ اگر چنین باشد دیگر ماهیت گروه از بین میرود و خلاقیتی هم در کار نخواهد بود.
اگر قرار باشد تمام افراد یک تیم به یک شیوه فکر کنند و هیچ نظر مخالفی در جلسات تیمی وجود نداشته باشد، هیچ پیشرفتی هم حاصل نخواهد شد؛ اما متاسفانه همین متفاوت بودن اعضا اگر درست مدیریت نشود میتواند به اصلیترین مشکل یک گروه تبدیل شود.
به تعویق افتادن کارها و درگیر شدن اعضا در کارهایی که در آنها تخصصی ندارند هم دیگر مشکلاتی هستند که در صورت همسو نشدن افراد یک گروه ایجاد میشوند.
برای تشکیل گروه یا تیم چهکار باید کرد؟
وقتی بر مزایا و معایب کار تیمی آگاه باشیم، میتوانیم قدمهای خود را هوشمندانهتر برداریم؛ در این صورت شروع کار برای ما مشخص خواهد بود. با توجه به مزیتها و مشکلات کار گروهی که تا به اینجا بررسی کردیم، حالا میدانیم که برای ادامه کار خود به یک نقشه راه نیاز داریم. نقشه راه ما پیروی از اصول و قوائد کار تیمی خواهد بود.
در ادامه این مطلب به ۲۵ اصل اشاره میکنیم که با رعایت و توجه به آنها میتوانیم در تشکیل تیم سازمانی خود موفق شویم.
۲۵ اصل کار گروهی
جان ماکسول در کتابی تحت عنوان «۱۷ اصل کار گروهی» به نمونههایی از قوانین حاکم بر افراد یک گروه موفق اشاره میکند که میتواند موفقیت گروهی را به همراه داشته باشد. در اینجا با بررسی اصول موجود در کتاب آقای ماکسول و دیگر اصول بحث شده در کتابهای تخصصی کار تیمی به بررسی ۲۵ اصل میپردازیم که هم برای رهبر و هم برای هریک از اعضای تیم درسهای ارزشمندی در پی دارد:
دسته بندی تخصصهای لازم
برای اینکه افراد را مجبور نکنیم به کارهایی مشغول شوند که به آنها علاقه ندارد، باید براساس تخصصهای لازم برای سازمانمان افراد را استخدام کنیم. بنابراین تصمیم بگیرید تمام تخصصهایی که برای پیشبرد کار سازمانتان به آنها نیاز دارید را دستهبندی کنید.
پیدا کردن افراد متخصص
برای تخصصهایی که دستهبندی کردهاید، افراد مناسب و کاربلدی را انتخاب کنید. یادتان باشد هرچقدر تخصص افراد به کاری که میخواهند در سازمان انجام دهند نزدیکتر باشد، در انجام آن کار موفقتر عمل خواهند کرد. برای پی بردن به تخصص واقعی افراد میتوانید از آنها تست بگیرید. برای هر تخصص تست مشخصی را طراحی کرده و آن را به افراد داوطلب بدهید. مثلاً برای استخدام یک فرد در بخش اپراتور بهتر است تستی از افراد داوطلب این پست بگیرید که مهارت پاسخگویی تلفنی و برقراری ارتباط آنها را بسنجد.
شفافیت در بیان هدف گروه
وقتی افراد موردنظرتان را پیدا کردید، هدف اصلی و نهایی کار گروهی سازمان خود را بهصورت کاملاً واضح و شفاف با آنها در میان بگذارید. هر سوالی که در مورد هدف سازمان داشتند را پاسخ دهید و نگذارید هیچ نقطه ابهامی در خصوص هدف گروه باقی بماند. اگر بتوانید یک شعار خوب برای هدف گروه انتخاب کرده و آن را در جایی از ساختمان کاریتان آویزان کنید، هدف موردنظر همیشه جلو دید افراد گروه خواهد بود.
شفافیت در بیان نقشها
وقتی نقش افراد در گروه مشخص نباشد، بی نظمی بر گروه حاکم خواهد شد؛ در نتیجه گروه نمیتواند در مسیر برنامهریزيهای صورت گرفته حرکت کند. همین اتفاق زمانی میتواند تکرار شود که مسئولیتها و نقش اعضا شفاف نباشد.
هر چقدر نقش افراد تیم مشخصتر و تخصصیتر باشد، آنها بهتر میتوانند تواناییهای خود را در جهت هدفهای سازمان بهکار بگیرند. بنابراین نقشها را کاملاً واضع تعیین کنید و به تمام پاسخها جواب دهید تا هیچ ابهامی در این باره باقی نماند.
دانش رهبری
اگر در انجام وظایف فوق با مشکل برخورد کردید یا متوجه شدید که نمیتوانید افراد را در جای درست خود قرار دهید، به فکر تقویت دانش رهبری خود باشید. مدیریت یک گروه یا تیم به تخصص نیاز دارد؛ بنابراین بهتر است هر روز خود را با آخرین اطلاعات مدیریت سازمانی آپدیت کنید. تنها در اینصورت میتوانید از افراد گروهتان انتظار داشته باشید درست عمل کنند.
در واقع اولین کسی که باید به قوائد گروه پایبند باشد، مدیر یا رهبر آن گروه است. بهتر است بدانید یکی از مهمترین عوامل مؤثر در موفقیت کار تیمی نیز نحوه رهبری آن تیم است.
تأکید بر مزایای کار گروهی
ممکن است افرادی در گروه باشند که مزایای کار گروهی برای آنها مشخص نباشد و بخواهند تکرویی کنند. در این موقعیتها، وظیفه یک مدیر تاکید بر مزایای کار گروهی است. یکبار مطرح کردن مزایا کافی نیست؛ بهتر است هرچند وقت یکبار این مزایا را به افراد تیمتان یادآوری کنید.
احترام به جایگاه افراد
ممکن است تعدادی از افراد گروه تصور کنند که وظیفه و تخصص بقیه از کاری که آنها انجام میدهند با ارزشتر است؛ بنابراین ارزشگذاری برای تکتک وظایف و نقشها در یک گروه از اهمیت زیادی برخوردار است. توجه به تمام نقشها و بازگو کردن فعالیتهای ارزشمند آنان در جلسات میتواند این خلأ را کاملاً پوشش دهد.
ایجاد تعهد
تعهد به توانایی و استعداد افراد بستگی ندارد. بسیار پیش میآید که افراد بسیار کارآمد و متخصص در شرایط بحرانی گروه را رها کرده و به گروه دیگری پیوستهاند؛ بنابراین همه افراد یک گروه باید از حس تعهد کافی برای پیشبرد اهداف یک سازمان برخوردار باشند تا آن سازمان بتواند پلههای ترقی را یکی از پس از دیگری طی کند. معمولاً رهبران فرزانه این حس تعهد را با ارزشگذاری کار افراد یک تیم ایجاد میکنند. وقتی افراد یک گروه از ارزشی که برای یک سازمان یا جامعه دارند آگاه میشوند، به آن گروه تعهد بیشتری پیدا میکنند.
رهبری اشتراکی
وقتی تمام افراد تیم بتوانند در نقش رهبر عمل کنند، کارایی هر یک از افراد چندین برابر بالاتر میرود؛ در واقع یکی از بهترین اما حساسترین بخشهای کار گروهی، ایجاد رهبری اشتراکی است. در رهبری اشتراکی هریک از افراد بسته به موقعیت و شرایط خاص میتوانند تصمیمات مهمی اتخاذ کرده و در مورد انجام فعالیتها نظر بدهند.
البته لازمه ایجاد رهبری، طی کردن تمام مراحلی است که تا به اینجا بررسی کردهایم. وقتی افراد هنوز به تعهد کافی در برابر گروه نرسیدهاند یا از نقش اصلی خود خبر ندارند، در رهبری اشتراکی ممکن است خود را ببازند و گروه را دچار آشفتگی کنند.
ارتقا دادن دیگران
در یک گروه موفقیت فردی ارزش خود را از دست میدهد؛ در گروه همه افراد باید بتوانند تمام تلاش خود را در جهت یک هدف مشترک بهکار بگیرند. در چنین شرایطی افراد از ارتقا دادن سایر افراد تیم لذت میبرند. انسانها کسی که به آنها ارزش داده است را همیشه دوست خواهند داشت؛ بنابراین هرچقدر افراد یک تیم بتوانند یکدیگر را ارتقا دهند، حس بهتری نسبت به همدیگر پیدا میکنند. اگر رهبر یک سازمان بتواند افراد گروهش را ارتقا داده و به هریک از آنها ارزش بدهد، این حس در بقیه افراد گروه هم ایجاد میشود.
انعطافپذیری
افراد خشک و غیر قابل انعطاف نمیتوانند در جایگاه تیمی خود درست عمل کنند. در واقع برای فعالیت صحیح در گروه باید بتوانید انعطافپذیر باشید. اگر از این روحیه برخوردار نیستید، بهتر است قبل از پیوستن به گروه آن را در خود تقویت کنید تا نه خودتان اذیت شوید و نه باعث آزار سایر همتیمیهای خود شوید.
توجه به نتیجه
بهتر است کانون توجه یک گروه تنها و تنها نتیجهای باشد که در نهایت سازمان آنها کسب میکند. برای اینکه چنین کانون توجهی ایجاد شود، لازم است تا منافع هریک از افراد در گرو محقق شدن هدف نهایی سازمان باشد. وقتی افراد بدانند با ارتقا دادن نهاد خود سود میبرند، هریک از آنها نهایت تلاش خود را خواهد کرد. البته باید پاداشهایی هم برای هریک از آنها توسط سازمان در نظر گرفته شود.
از خود گذشتگی
هیچ تیمی نتوانسته است با تکرویی افراد خود به موفقیت برسد؛ یکی از لازمههای کار گروهی از خود گذشتگی هریک از افراد آن تیم است. از خودگذشتگی کار راحتی نیست اما در صورتی که روحیه غالب افراد گروه شود میتواند معجزه ایجاد کند. بنابراین بهتر است قبل از پیوستن به گروه این حس را در خود ایجاد کنید.
مسئولیت پذیری
محقق شدن هدف نهایی یک سیستم در گرو انجام مسئولیتهای هریک از اعضا قرار دارد. بنابراین اگر مسئولیتی به شما واگذار شد باید آن را به نحو احسن به انجام برسانید. البته حضور در گروه به صورت ناخودآگاه در افراد این حس مسئولیت را ایجاد میکند، اگر هریک از افراد خود تاحدی خود را مسئول بدانند، جو گروه آنها را بهصورت کامل مسئولیتپذیر خواهد کرد.
انضباط
در سایه انضباط است که یک تیم میتواند در مسیر هدفی که دارد حرکت کند. هر بینظمی در گروه برابر با عقب افتادن یک مرحله از کار گروه است. این انضباط است که استعداد را به توانایی تبدیل کرده و برنامهریزیها را به سمت اقدام و عمل میکشاند. یکی از فاکتورهای اصلی موفقیت در کار گروهی انضباط گروهی و فردی هریک از اعضا است. اگرچه این دو بر یکدیگر تاثیر میگذارند اما تاثیر انضباط گروهی بیشتر است.
کنترل احساسات
کنترل احساسات سبب میشود تا بدون تردید تمام کارها انجام شوند. اگر قرار باشد هریک از افراد گروه برای انجام هرکاری ابتدا به احساسات خود رجوع کنند، تمام کارها نصفه و نیمه رها میشود. وقتی تمام چشماندازهای نهایی تعیین شده و به عنوان یک هدف مشترک توسط اعضای گروه پذیرفته شده است، دیگر توجه به احساسات و تردیدها فقط رسیدن به هدف اصلی را با مشکل روبهرو میکند؛ بنابراین بهتر است هریک از اعضا بر احساسات شخصی خود کنترل داشته باشند و تنها انجام وظایف را در اولویت قرار دهند.
آمادگی
لازم است یک آمادگی همیشگی بر گروه حاکم باشد. آمادگی ترس را از محیط سازمان دور کرده و حس شجاعت را در اعضا تقویت میکند. در اینصورت تمام افراد در روبهرو شدن با هر موقعیتی میتوانند بلافاصله با یگدیگر هماهنگ شده و شرایط را مطابق با آن شرایط مدیریت کنند.
ارتقا مهارتهای شخصی
در جهت نیل به اهداف مشترک، افراد تیم باید هریک برای بهبود مهارتهای شخصی خود تلاش کنند. هرچقدر مهارتهای بیشتری کسب شود، منافع مشترک بیشتری کسب خواهد شد. تقویت مهارتهای شخصی در کنار مهارت کار گروهی قرار دارد؛ چراکه توانایی حضور و همکاری در یک گروه به اندازه مهارتهای شخصی مهم است.
امنیت کاری
این وظیفه سازمانها و رهبران آنهاست که برای اعضای تیم خود امنیت کاری ایجاد کنند. وقتی افراد یک تیم بدانند در صورت درست انجام دادن کارها و هماهنگ شدن با تیم از امتیازات کافی بهره خواهند برد، هریک با خیال راحت به انجام وظایف خود میپردازند.
حل کردن مشکلات و چالشها
جهتگیریها، مشکلات شخصی افراد و تعصبات نباید بر روحیه کار تیم تاثیر بگذارد. در واقع افراد یک تیم باید در هنگام مواجهه با مشکلات و چالشها بتوانند برای حل آن اقدام کنند بدون اینکه در صدد ارضای حس شخصی یا تعصبات خود باشند.
پیگیر بودن
پیگیر بودن یعنی اهمیت دادن به کیفیت انجام کارها. وقتی افراد تیم تنها در فکر از سر واکردن مسئولیتهای خود نباشد و دغدغه اصلی آنها درست انجام شدن وظایف باشد، آن تیم در جهت درستی حرکت میکند و یقیناً به نتیجه بزرگی منتهی میشود.
لذت کاری
وقتی محیط کار سازمان یک محیط خستهکننده و خشک باشد، میزان اشتیاق عمومی کاهش پیدا میکند. بنابراین بهتر است برای ایجاد لذت کاری نیز تدابیری اندیشیده شود. همانطور که انسان بعد از خستگی نیاز به استراحت دارد، افراد یک گروه هم برای پیشبرد کارها نیاز به لذتهای کوچکی دارند؛ برای مثال میتوان به حس شوخطبعی بین اعضا اشاره کرد.
سرسختی
سرسختی در یک تیم میتواند مشکلات را تبدیل به فرصتهای کاری کند. وقتی این حس سرسختی در تمام اعضای یک گروه وجود داشته باشد، موفقیت سازمان حتمی خواهد بود؛ چراکه افراد سرسخت تا رسیدن به نتیجه مطلوب دست از تلاش برنمیدارند و غیر از هدف نهایی هیچ چیز دیگری برای آنها اهمیت ندارد.
جلسات پیدرپی
برای اینکه موقعیت و شرایطی که در گزینههای فوق مطرح شد در یک سازمان نهادینه شود، بهتر است به صورت پیدرپی جلسات کاری برگزار شوند. در هر جلسه کاری باید ارزشهای فردی و اهداف مشترک نیز مرور شوند.
پاداشهای گروهی
اگر پس از انجام هر موفقیت کوچکی برای گروه پاداش در نظر گرفته شود، حس همکاری در تمام افراد بیش از پیش ایجاد میشود. در اینصورت اگر افراد نابهنجاری هم در گروه باشند، در پی این پاداشها به افرادی هماهنگ تبدیل خواهد شد. سیستم تشویق و پاداش همیشه یک سیستم کارآمد بوده است.
نکته مهم در کار گروهی
کار گروهی یکی از مفاهیمی است که به اندازهی حیات بشر بر روی این کرهی خاکی قدمت دارد. انسانها از دیرباز برای دست یافتن به اهداف بزرگتر، با هم همکاری میکردند و به نوعی تکمیل کنندهی فعالیتهای یکدیگر بودند. شاید در گذشته این امر تنها به صورت شکار دستهجمعی انجام میشده و بعدها به فعالیتهایی چون کشاورزی و دامداری ارتقا پیدا کرده؛ اما در هرحال کار گروهی نتایج بسیار بیشتری نسبت به کارهای شخصی و تک نفره دارد.
فرهنگ کار گروهی در ایران و ژاپن
فرهنگ برتر کار گروهی را میتوان در فرهنگ کشور ژاپن جستجو کرد. این کشور نماد کارهای گروهی است، به همین خاطر هم بدون داشتن هیچ یک از منابع غنی سایر کشورها، توانسته است در رده بالای صنعت جهان جای بگیرد. نمیتوان در مورد کشور ژاپن بحث کرد و به اصلهای کار گروهی آنان اشاره نکرد.
هر فرد ژاپنی میداند کار گروهی چیست و چگونه میتواند در یک گروه فعالیت کند. این در حالی است که فرهنگ کشور ما بر خودمحوری، رقابت شدید و از میدان خارج کردن دیگران تأکید دارد. طبیعی است که کشورهایی که درک کردهاند کار گروهی چیست و چگونه آن را انجام دهند، از کشورهایی که هنوز این مفهوم را درک نکردهاند، پیشی بگیرند. ممکن است در نگاه اول به دنبال دلیل این موضوع باشیم و با خود بگوییم: «چه چیز سبب میشود تا مردم ما ندانند کار گروهی چیست؟»
برخی از کارشناسان، دلیل این موضوع را در تربیت فرزندان یک ملت جستجو میکنند. ایشان معتقدند که حتی بازیهایی که در کودکی انجام میدهیم، بر درک ما از ماهیت کار گروهی تأثیر میگذارند. برای مثال، همهی ما تجربهی بازی با صندلی در مهدکودک، مدرسه یا جمعهای دوستانه را داشتهایم، در این بازی پنج عدد صندلی میگذارند و شش نفر به دور آن میچرخند؛ در نهایت هرکس که نتواند بر روی صندلیها جای بگیرد، بازنده محسوب میشود.
این بازی در کشور ژاپن به شیوه دیگری برگزار میشود که در آن پنج صندلی قرار میدهند و شش نفر به دور آن میچرخند، اما هرکس نتواند بر روی صندلیها جای بگیرد، همه بازنده میشوند! حالا خودتان قضاوت کنید که کدام یک از این دو قانون در بازی میتواند به ما بفهماند که کار گروهی چیست؟!
چگونه میتوانیم فرهنگ کار گروهی را در سازمان خود نهادینه کنیم؟
نهادینه کردن کار گروهی در یک سازمان، شرکت یا یک کارگاه، به درک هریک از اعضا از قوائد گروه بستگی دارد. اما قبل از هرچیز، باید مدیر یا رهبر یک پروژه بر اصل کار گروهی تأکید داشته باشد. وقتی یک رهبر بداند کار گروهی چیست و چگونه میتواند یک گروه را تبدیل به تیم کند، دیگر اعضا نیز از قوائد و شیوه کاری وی تبعیت خواهند کرد.
در غیر اینصورت ممکن است برخی از اعضای گروه بتوانند در قالب گروه بهدرستی فعالیت کنند، اما شیوه مدیریتی رهبر، آنها را به سمت رقابت بکشاند. برای ما که از ابتدای زندگی خود یاد نگرفتهایم تا بهصورت تیمی و گروهی فعالیت کنیم، آگاهی از قوائد کار گروهی اهمیت فراوانی دارد. بنابراین در ادامه به بررسی ۹ اصل کار گروهی میپردازیم تا این موضوع را بهتر درک کنیم.
۹ اصل کار گروهی
آگاهی از مراحل کار تیمی و اصول کار گروهی به ما کمک میکند تا کمکم خود را با ماهیت آن وفق داده و در جهت پیشبرد اهداف دستهجمعی به همگروهیهای خود کمک کنیم. این حس میتواند از محیط کار به محیط زندگی شخصی هم نفوذ کرده و تعامل بین افراد خانواده را نیز مستحکمتر کند. پس در اینجا به ۹ اصل و عوامل موثر در موفقیت کار تیمی اشاره میکنیم تا بدانیم کار گروهی چیست و چگونه میتوانیم خود را با گروه خود هماهنگ کنیم:
تربیت تیمی
برای انجام کارهای گروهی، بهتر است مدیران پاداشهای کاری را به صورت دستهجمعی در نظر بگیرند تا افراد برای رسیدن به یک هدف مشترک، در کنار هم فعالیت کنند. این امر میتواند پس از مدتی، حس همکاری گروهی را در اعضا برانگیخته کند. مثلاً یک مدیر میتوان افزایش حقوق یا مرخصی را منوط به انجام درست و کلی کار کند. در اینصورت هریک از اعضا برای پیشبرد کل کار تلاش میکنند و هرکدام در پی کمک به دیگری خواهد بود.
تأکید بر پیدا کردن راهحل
وقتی مشکلی در شیوه کار یک گروه ایجاد میشود، معمولاً تمام توجهات به سمت پیدا کردن مقصر جلب میشود تا تمام کاسه و کوزهها بر سر یک نفر خراب شود. اما اگر گروهی بخواهد به اعضای تیم خود یاد بدهد که کار گروهی چیست، باید دست از پیدا کردن مقصر بکشد و تنها روی راهحل تأکید داشته باشد.
در اینصورت، بهجای اینکه انرژی گروه در پی پیدا کردن مقصر تلف شود، تمام توجهات بر روی یافتن راهحل متمرکز خواهند بود. آنگاه هیچکدام از اعضا شاهد محاکمهی هم گروهی خود به عنوان مقصر نیست. مقصر کردن میتواند روحیه کلی گروه را کاهش داده و حس بدی را در درون اعضا ایجاد کند، این در حالی است که پیدا کردن راه حل میتواند منجر به یک موفقیت گروهی و نتایج شگفتانگیز شود.
پشتیبانی از هم
اگر ساختار کار گروهی به گونهای باشد که کار هریک از اعضا تکمیلکنندهی کار دیگری باشد، در این صورت هرکس سعی میکند تا کار خود را به بهترین شیوه ممکن از همگروهیاش دریافت کرده، آن را تکمیلتر کرده و به دست همگروهی بعدی برساند. پشتیبانی اگر به هرصورتی در داخل یک گروه بوجود بیاید، حس رقابت از بین رفته و تعامل مثبت ایجاد میشود.
اعتماد
اعتماد یکی از اساسیترین اصول کار تیمی است. در واقع وقتی افراد یک شرکت یا سازمان بدانند که کار گروهی چیست و بهدرستی در کنار هم فعالیت کنند، به یکدیگر اعتماد متقابل خواهند داشت. اعتماد کمک میکند تا اعضا با انرژی و حس بهتری به مسیر گروهی خود ادامه دهند و فعالیتهای خود را به درستی به انجام برسانند.
بهبود تمرکز
وقتی اعضای یک تیم به هم اعتماد داشته باشند، با خیال راحت فعالیتهایی که به آنها سپرده شده را انجام میدهند، بدون اینکه نگران از دست رفتن یا خراب شدن اطلاعات توسط رقیبان خود باشند. بنابراین بهبود تمرکز و تقویت حافظه ، یکی دیگر از اصول و دستاوردهای کار تیمی است که میتواند نتیجه نهایی فوقالعادهای در پی داشته باشد.
ایجاد تعهد
تعهد یکی دیگر از دستاوردهایی است که کارهای دستهجمعی و گروهی برای افراد به ارمغان میآورند. وقتی کار اعضا به هم وابسته باشد و در برابر آن، امنیت، علاقه و اعتماد در جایجای گروه جاری باشد، هرکس سعی میکند تا کاری که به او سپرده شده را به بهترین شکل ممکن انجام دهد. این همان تعهدی است که مفهوم مقدس کار گروهی را بیشتر از پیش نمایان میکند.
داشتن تفکر سیستمی
داشتن تفکر سیستمی به این معنی است که هریک از اعضا، باید در فکر سیستم، تیم و گروه خود باشند. یعنی اهداف سازمان را در اولویت قرار داده و در هر بخش از کار خود، در پی بهبود سازمان خود باشد. وقتی شما اهداف یک سازمان را قبول نداشته باشید، نمیتوانید در جهت نیل به آنها نیز گام بردارید.
متأسفانه بیشتر افراد تنها برای پوشش دادن مسائل مالی خود به گروههای کاری میپیوندند، بدون اینکه اعتقاد خاصی به اهداف بلند یک سازمان داشته باشند. اگر شما خودتان مدیر یا رهبر یک پروژهی گروهی هستید، باید حتماً افرادی را برای همکاری استخدام کنید که همهدف و همآرمان با فعالیت شما باشند.
برای مثال، وقتی شما در جهت تولید محصولات ارگانیک فعالیت میکنید، افرادی که با شما همکاری میکنند نیز باید بر تولید و توزیع این محصولات تأکید داشته باشند و افرادی که اهمیتی برای این موضوع قائل نباشند، نباید وارد ورکگروه شما شوند.
استقلال فکری
در کنار تفکر سیستمی، هریک از اعضا نیز باید از یک طرز فکر کاملاً مستقل برخوردار باشند تا درصورت بروز مشکل بتوانند اعضای دیگر را از خطرات وارده بر گروه آگاه کنند. یادتان باشد که اعضای یک گروه حق اظهار نظر دارند تا ایدههای بهتری برای پیشبرد کارها ارائه دهند. بنابراین تنها مانند یک ربات کارهای محوله را انجام ندهید و خودتان نیز برای بهتر انجام شدن کارها ایدهپردازی کنید. کسانیکی استقلال فکری ندارند، نمیتوانند به شیوهای کارآمد در ورکگروپها به فعالیت بپردازند.
انعطافپذیری
انعطافپذیری به شما کمک میکند تا خود را بهتر با شرایط گروه وفق دهید. وقتی شما بدانید کار گروهی چیست و چگونه انجام میشود، به این موضوع نیز پی میبرید که ممکن است در طول انجام کار، وظایف متفاوتی به شما واگذار شود؛ پس زمانی میتوانید تمام ظایف خود را به خوبی انجام دهید که انعطافپذیری بالایی داشته باشید.
شاید فکر کنید با انعطافپذیر بودن، هرچیزی که به شما میگویند را باید بی چون و چرا بپذیرید، اما اینگونه نیست. در واقع افرادی که انعطافپذیری بالایی دارند، کنترل بیشتری بر خود داشته و تفکر سیستمی بهتری هم دارند. این افراد تا زمانیکه آرمانهای گروه با اهداف شخصیشان در یک راستا باشد، میتوانند فعالیت گروهی خود را به بهترین شیوه ممکن انجام دهند و اهمیت کار تیمی را به نمایش بگذارند.
سخن نهایی
هریک از اصول کار گروهی، تکمیل کنندهی سایر اصول است. مثلاً انعطافپذیری بالا، تفکر سیستمی را ارتقا میدهد یا حس تعهد، مشارکت کاری و اعتماد اعضا را بهتر میکند. بنابراین اگر شما در مقام یک رهبر یا یک عضو از یک گروه بتوانید چند مورد از اصول فوق را به درستی اجرا کنید، سایر اصول نیز خود به خود ایجاد خواهند شد. حالا که میدانید کار گروهی چیست، پس در انجام هر فعالیتی میتوانید این اصول را به کار بگیرید و بازدهی خود و گروهتان را بالا ببرید.
اصول کار گروهی هم برای رهبران و هم برای هریک از اعضای تیمها در نظر گرفته شده است. در واقع پیوستن به تیم برای فردی که هرگز با هیچ جمعی همکاری نکرده است، کار سختی است. در کشور ما پایههای کار تیمی در شرکتها بسیار ضعیف است؛ نباید انتظار داشته باشیم تمام خلأهای کار تیمی بلافاصله در جامعه ما حل شوند. لازم است این اصول رفتهرفته در بین گروههای کوچک شرکتها ایجاد شوند تا در نهایت روحیه کار فردی به بخش بزرگتری از اجتماع نفوذ کند. در عصر حاضر تمام پیشرفتها بهصورت صعودی و البته تصادعدی کسب میشوند.
برای همسو شدن با موج پیشرفتهای جهانی باید بتوانیم از این اصول بهره کافی را ببریم و تیمهای کاری خود را در جهت تحقق اهداف کسبوکارمان به پیش ببریم. البته قبل از هرچیز باید خود به تمام این قوائد عمل کنیم. وقتی خود متعهد نباشیم، نمیتوانیم از اعضای تیم نیز انتظار تعهد داشته باشیم و برای تقویت هر یک از اصول فوق باید خود اولین کسی باشیم که آنها را میپذیریم، چه در نقش رهبر گروه و چه در نقش یکی از اعضای گروه.
برخی از سؤالات رایج
کار گروهی چیست؟
متأسفانه بسیاری از افراد و حتی مدیران برخی کسبوکارها تفاوت بین تیم و گروه را نمیدانند و به همین خاطر مشکلات و ضررهای زیادی به کسب و کارشان وارد میشود. بیشتر ما زمانی که دور هم جمع میشویم و کارهای خاصی را انجام میدهیم نام خود را تیم میگذاریم درحالیکه اگر به دنبال هدفی خاص و مشخص نباشیم، صرفاً یک گروه هستیم و نه یک تیم.
دلایل اهمیت کار تیمی در کسب و کار چیست؟
داشتن تیم، مزیت رقابتی کسبوکارها در آینده
افزایش بازده کارکنان و رضایت شغلی بیشتر به کمک کار تیمی
آموزش کامل شروع کسب و کار و اصول راه اندازی کسب و کار پولساز
اصول راه اندازی کسب و کار قطعاً مسئلهای است که همه بهدنبال آن هستند و حتماً بارها و بارها از کارآفرینان موفق شنیدهاید که میگویند، هیچ فرمول موفقیتسازی یکتایی برای موفقیت در کسبوکار وجود ندارد؛ چرا که اگر وجود داشت، تاریخ شاهد شکستهای متعدد در انواع حرفهها و سازمانها نمیشد.
باید گفت این جمله تا حدود زیادی درست است ولی با گویشی متفاوت باید آن را گفت. فرمول موفقیتساز شما برای موفقیت در کسبوکارتان، در انتخابهای شما نهفته است. اگر به تاریخ بنگریم، در مییابیم که فرمولهایی وجود داشتهاند که به صورت پایهای شباهتهای کسب و کارهای موفق را تشکیل دادهاند و عموماً در سالهای شکلگیری آنها دیده میشوند.
البته باید این نکته را بازگو کنیم که وقتی پای فرمول در میان باشد، معمولاً افراد اندکی در چهارچوبها فرو میروند و به دنبال یک جواب سرراست میگردند و این نکته ممکن است باعث از بین رفتن خلاقیت در اجرای روشهایشان شود. شاید بتوان گفت در واقع گامهای خاصی وجود دارد که موفقها دنبال کردهاند و موفقترها به خوبی اجرا کردهاند. این قدمهای نخست، نقش مهمی در میزان موفقیت آنها ایفا کردهاند. پیشنهاد میشود
در این نوشته قصد داریم اصول راه اندازی کسب و کار یا همان قدمهای نخست و حیاتیتر را بررسی کنیم و دریابیم چگونه میتوان با آگاهی به آنها و اجرای هوشمندانهشان در تاریخ کسب و کار نامی از خود به جا بگذاریم. چگونه یک کسب و کار راهاندازی کنیم ؟ کارآفرینان برای گسترش کسب و کار چه اقداماتی باید انجام دهند؟ قبل از هر تصمیمی در انتخاب کسب و کار چه اصولی را باید رعایت کرد
چرا شناخت اصول راه اندازی کسب و کار اهمیت دارد؟
برای راه اندازی کسب و کار چه باید کرد؟ بسیاری از ما به دنبال یک شبه پولدار شدن هستیم و رویاهای فراوانی در سر داریم ولی راه رسیدن به آنها را نمیدانیم و از خود مرتباً میپرسیم چگونه کسب و کار راه بیندازیم؟
موفق شدن در هر زمینهای نیازمند اطلاعات و اصولی است که راه درست را به ما نشان دهد و ریسک خطاها را کاهش دهد.
حال سؤال این است که برای راه اندازی یک کسب و کار چه فرایندی را باید طی کرد؟
کارآفرینان باید برای غلبه بر نیروهای که با پیدایش تغییرات مخالف هستند، فرصتی را کشف و ارزیابی و ایجاد کنند.
خود ارزیابی و کسب آمادگی:
شروع یک کسب و کار ساده و راحت نیست و یک کارآفرین برای رسیدن به رفاه اقتصادی و کسب درآمد بیشتر میبایست انرژی بیشتری صرف نماید و باید توانایی مقابله با مشکلات، محدودیت ها و شکست را داشته باشد. بدیهی است که شروع یک کسب و کار جدید، ریسکهای زیادی به همراه دارد که با برنامه ریزی و انتخاب درست میتوان شانس موفقیت را بالا برد بنابراین در ابتدا باید نقاط قوت و ضعف خود را به عنوان دارنده کسب و کار و ایده استارت آپ بشناسید.
چرا به یک نقشه راه نیاز داریم؟
هر کوهنورد با تجربهای به خوبی نسبت به اصول حرفهاش آگاهی دارد. علاوهبراین، قبل از شروع هر سفری جدید، نیازهای اصلی سفرش را مهیا میکند. حتی گاهی انجام تمرین به او کمک میکند تا آمادگی خود را تست کند تا بتواند با اطمینان بیشتری سفرش را آغاز کند. آغاز همواره مهم است، اما چیزی که از آن مهمتر است، «نقطهی آغاز» است.
برای یک کوهنورد هم نقطهی آغاز در نقشهی راه مشخص است. او به خوبی میداند نقطه آغاز و پایان کجاست. جایگاهش را در طول مسیر تجسم میکند و بنابر نقشه راهش برنامه ریزی میکند. وقتی صحبت از اصول کسب و کار به میان میآید، داشتن یک نقشه راه کارآفرینی به خوبی حس میشود.
نقشه راه یک دید کلی از سکوهایی که باید فتح کنید را نشان میدهد. به شما میگوید که جایگاهیابیتان تا چه میزان اهمیت دارد. باید بدانید نقطه شروع کجاست و قرار است از این نقطه به چه سمت و با چه روشی یا چه میزان سرعتی حرکت کنید. حتی میتواند پیشبینیهای شما را بهینه کند. چرا که با داشتن یک دید کلی میتوانید حدسهای درستتری بزنید.
پس میتوان گفت که ابتداییترین اصل از اصول راه اندازی کسب و کار تهیه نقشه راه کارآفرینی است.
اما چطور میتوان این نقشه را پیدا کرد؟ چگونه کسب کار راه بیندازیم؟
کجا باید به دنبال آن گشت؟
آیا این نقشهها خریدنی است؟
یا باید آن را ایجاد کرد؟
پاسخ شما در نوع نگاه شما نهفته است. باید نوع نگاهتان را بهینه کنید.
بزرگ فکر کنید، کوچک شروع کنید و سریع رشد کنید:
شناسایی و انتخاب فرصتهای درست برای ایجاد کسب و کار جدید مهمترین توانایی یک کارآفرین موفق است .
اگرچه همیشه سؤالاتی مانند چرا و چه زمانی و چگونه فرصتها برای خلق کالاها و خدمات به وجود میآید اما تحقیقات کمی در این مورد انجام شده که مورد قبول صاحب نظران باشد.
۱۱ راهکار اصولی راه اندازی کسب و کار:
خلاقیت و نو آوری
در این مرحله فرد برای ایجاد کسب و کار میبایست فرصتهای نهفته در بازار و ایدههای مناسب را استخراج و پس از ایجاد خلاقیت آن را بررسی و انتخاب کند و سپس آن را به مرحله اجرا برساند.
تحقیق و توسعه
این فرآیند با شناسایی نیاز بازار، شروع شده و در مراحل بعدی با ارائه ایده غربال کردن و انتخاب ایده مناسب، به طراحی محصول پرداخته میشود.
آزمون بازار و مطالعه امکان سنجی
در این مرحله، ایده که به عنوان ایده نهایی از مرحله توسعه و تحقیق به دست آمده از ابعاد مختلف مورد بررسی و امکانسنجی قرار میگیرد که این امکان سنجی شامل آزمون بازار امکان سنجی فنی و مالی است.
این فرصت تجربه خوبی برای کسب تجربه قبل از اینکه هزینه گزاف برای تولید و عرضه کالا انجام بگیرد را فراهم میکند.
تدوین مدل کسب و کار
مدل کسب و کار، یک ابزار مفهومی شامل مجموعه بزرگی از اجزا و ارتباطات بین آنهاست و منطق کسب و کار یک شرکت را تأمین میکند.
تدوین طرح کسب و کار
طرح کسبوکار یا همان بوم کسب و کار عبارت است از نقشه راه ایجاد کسبوکار و دستورالعملی که تمام مراحل و اقدامات ایجاد کسب و کار را پیشبینی کرده است.
به عبارت دیگر طرح کسبوکار سازماندهی منابع و فعالیتها برای ایجاد و توسعه کسبوکار جدید و راهنمای اقدامات کارآفرینی است. کیفیت تدوین طرح کسبوکار به توانایی تعریف روشن و انتقال موارد مربوط به همه ذینفعان بستگی دارد.
ذینفعان مهم
خانواده کار آفرین، مشتریان، سرمایهگذاران، مشاوران، کارکنان آینده، تشکلهای صنفی و دولت
تهیه مجوزهای قانونی
یک فرد به عنوان کارآفرین یا برای اصول راه اندازی یک کسب و کار لازم است برای آغاز فعالیت مورد نظر خود پروانه و مجوز تأسیس را از مراکز و مراجع ذیصلاح و مربوطه کسب نماید.
منظور از جواز یا پروانه کسبوکار، هر نوع مجوزی است که باید از اتحادیههای امور صنفی، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن، وزارتخانهها و یا سایر مراجعه ذیصلاح برای ایجاد کسبوکار دریافت شود.
گردآوری و تشکیل منابع
مجموعه نهادهایی که در یک کشور نقش تأمین مالی بنگاه ها را به عهده دارند و عرضه و تقاضای اعتبار را تنظیم میکند. بازار مالی آن کشور را تشکیل میدهند.
بازارهای مالی جزء بسیار مهمی از نهادهای یک اقتصاد مولد و کارآمد آن که ستند و کارایی بازار مالی، سبب دستیابی به موقع بنگاهها به منابع اعتباری، در شرایط رقابتی و با قیمت مناسب میشود.
سازماندهی
پس از اینکه منابع لازم جهت راه اندازی یک کسب و کار گردآوری گردید، بایستی این منابع در قالب و فرم خاصی که بهترین کارآیی را داشته باشند، قرار گیرد؛ این همان موضوع ساختار سازمانی است.
مدیریت کسب و کارهای نو پا
کارآفرین پس از تأسیس، راه اندازی و کسب منابع، باید آنها را در اجرای طرح کسبوکار به کار ببندد. مشکلات عملیاتی در اداره کسب و کار موضوعی است که به صورت عادی در همه کسبوکارها وجود دارد.
در این راستا، فرد کارآفرین بایستی تواناییها و مهارتهای در زمینه مدیریت منابع انسانی، مدیریت عملکرد، فروش و مالی داشته باشد.
رشد و توسعه کسب و کار
نابودی، سرنوشت شرکتهایی است که به نوآوری و خلاقیت توجه نمیکنند. کسب و کارهایی که از نظر مالی موفقیت داشتند، اغلب تلاش میکنند تا کسب و کار نوآورانه دیگر را صاحب شوند و بدین طریق از رشد خود اطمینان یابند.
در عصر حاضر، برای بقا و پیشرفت و حتی حفظ وضع موجود، باید جریان نو جویی و نوآوری را در سازمان تداوم بخشید تا از رکود و نابودی آن جلوگیری شود. برای آنکه که بتوان در دنیای متلاطم و متغیر به حیات ادامه داد، باید به نوآوری و خلاقیت روی آورد و ضمن شناخت تغییرات و تحولات محیط، برای رویارویی با آنها، پاسخهای بدیع و تازه تدارک دید و همراه با تأثیر پذیری از این تحولات، بر آنها تأثیر نهاد.
با چنین نگاهی به موضوع نو آوری، بایستی راهبردهایی جهت توسعه محصولات جدید انجام داد. در این قسمت راهبردهای رشد همچون ادغام، خرید، تنوع، فرانشیز و….. بیان میگردد.
بزرگ فکر کنید، کوچک شروع کنید و سریع رشد کنید
حال که به دنبال راهاندازی کسبوکارتان (ایجاد کسب و کار) هستید و برای دریافتن اصول راه اندازی کسب و کار این نوشتهها را میخوانید، شما را دعوت میکنیم به یک بررسی ساده اما بسیار مهم و حیاتی، در این مسیر لازم است خوب آنالیز کنید، چرا که هدف از این گفتهها، ایجاد تغییر مثبتی در نوع نگاه شما نسبت به کسبوکارتان خواهد بود.
تا بهحال به این فکر کردهاید که چرا بسیاری از تجار قدیمی بازارها با وجود کسب درآمد بالا و تجربهی شایان، همچنان به همان شکل گذشته خود به حیاتشان ادامه میدهند؟ رشد چه شده؟ توسعه کجاست؟ و چرا حرکتهای فکر شده به سمت به روز شدن کم رنگ یا بی رنگاند؟
یکی از دلایل عمده در چشماندازهای این صاحبان سرمایه درتجربه نهفته است. زمانیکه تنها هدف کسب درآمد بوده و برای دورنما، از هیچ نقشه راهی استفاده نشده است. این افراد معمولاً نقدینگی خود را به جای سرمایهگذاری در بخش توسعه کارشان، صرف مستغلات جدیدشان کردهاند. در مجموع تصور آنها از کسبوکار به یک چهاردیواری ختم میشود.
لازم است فکرهای بزرگی در سر داشته باشید. اهداف مادی و کاری خود را به صورت مکتوب و قابل بررسی تدوین کنید. اکنون باید قلههای مسیر را مشخص کنید.
این که قلهها کجا هستند و چه تعداد هستند به شما کمک میکند تا دید وسیعتری داشته باشید. این نکته را فراموش نکنید، که در شما در بهترین حالت فقط به هدفتان میرسید تکرار میکنم در بهترین حالت، یعنی اینکه هر چه قدر که بخواهید در نهایت و بهترین حالت به آن عدد میرسید، پس پیشنهاد میکنم حداقل در خواستههایتان از بلندپروازی دست نکشید و برای پردازش ایدهی خلق بهترین نمونه ازخودتان زمان بگذارید.
میخواهید با دانستن اصول راه اندازی کسب و کار به چه سؤالاتی پاسخ دهید؟
آیا میخواهید فروشگاههای زنجیرهای در تهران، ایران، خاورمیانه یا سطح بینالمللی داشته باشید؟
یا میخواهید بزرگترین واردکننده در حرفه کاریتان باشید؟
آیا برای کسبوکارتان متصور هستید که در زمینه آنلاین روزی شریک کاری آمازون یا ebay باشید؟
قصد شما از کارآفرینی یاری رساندن مستقیم و غیرمستقیم به چند شخص، سازمان یا مجموعه است؟
کوچک شروع کردن چه مزیتی دارد؟
در ادامه مبحث اصول راه اندازی کسب و کار بحث به آغاز کار که میرسد، افراد معمولاً این تفکر را دارند که باید پر سر و صدا شروع کنند، تا موفق شوند یا معمولاً میگویند، اگر تو چشم نری به هیچ جا نمیرسی. اما واقعاً چگونه کسب کار راه بیندازیم؟اصول موفقیت در کسب و کار چیست؟
نکتهای که باید متذکر شویم این است، که چطور شروع کردن به اندازهی دانستن اصول راه اندازی کسب و کار مهم است. افرادی که برای حرفه خود چشمانداز مناسبی متصوراند و آن را در حد یک ایده پردازش کردهاند و به واقعیت پذیری آن ایمان دارند، میتوانند از جای کوچک نیز شروع کنند. زیرا میدانند چقدر ایستادگی دارند ودر دل اهداف، خود را میپرورانند.
در ابتدا با منابع موجود مثل تجربه و سرمایه موجود، روابط تجاریتان برند خود را توسعه ببخشید.
نکته کلیدی برای گذر از این مرحله، سریع رشد کردن است.
چگونه باید به رشد سرعت بخشید؟
افرادی که به قصد توسعه با استفاده از منابع در دسترسشان شروع میکنند، خوب میدانند، برای رشد نیازمند برنامهاند. زمانی که چشمانداز و مأموریت کسب و کارتان را مشخص کردید و نقطه شروعتان را برای مدیریت بهتر منابع اندکی محدود کردید، باید بدانید محکوم به پیشرفت با رشد سریع شدید. یکی از راهکارهای اساسی برای سرعت بخشیدن در این مرحله استفاده از منابع دیگران است با راهبردهایی مثل:
کسب و کار زنجیرهای
تولید تحت لیسانس
خرید شرکتهایی با قابلیت رشد سریع
سرمایهگذاری اشتراکی
زمانیکه ایدههای بزرگتان را در سر پرورش دادید و به نتایج راضی کننده رسیدید، کسب و کار خود را شروع کردید و برای توسعه آن اقداماتی را ترتیب دادید همواره باید علاوه بر رعایت اصول راهاندازی و اجرای کسب و کار شغل و حرفهتان را تغذیه کنید.
خوراک مورد نیاز شغل شما چیست؟
۱-تمرکز بر روی برندینگ
«تمرکز در تخصصی گرایی» در طول پروسههای حرفهای شغلی امروزه نقش بسیار پررنگی بازی میکند. اکثر کسب و کارها امروزه به تدریج در زمینههای طراحی، تولید، پخش و توزیع به سمت تخصصی شدن پیش میروند.
کسب و کارهایی که نیازمند تخصص بالایی هستند، بیشتر منابع در دسترس خود را بر روی برندینگ سرمایهگذاری کردهاند و قابل توجه اینکه کسب و کارهای کوچک، با رعایت اصول راهاندازی صحیح و هوشمندانه نیروهای مازاد خود و درصدی از هزینههای در گردش را، صرف این قسمت مهم از بخش توسعه کارشان میکنند.
سیاست بسیاری از حرفههای موفق در دنیا بر این اساس استواراند و البته این نکته حائز اهمیت است، که این اقدامات در نهایت، ارزش افزوده را به همراه دارد. در حقیقت برندسازی بهترین سرمایهگذاری ممکن برای کسب و کار خودتان به حساب میآید و هویت برند شما در طول حیات فعالیت شغلیتان جز داراییهای شما محسوب میشود و یک سرمایهگذاری برد برد برای شما، کارمندان و مشتریان خواهد بود.
زمانیکه به لحاظ بازار هدف و نوع محصول، متمرکز و متخصص عمل کنید، لازم است تا از جنبههای مختلف و در هر نقطه تماسی که به نظرتان میرسد، خود را معرفی کنید. در این زمینه مشاوران متخصص دکتر ویز همراه کسب و کار شما هستند. میتوانید در هر نقطهای از مراحل کاری و در هر کجا که هستید از مزیت برندسازی حرفهای به کمک مشاوران دکتر ویز استفاده کنید.
۲- نوآوری در ارائه خدمات و طراحی استراتژیهای داخلی
تا چندی پیش داشتن نوآوری در محصول یا نوع ارائه آن به سرعت باعث رشد و توسعه یک کسب و کار بود و عملاً افراد تنها روش موفق و اصول راهاندازی کار را خلاقیت میدانستند. اما امروزه نوآوری و خلاقیت که در شکل انجام کار یا پروسههای انجام کار پیادهسازی شده شرط ورود به بازار رقابتی است، نه یک برتری.
۳- چالشهای نوآوری
۱- اکثر مدیران و کارآفرینان از پتانسیل داشتن خلاقیت، برخوردارند اما در تبدیل آن به نوآوری با چالش مواجه میشوند. نوآوری در واقع یعنی تبدبل خلاقیت و پتانسیل بالقوه به یک ارزش واقعی برای برند و مشتریان.
۲- دومین چالش بزرگ در زمینهی نوآوری که در اصول راه اندازی کسب و کار بررسی میشود.آنجاست که افراد در نقشه راهشان، برای پیشبرد و توسعه کاری، فقط با یک نوآوری وارد بازار پرتنوع و رقابتی میشوند.
این نکته بارها به اثبات رسیده که بعد از گذشت زمان هر نوآوری تبدیل به عادتی برای مشتریان میشود، علاوه بر این هر نوآوری که از طرف یک برند صورت میگیرد میتواند کپی برداری و حتی ارتقا داده شود که این توسط رقبا صورت میگیرد. وقتی کپیهای ناقص یا حتی بهتر در سطح بازار موجود میشوند، بنابراین شما عملاً چیز دیگری برای عرضه ندارید.
حتی گاهی تمرکز به روی کیفیت هم پاسخگوی هزینههای در گردش شما نیست. شما باید تحقق بخشیدن به ایدههای نو را در کارتان به یک راهکار موفق بدل کنید. راهکاری که در استراتژی کاری به آن به شدت توجه میشود و همواره ارزشهای جدیدی را به بازار و مشتریان عرضه کنید.
۳- خلاقیت و ارزش افزوده را نباید فقط در شکل محصول یا بستهبندی خلاصه کنید.
شما باید بتوانید با نوآوری در تمام اجزا سیستم کاریتان ارزشهای بیشتری را برای برندتان بخرید و به مشتریان عرضه کنید. مثل نوآوری در روش تولید، نوآوری در سیستم پخش و توضیع، نوآوری در مدیریت و تیم کاری و بسیاری از نقاط دیگر که برای مشتریان به صورت مستقیم و غیر مستقیم قابل لمس است.به این صورت برتری شما در بازار رقابتی هدفی در دسترس خواهد بود.
دکتر ویز نیز در این زمینه همراه شماست، تا با رهاسازی پتانسیلهای درونی و محیطی حرفه و کسب و کارتان بتوانید، در این رقابت تنگاتنگ با رقیبان بهترین روشهای مدیریتی و ارائه را اجرایی کنید.
یک مدیریت هوشمندانه به همراه درآمد بیشتر در زندگی کاری موفق شایسته شماست.
اصول راه اندازی کسب و کار در زمینه مدیریت:
اگر قصد دارید شغل تازهتان را شروع کنید یا میخواهید کسب و کار فعلیتان موفقتر باشد، در ادامه یک خط فکری مناسب را برایتان شرح دادهایم.
۱ – در زمینه توسعه و گسترش هدفمند فکر کنید
شما محصول یا خدمات مخصوص به خودتان را ارائه میدهید و این باعث میشود تا تمرکزتان بر روی بازار هدفمند باشد. باید این نکته را پذیرفت که همه مردم مشتری شما نیستند. بلکه گروهی خاصی از آنها جزء مشتریان برند شما قرار میگیرند. اما لازم است تا برای آنها نیز برنامههای بلند مدت طراحی کنید تا وفاداری مشتریان را حفظ کنید.
این نکته قابل ذکر است که علاوه بر نام تجاری، شعار یا هویت برندتان، مشتریان شما نیز جزء داراییهای شما نیز به حساب میآیند.
۲ – رقبا را بشناسید و متفاوت تر از آنها عمل کنید
از بازارهای شلوغ نهراسید.
در عوض رقبا را در مراحل نخست شناسایی کنید. با نحوه کار آنها آشنا شوید و نقاط تماس آنها را بیابید. نه تنها میتوانید از روشهای سودمندی که حاصل تجربه و آزمون و خطاهای رقباست استفاده کنید، بلکه ریسک استفاده از خلاقیتهای غیر سودمند را هم کم میکنید.
زمانی که مطالعه شما روی روشهای ارائه محصول در بازار کارتان کامل شد، خلاقیتان نیز بهینه میگردد و میتوانید نوآوری کنید.
۳ – یک تیم حرفه ای و کارآمد تشکیل دهید.
آموزش تیم سازی و مدیریت آن یکی از اصول اساسی در مبحث اصول کسب و کار است که مراحل راهاندازی و چه در طی پروسههای مختلف کاری باید به آن دقت به خصوصی داشت.
برای پر نمودن جاهای خالی افراد را استخدام نکنید، بلکه افراد را به تیم خود راه دهید که بخشی از کسب و کار شما باشند.
۴ – تصمیمهای نهایی خود را سریع عملی کنید.
ذهنتان را با کارهای خود یا دم دستی پر نکنید.
کارهایی وجود دارند که کم اهمیتترند، اما با جمع شدن آنها روی هم فضای ذهنتان را دچار آشفتگی میکنید.
کارهایی که باید در زمان خاصی انجام شوند مثل پاسخگویی به ایمیلها، تلفنهای روزمره، گزارشات و آمارهای روزانه که در اصطلاح به آنها «junk file» میگویند در زمان تعیین شده انجام دهید تا فضای ذهنتان برای پردازش خلاقیت خالی بماند.
۵– قدردانی کنید
به کارمندان و مشتریان خود بگویید که چقدر برایتان مهم هستند برای این کار خلاق باشید، میتوانیم با کلام، رفتار و عمل، ارزشمندی و قدردانی را به طرف مقابل انتقال دهید و همچنین از خودتان قدردانی کنید که با آموختن اصول راه اندازی کسب و کار ریسکها و چالشهای مسیر را کمتر کردیم.
۶ – در استراتژیهایتان شفاف باشید اما مراقب پلانهایتان باشید
ایجاد اعتماد، یکی از اصول راه اندازی کسب و کار است که باید از ابتدا با شفاف سازی خودتان مسیر را برای کارمندان و مشتریان قابل اطمینان کنید این بدان معنا نیست که شما برنامههای بلند مدت را برای دیگران جار بزنید بلکه در جهت ایجاد اعتماد و حفظ وفاداری مشتریان به کار میآید.
۷ – خوشرو باشید و لبخند بزنید
به خودتان عشق بورزید و آن را در سطوح مختلف کاریتان جاری کنید.
لبخند بزنید تا روحیه کارمندانتان بالا رود چرا که ایجاد احساس شادی باعث جذب حداکثری افراد است.
۸ – نسبت به کارتان خوشبین باشید
به نکات مثبت در کارتان توجه کنید و از آنها در جهت رسیدن به اهدافتان استفاده کنید.
همیشه کمبودها و یا نبودها قابل شناسایی هستند اما برگ برنده شما دریافتن نقاط قوتتان و استفاده از آنها برای خروجی حداکثری است.
۹ – نسبت به کارتان مطمئن حرف بزنید
یکی از راههای ارتباط مؤثر نوع پرزنت کارتان و یا محصولتان است.
اطلاعات را بهروز کنید و همواره در دسترس کارکنان به صورت آخرین آپدیت قرار دهید؛ این عمل باعث میشود تا کسب وکارتان حرفهای به نظر برسد.
۱۰ – همواره با آرامش برنامههایتان را تدوین و اجرایی کنید
برای خودتان اتاق فکری تشکیل دهید و از افراد مطمئن برای شرکت در اتاق فکر دعوت کنید.
محیط را با آرامش مدیریت کنید تا ایدههای خوب به ذهنتان برسد. توصیه دکتر ویز برای افرادی که به دنبال اصول راه اندازی اصولی کسب و کار خود هستند، یک روش برای برنامهریزی مداوم طراحی کنید که بتوانید در بلند مدت آن را رصد کنید.
برای این کار سیستم مکتوب کردن اهداف و روشها به شما توصیه میشود.
تمرین عملی
۱ – فهرستی از مهارتها و تواناییهایتان را یادداشت کنید.
۲ – کارهای روزمره و مشاغلی را که با آنها آشنا هستید یا میتوانید سریع یاد بگیرید یادداشت کنید.
۳ – با ۱۰ نفر از اطرافیانتان که در گروههای مختلف سنی و موقعیتهای متفاوت شغلی هستند صحبت کنید تا بدانید چه نوع محصول یا خدماتی را نیاز دارند.
۴ – فهرست نیازهای جامعه را با فهرست مهارتها و تواناییهایتان مقایسه کنید تا به یک یا حداکثر ۳ انتخاب برسید.
۵ – دوباره به سراغ همان ۱۰ نفر بروید و در مورد انتخابهایتان به صورت غیر مستقیم نظرسنجی کنید. بررسی کنید که در مورد کدام یک میتوانید دریافتی داشته باشید.
۶ – اکنون مرحله پردازش است:
ایدهتان را بپرورانید و در این مسیر از کمکهای حرفهای مشاوران و راهنمای آنها استفاده کنید.
در این زمینه دکتر ویز با سابقه فراوان در کمک به افراد مختلف برای تحقق این نوع از اهداف مادی و کاریشان برای حمایت و راهنماییهای بیشتر همراه شماست.
اصول راه اندازی کسب و کار (۲۴ اصل)
با توجه به موضوع گسترش و پیشرفت هر روزه تکنولوژی و درگیری ذهنی جوامع، کمبود وقت و زمان کافی یکی از مشکلاتی که باید با سرعت بخشیدن به انجام کارها آن را تا حد زیادی مدیریت کرد.
در واقع کسبوکار ما زمانی میتواند جزو کسبوکارهای برتر عصر حاضر قرار بگیرد که بتواند در حل مشکلات اساسی جامعه نقش خوبی را ایفا کند. در اینجا به ۲۵ مورد از اصول راه اندازی کسب و کار اشاره میکنیم که اگر کسبوکار شما همه یا بخشی از این موارد را شامل شود، میتواند در زمره کسبوکارهای برتر قرار بگیرد.
۱. بررسی تمام احتمالات ممکن قبل از آغاز به کار
فردی که قصد راه اندازی یک کسب و کار را دارد، حداقل باید یک چشمانداز ۱۰ ساله در مورد کسبوکارش داشته باشد. نمیتوان برای کاری که تنها یک سال قصد انجام آن را داریم، برنامهریزی منظمی انجام دهیم. وقتی صحبت از اصول راه اندازی کسب و کار میشود، منظور ایجاد یک شغل مستقل است که بتواند آینده ما را تضمین کند.
بنابراین ایجاد یک شغل حسابی نیاز به تحقیقات گستردهای نیز دارد. پس از انتخاب کار موردنظر باید تمام احتمالاتی که ممکن است در آن کار اتفاق بیافتد را یاددشت کنیم. مثلاً کشور ما در تحریم قرار دارد، ممکن است با اعمال تحریمهای جدید، نتوانیم مواد اولیه کارمان را از منبع قبلی تهیه کنیم؛ با بررسی چنین موردی، باید یک مسیر میانبر برای تهیه مواد اولیه خود داشته باشیم تا در صورت ایجاد چنین مشکلی، مجبور به تعطیلی کسبوکارمان نشویم.
۲. ارائه آنلاین کسبوکارمان
یکی از مهمترین دغدغه کسبوکارهای سنتی، ورود به دنیای آنلاین است. بنابراین کسی که قصد دارد کسبوکاری را از ابتدا شروع کند باید قبل از آغاز بهکار در مورد نحوه ارائه آنلاین شغل خود، تمهیدات لازم را در نظر بگیرد.
فرقی نمیکند شغل شما تولیدی، خدماتی، عمده یا خردهفروشی، مشاوره، آموزش یا هر کار دیگری باشد، یکی از راههای ایجاد مشتری برای آن شغل، ارائه آن توسط اینترنت به یک جامعه هدف بزرگتر است. در صورتی که خودتان توانایی لازم برای مدیریت بخش آنلاین شغلتان را ندارید، باید در فکر همکاری یا استخدام فرد متخصصی باشید که بتواند بهخوبی جناح آنلاین شغلتان را نگهداشته و آن را گسترش دهد.
۳. در نظر گرفتن نیازهای مشتریان
مشتریان عوامل اصلی ایجاد و بقای کسبوکارها هستند؛ بنابراین توجه به نیاز مشتریان میتواند گزینهها و ایدههای بکری را در ذهن مدیر کسبوکار ایجاد کند.
اگر بتوانید دقیقاً چیزی را در اختیار مشتریتان قرار دهید که به آن نیاز دارد، توانستهاید کسب وکاری بر پایه خدمترسانی به مشتریانتان ایجاد کنید و موفقیت خود را حتمی کنید. منافع مشتریانتان را بر منافع خود ارجحیت دهید تا شاهد ظهور ایدههای جدید و کارآمد در ذهنتان باشید.
۴. دسترسی آسان مشتریان به محصولات
اگر مشتریان شما عموم مردم باشند، امکان دسترسی آسان آنها به محصولات فیزیکی باید به راحتترین شکل ممکن امکانپذیر باشد. مثلاً ایجاد امکان تحویل یک محصول درب منزل به مشتری، میتواند مشتریان بیشتری برای شما جذب کند. آنها میدانند تنها کاری که لازم است انجام دهند، یک ثبت سفارش ساده است.
آنگاه بقیه کارها را شما انجام داده و محصول را درب منزل به آنها تحویل میدهید. در مورد دسترسی مشتریان عمده نیز میتوانید قوانین کاری وضع کنید که بهتر بتوان با آنها کنار آمد. همینطور دسترسی مشتریان به محصولات آنلاین نیز باید با انواع خطوط ضعیف اینترنت امکانپذیر باشد. چگونگی انجام این کار بر عهده شماست.
۵. کیفیت
برای ایجاد یک کسبوکار تازه، باید به کسبوکارهای موفق قبل نگاه کنیم. آنگاه متوجه میشویم که تنها کسبوکارهایی باقی میمانند که از کیفیت کافی در نظر مردم برخوردار بودهاند.
کیفیت عامل ماندگاری یک محصول در بین مردم است (محصول فیزیکی یا محصول آنلاین). بنابراین تمرکز بر کیفیت محصولات، جزو فاکتورهایی است که باید از ابتدا مورد توجه مدیران قرار بگیرد. نبود کیفیت یا کیفیت پایین میتواند بزرگترین آسیب محصولات یا خدمات شما باشد.
۶. اعتمادسازی
سابقه کاری عامل اصلی اعتماد مردم به آن کار است. اما شخصی که تازه میخواهد کسبوکار خود را راهاندازی کند نیز به اعتماد مردم نیاز دارد. در چنین شرایطی باید به عواملی فکر کرد که بتواند در سریعترین زمان ممکن، اعتماد مشتریان را جلب کند. یکی از شگردهای اعتمادسازی سریع در بین مشتریان، تضمین یا ارائه رایگان است.
اگر شغل مورد نظر شما یک شغل آموزشی است، میتوانید بخشی از آموزش خود را بهصورت رایگان در اختیار مردم قرار دهید. اگر کار شما مشاوره است، میتوانید چند دقیقه مشاوره رایگان بدهید. اگر کار شما فروش یک محصول یا ارائه یک خدمت خاص است، میتوانید برای رضایت مشتریان یک گارانتی دهنپرکن در نظر بگیرید (مثلاً گارانتی بازگشت دوبرابر وجه در صورت نارضایتی).
اگر محصولات شما از کیفیت کافی برخوردار باشند، ارائه هریک از تضمینهای عنوان شده برایتان ممکن خواهد بود. پس در نظر داشته باشید که اعتمادسازی یکی از اصول راه اندازی کسب و کار است و اهمیت بسیار بالایی هم دارد.
۷. اشانتیون
اکثر مشتریان عاشق محصولات اشانتیونی هستند. بنابراین شما نیز میتوانید از این علاقه مشتریان در کار خود بهره برده و محصولاتی را برای اشانتیون در نظر بگیرید. هرچه اشانتیون شما بستهبندی شیکتری داشته باشد، از نظر مشتری بهتر است.
۸. بازاریابی دهن به دهن
تحقیقات ثابت کرده است که بازاریابی دهن به دهن جز بهترین روشهای بازاریابی در جهان است. در واقع پایهگذاری بازاریابی شبکهای نیز بر همین اساس بوده است. بنابراین با در نظر گرفتن امتیازات خاصی برای افرادی که محصولات یا خدمات شما را به فرد دیگری معرفی کنند، میتواند این توع بازاریابی را برای شما فعال کند. شما میتوانید اشانتیون، تخفیف، امتیاز یا محصولات ویژه برای افرادی که شما را به دیگران معرفی میکنند، در نظر بگیرید.
۹. آیندهنگری
اگر کسبوکار شما پتانسیل کافی برای تبدیل شدن به یک کسبوکار تاپ را دارد، فریب وضعیت و موقعیتهای نابسامان کنونی را نخورید. در موقعیتی که مشتریان کمی دارید و اهداف کوتاهمدت یا میانمدت شما برای کارتان محقق نشده است، ناامید شدن کار راحتی است. اما یادتان باشد که کسبوکارهای خوب تا رسیدن به محبوبیت در بین مردم به فرصت و تلاش بیشتری نیاز دارند.
به آینده شغل خود فکر کنید و از تلاش دست برندارید. گاهی برای رسیدن به اهداف بلندمدت، لازم است از اهداف کوتاهمدت صرفنظر کرد.
مثلاً فردی که کسبوکار خود را بر پایه آموزش آشپزی بنا کرده، میداند که از توانایی لازم برای تبدیل شدن به یک ستاره آشپزی برخوردار است اما تعداد کم مشتریان او را ناامید کردهاند.
چنین شخصی دو انتخاب پیش رو دارد: یا میتواند کارش را تعطیل کند و به فکر اجرای ایده دیگری باشد یا اینکه با بررسیهای لازم و اجرای ایدههای تازه در کسبوکار کنونیاش به فکر پیدا کردن مشتریهای بیشتر باشد.
انرژی که این شخص برای راهاندازی کار جدید میخواهد بسیار بیشتر از انرژی کافی برای پیادهسازی ایدههای تازه در همین کسب وکاری است که انجام میدهد و به آن علاقه نیز دارد. این شخص با آیندهنگری در مورد کسب وکار کنونیاش میتواند افقهای تازهای را ببینید و ایدههای بهتری را عملی کند و به اهداف بزرگ خود نیز برسد.
۱۰. کسب دانش فنی
ممکن است کسب تمام مهارتهای لازم برای کار تولید یک محصول و ایجاد بستر آنلاین برای ارائه آن کار سختی باشد. توصیههای حرفهای حاکی از آن است که بهتر است بر روی یک کار مشخص متمرکز شوید و انرژی خود را بر روی چند گزینه متفاوت نگذارید؛ اما گاهی نداشتن مهارت در بعضی از کارها باعث میشود تا اختیار آن بخش از کارمان از دسترس ما خارج شود.
مثلاً شخصی که کار تولید قارچ انجام میدهد، هیچ اطلاعی از نحوه ایجاد سایت و فروش اینترنتی محصول خود ندارد و آن را به شخص دیگری واگذار کرده است. برای این شخص مشکلی در ارائه آنلاین قارچ به مشتریانش پیش میآید. شخص پیگیر مدیر فنی سایتش میشود اما مدیر فنی به دلیل اینکه سرگرم پروژههایی دیگر است، جواب سربالا میدهد و هربار حل کردن مشکل را به زمان دیگری موکول میکند.
ممکن است مشکل پیش آمده تنها با دستکاری یک گزینه کوچک در سایت قابل حل باشد اما چون شخص هیچگونه آگاهی از عملکرد آنلاین سایت ندارد، مجبور است منتظر باشد تا مدیر فنی بیاید و آن را درست کند. اگر این شخص یکسری اصول اولیه مدیریت سایت (نه در حد حرفهای) را بلد بود، میتوانست در چنین مواردی بهسرعت مشکل کار خود حل کند. بنابراین اطلاع و کسب دانش فنی در سایر امور مربوط به کسبوکار نیز برای یک مدیر ضروری است و جز اصول راه اندازی کسب و کار به حساب میآید.
۱۱. استخدام افراد مناسب
هرچقدر کسبوکار شما گستردهتر باشد، به افراد بیشتری برای همکاری نیاز دارید. وجود افراد ناکارآمد در یک سازمان، خلل بزرگی برای یک کسبوکار است. بنابراین برای استخدام افراد مناسب معیارهای مشخصی داشته باشید و تنها افرادی را استخدام کنید که معیارهای موردنظر شما را داشته باشند.
۱۲. توجه به زیردستان
اگر افرادی را در سازمان یا شرکت خود دارید که برای شما کار میکنند، توجه خاصی به آنها داشته باشید. سعی نکنید در زمانهای نامناسبی در فکر مچگیری از کارمندان خود باشید؛ بهجای آن سعی کنید کوچکترین تلاشها و زحمات آنها را تحسین کنید. آنگاه میبینید که چقدر با اخلاص برایتان کار میکنند. یادتان باشد، رضایت مشتریان شما در گرو کار باکیفیت کارمندانتان قرار دارد.
۱۳. بستهبندی مناسب
بستهبندی شیک یکی از عوامل جذب مشتریهای تازه و از اصول راه اندازی کسب و کار است. اگر شما تولیدکننده یک محصول فیزیکی هستید، در انتخاب بستهبندی شیک اما بهصرفه دقت کافی را داشته باشید. اگر هم شما ارائه دهنده یک محصول یا خدمت آنلاین هستید، بهتر است برای معرفی کار خود از لوگو و پوسترهای باکیفیت و حرفهای اسفاده کنید. بستهبندی، لوگو و پوسترها در واقع ویترین کار شما هستند.
۱۴. تبلیغ حرفهای
تبلیغاتی که برای فروش یا ارائه خدمات و محصولات خود مینویسید باید براساس بازاریابی ذهنی باشد. گاهی استفاده از واژه یا یک جمله خاص در تبلیغات، ممکن است مشتریان را از شما دور کند. بنابراین خساست به خرج ندهید و با صرف هزینهای مشخص از یک متخصص تبلیغنویسی بخواهید تبلیغ مناسبی برایتان طراحی کند.
۱۵. توجه به جزئیات
اگر در کسب و کارتان خللی وارد شد، همیشه لازم نیست به فکر اصلاح زیرساختها باشید بلکه نگاهی به اصول راه اندازی کسب و کار خود بیاندازید؛ گاهی با یک تغییر جزئی مانند تغییر ظاهر فروشگاه (فیزیکی یا اینترنتی)، عوض کردن صندلیها، تغییر متن تبلیغ، ارائه یک اشانتیون بهتر و ….. میتوانید نتایج شگفتانگیزی بگیرید.
۱۶. تاثیر خدمات پس از فروش در اصول راه اندازی کسب و کار
ارائه خدمات پس از فروش برای اکثر کسبوکارها معجزه میکند و جز اصول راه اندازی کسب و کار است. وقتی مشتری میداند در صورت بروز مشکل در کالای خریداری شدهاش، شما پاسخگوی او هستید، بدون شک از شما خرید میکند. بسته به نوع کسب وکار خود، خدمات پس از فروش خوبی برای مشتریانتان در نظر بگیرید. ممکن است کمی دردسر داشته باشد اما به نتایج بزرگی که دارد میارزد.
۱۷. ارائه راهنما
کسب وکار شما در هر زمینهای که باشد با ارائه راهنمای صحیح استفاده از محصول موردنظر به مخاطبان یا مشتریان خود، میتوانید موجبات رضایت آنان را فراهم کنید. راهنما میتواند یک فیلم، تصویر یا یک دفترچه راهنما باشد.
۱۸. دیجیتال مارکتینگ
با توجه به بیشتر شدن هر روز کاربران شبکههای اجتماعی، فروش از طریق این شبکهها جایگاه خاصی پیدا کرده است. اگر بتوانید خودتان پیجهای مختلفی از کارتان ایجاد کرده یا فردی را برای این کار استخدام کنید، میتوانید با پیوند دادن صفحات مجازی خود به سایتتان که به نوعی پایگاه اصلی کارتان محسوب میشود، مشتریان جدیدی پیدا کنید.
در واقع افراد زیادی هستند که به محصولات یا خدمات شما نیاز دارند اما شما را نمیشناسند. شبکههای اجتماعی این فرصت را به شما میدهند که خود را به تمام افرادی که به شما نیاز دارند معرفی کنید. اگر نمیدانید چگونه این کار را بکنید، متخصصان دیجیتال مارکتینگ زیادی هستند که آمادهاند به شما کمک کنند. دیجیتال مارکتینگ از اصلیترین اصول راه اندازی کسب و کار است که باید توجه ویژهای به آن داشته باشید.
۱۹. کاتالوگ
یک کاتالوگ مرتب و حرفهای برای معرفی محصولاتتان طراحی کنید چرا که داشتن کاتالوگ خوب و باکیفیت یکی از اصول راه اندازی کسب و کار است. این کاتالوگ را هم بهصورت چاپشده در دفتر کارتان بگذارید وهم نمونه الکترونیکی آن را برای مشتریان ثابت خود بفرستید و عکسهای باکیفیت صفحات آن را در پیجهای مجازی خود منتشر کنید. هرچقدر کیفیت تصاویر کاتالوگ شما بالاتر باشد، بیشتر توسط مشتریان و کاربران دست به دست میشود. بنابراین افراد بیشتری با شما آشنا میشوند.
۲۰. قرعه کشی
قرعهکشی شبیه به بازی است و ذهن انسان بازی را دوست دارد. گذاشتن یک سری جوایز و دادن آن به مشتریان خود بعد از قرعهکشی میتواند محبوبیت بیشتری برای کارتان ایجاد کند. هرچقدر جوایز بیشتری داشته باشد، مشتریان بیشتری هم از قرعهکشی شما نفع خواهند برد. بهغیر از قرعهکشی هر چیز دیگری که بتواند خرید یا بازدید از محصولات شما را تبدیل به یک بازی کند، در رونق کسبوکارتان تأثیر خواهد داشت.
۲۱. سیستم مناسب حسابرسی
از همان ابتدای کارتان، یک سیستم حسابرسی و حسابداری منظم تشکیل دهید. کوچکترین خرجها و سودهای خود را در آن ثبت کنید. اینگونه حساب کارتان به تمامی در دستان خودتان قرار خواهد داشت. با آگاهی از سودها و خرجها، میتوانید هربار منابع ارزانتری برای خرید (مواد اولیه) و منابع گستردهتری برای فروش پیدا کنید. اگر حساب کارتان همیشه در دستان خودتان نباشد، هرگز متوجه خرجهای اضافی نخواهید شد. بنابراین هرگز هم به فکر جایگزین کردن منابع نخواهید بود.
۲۲. ایجاد کمپین فروش
طراحی یک «جشنواره فروش با تخفیفات ویژه» در یک دوره زمانی کوتاهمدت میتواند کمبودهای فروش شما را جبران کند. کمپینهای فروش اگر به صورت اینترنتی اجرا شوند و تبلیغنویسی مناسبی برایشان شده باشد، در بازه زمانی که اعلام میکنید، معجزه میکنند.
۲۳. ارائه محصولات جدید
یکی از اصول راه اندازی کسب و کار این است که هر از چندگاهی یک محصول جدید به طیف محصولات خود اضافه کنید. یادتان باشد محصول جدید باید در گروه محصولات قبلی شما باشد. مثلاً اگر شما فروشنده محصولات بهداشتی هستید و میخواهید یک محصول جدید به لیست خود اضافه کنید، اضافه کردن گلدان یا کیفپول نمیتواند گزینه مناسبی باشد بلکه باید در بین سایر محصولات بهداشتی موجود، محصول جدید خود را انتخاب کنید.
۲۴. سیستمسازی
با پیدا کردن مشتریان جدید و رونق کسبوکارتان، به افراد بیشتری نیز برای مدیریت شغلتان نیاز پیدا میکنید. در کنار استخدام افراد مناسب باید به فکر سیستمسازی سازمان کاریتان نیز باشید. سیستمسازی شامل قرار دادن افرادی با توانایی مدیریت در راس امور و همچنین قرار دادن افراد مناسب برای انجام سایر امور تحت نظارت مدیرانی که تعیین کردهاید، است.
در اینصورت مجبور نخواهید بود تمام وقت خود را به کار اختصاص دهید. سیستم کاریتان تمام فعالیتهای لازم را انجام میدهد و به شما گزارش میکند. سازمانهای بزرگ کاری حتماً به سیستمسازی نیاز پیدا میکنند در غیر اینصورت مدیر کسبوکار مجبور میشود تمام وقت و زندگی خود را برای کارش بگذارد.
۲۵. ارزیابی دورهای آخرین گام از اصول راه اندازی کسب و کار
تمام بخشهای کسبوکار خود را به صورت دورهای، مثلاً هر چند ماه یکبار یا هرسال یکبار مورد ارزیابی دقیق و کامل قرار دهید. ارزیابیها همیشه ضعفهای کسبوکار را نمایان میکنند. شما میتوانید هربار بعد از ارزیابی خود، مشکلات آن دوره کارتان را حل کنید. با حل کردن هر مورد کارتان، باعث بهبود شغل خود خواهید شد.
تصور کنید که چند سال از آغاز کسبوکار شما میگذرد و شما حتی یکبار آن را به طور کامل ارزیابی نکردهاید، میتوانید دریابید که کارتان نشتهای زیادی دارد اما نمیدانید از کجا هستند. زمانی میتوانید به مشکلات کارتان پی ببرید که یک ارزیابی دقیق انجام دهید و تمام بخشها را شخصاً بررسی کنید.
استفاده از هر یک از این اصول راه اندازی کسب و کار میتواند موجب توسعه کسب و کار شما شود. گاهی اجرای چند مورد از گزینههای فوق مشکل کار شما را برطرف میکند یا باعث برنامهریزی صحیح تری قبل از شروع کارتان میشود. تشخیص اینکه کدام گزینه مناسب کسبوکارتان است، بر عهده شماست.
یادتان باشد در تمام طول مسیر برنامه کاری که در گزینه ۱ نوشته بودید را به همراه داشته باشید و همواره از قوانین شخصیتی خود پیروی کنید. اگر پیشنهاد وسوسهانگیزی دریافت کردید که شما را ترغیب میکرد کسبوکار فعلیتان را که با زحمت پایهگذاری کردهاید را رها کنید و دنبال کسبوکار دیگری بروید به امید اینکه پول هنگفتی کسب کنید، مطمئن باشید از این کار پشیمان خواهید شد.
شما تنها زمانی میتوانید به ایجاد کسبوکار دیگری فکر کنید که شغل فعلیتان را به درجه یک کسبوکار تاپ برسانید تا بتوانید بدون دردسر آن را واگذار کنید و متحمل هیچ ضرری نشوید.
جدیدترین اصول کسب و کار
در عصر حاضر، اصول راه اندازی کسب و کار نسبت به گذشته تفاوت زیادی دارد. در واقع امروزه تمام کسبوکارها به طرف تخصصی شدن و برندسازیهای شخصی به پیش میروند. بنابراین در این مطلب نیز به معرفی اصولی میپردازیم که برای راهاندازی هر کسبوکاری میتواند به شما کمک کند. پس با ما همراه باشید.
برای راه اندازی یک کسب و کار چه باید کرد؟
مراحل راه اندازی یک کسب و کار را نام ببرید. برای راه اندازی یک کار تازه، باید به این درک برسید که چرا به راهاندازی آن کار نیاز دارید! اگر شما یک کارمند هستید، وارد شدن به مسیر کارآفرینی و چالشهای آن برایتان بسیار سختتر از کسی است که آب باریکهای در زندگی خود ندارد و برای رسیدن به هدفش از هیچ خطری نمیترسد. پس برای اینکه بدانید برای مراحل راه اندازی یک کسب و کار جدید چه باید کرد، ابتدا هدف خود از ایجاد آن کسبوکار را کاملاً مشخص کنید.
وقتی هدف شما واضح و روشن باشد، در هر جایگاهی که باشید، بیکار، کارمند یا آزادکار میدانید که چگونه از منابع و امکاناتی که هماینک در اختیار دارید، در مسیر تازهی خود استفاده کنید. پس اولین اصل از اصول راه اندازی کسب و کار تازه، داشتن یک هدف مشخص است. اگر مدتهاست که برخی ایدههای کارآفرینی در ذهنتان جرقه میزند، همین حالا از خواندن ادامهی این مطلب دست بکشید و روی یک کاغذ اهداف خود از ایجاد کار تازه را یادداشت کنید. سپس به سراغ مطالعهی ادامهی مطلب بروید. میتوانید از پاسخ به سؤالات زیر شروع کنید:
چرا میخواهم کسبوکار تازهای داشته باشم؟
اگر در راهاندازی این کسبوکار موفق شوم، شرایط زندگیام چگونه خواهد شد؟
اگر ایدههای خود را رها کنم، چه میشود؟
چگونه یک کسب و کار شخصی راه اندازی کنیم؟
راه اندازی کسب و کار شخصی چگونه است ؟ ممکن است ایدههای شما آنقدر بزرگ باشند که به تنهایی نتوانید آنها را اجرا کنید و به یک تیم برای ادامهی مسیر نیاز داشته باشید. مطمئناً پیدا کردن افرادی که با شما همفکر و همهدف باشند، کار راحتی نیست تا ایدههای خود را با آنها به اشتراک بگذارید. معمولاً افراد زمانی به کارآفرینان اعتماد میکنند که نتیجهی مشخصی از فعالیت آنها دیده باشند. بنابراین در ابتدای امر باید خودتان تنهایی همه کارها را انجام دهید. برای اینکه بدانید از کجا باید شروع کنید، اهدافی که در مرحلهی قبل یادداشت کردید را مرور کنید و سپس سؤالات تازهای از خود بپرسید:
چه ایدههایی برای راهاندازی کسبوکار تازه در ذهن دارم؟
ایده یا ایدههای من برای اجرا به چه منابعی نیاز دارند؟
چند نیروی کار برای شروع لازم است؟
به چه مقدار سرمایه نیاز دارم؟
پاسخ به این سؤالات در مرحلهی ابتدایی، ممکن است هیچ چشمانداز یا امیدی به شما ندهد؛ بنابراین شرایط خود را در نظر بگیرید و سعی کنید ایدهتان را با شرایط فعلیتان هماهنگ کنید:
کدام منابع و امکانات اجرای ایدهام را هماکنون در اختیار دارم؟
کدام بخش کار را میتوانم به تنهایی انجام دهم؟
چگونه میتوانم منابع و امکانات جدید را به کار بگیرم؟
اگر پس از پاسخ دادن دقیق به تمام سؤالات فوق، موفق شدید تا نسخهی اولیه و قابل اجرایی برای راهاندازی کسبوکار خود ایجاد کنید، آنگاه قدم اول را برداشتهاید و باید در پی تجربیات تازه برای قدمهای بعدی باشید. در ادامه ۱۲ اصل مهم از اصول راه اندازی کسب و کار (راه اندازی کسب و کار شخصی) را با شما در میان میگذاریم که توجه به تکتک آنها میتواند مسیر را برای شما هموارتر کرده و دید واضحتری به شما بدهد.
۱۲ اصل مهم راه اندازی یک کسب و کار
اصول راه اندازی کسب و کار بسیار فراوانی وجود دارند که هریک برای راهاندازی کسبوکار در زمینهی خاصی مورد بحث و بررسی قرار میگیرند؛ اما یک سری اصول هستند که برای راهاندازی هرنوع کسبوکاری میتوانند به ما کمک کنند. اصول راه اندازی کسب و کار ۱۲گانهی زیر میتواند در هر زمینهی کاری، راهنمای مسیر شما باشد:
به ایدهها و اهداف خود ایمان داشته باشید
داشتن ایمان و باورهای صحیح، اولین و مهمترین اصل برای اجرای هر ایده در زندگی است. وقتی شما به افکار، ایدهها و تمایلات خود ایمان نداشته باشید، چطور میخواهید با چالشهای بزرگ و کوچکی که برایتان پیش میآید، روبهرو شوید؟! برای رسیدن به این ایمان، باید اهدافی که برای راهاندازی کسبوکار خود یادداشت کردهاید را هر روز مرور کنید و همچین هر روز به شرایط و آیندهی ایدهآل خود پس از اجرای ایدهتان فکر کنید.
به شما توصیه میکنیم که تا نرسیدن به ایمان و باور قلبی در مورد مسیر کسبوکارتان، هیچ قدمی در زمینهی اجرای آن برندارید. یادتان باشد که بدون ایمان نمیتوانید مسیر را طی کنید. پس هرچقدر هم که طول بکشد، تا رسیدن به آن باور قدرتمند، هر روز اهدافتان را مرور کنید.
مهارت های تازه کسب کنید
وقتی ایمان قلبی نسبت به مسیر و ایدهی خود پیدا کردید، حالا باید به فکر کسب کردن مهارتهای تازه باشید. ببینید در اجرای ایدهی خود به چه مهارتهایی نیاز دارید و کدامیک از آنها را میتوانید یاد بگیرید. مثلاً اگر ایدهی شما در مورد راهاندازی یک کسبوکار آنلاین باشد، باید توانایی و مهارت کار با ابزارهای آنلاین، ایجاد وبسایت و مدیریت شبکههای اجتماعی را فرا بگیرید. اگر ایده شما در زمینهی ایجاد یک فروشگاه فیزیکی است، باز هم باید به فکر کسب مهارتهای بازاریابی، حسابداری، فروش و …. باشید.
روی رشد شخصی خود کار کنید
برای بدست آوردن نتایج جدید در زندگیتان، باید تبدیل به یک شخص جدید شوید! ببینید کارآفرینان برتر چه رفتارها و عادتهایی دارند که شما نیز باید آنها را در خود ایجاد کنید. شما باید از نظر شخصیتی، اخلاقی و حرفهای به یک کارآفرین تبدیل شوید. اگرچه در اصول راه اندازی کسب و کار، کمتر به رشد شخصی اشاره میشود، اما این موضوع مانند ایمان و باورهای صحیح، یکی از اصول پایهای برای راهاندازی کارهای تازه است. بنابراین باید برای موفق شدن در مسیری که برای خود انتخاب کردهاید، از نظر شخصیتی، اجتماعی، مهارتی و ….. در سطح بالاتری قرار بگیرید.
از افراد آگاه مشورت بگیرید
گاهی در همان ابتدای مسیر ناامید شده یا دچار سردگمی میشویم. با خودمان فکر میکنیم که مسیرمان بیش از حد طولانی است و توان لازم برای ادامهی آن را نداریم. وقتی دچار چنین حالتی شدید، حتماً از یک شخص آگاه مشورت بگیرید. این شخص میتواند یک مربی سبک زندگی (لایفکوچ) یا یک مربی کسبوکار (بیزینس کوچ) باشد. این افراد با داشتن اطلاعات صحیح در مورد تمام مراحل و اصول راه اندازی کسب و کار (راه اندازی کسب و کار شخصی)، میتوانند راهنماییهای لازم را به شما ارائه دهند. حتی اگر با ایشان به توافق برسید، میتوانند در کل مسیر همراهتان باشند.
یک نقشهی راه برای خود ترسیم کنید
پس از ایجاد باور و عادتهای تازه در خود و بدست آوردن مهارتهای لازم، آنگاه باید مسیر کاری خود را مشخص کنید. ابتدا یک نقشهی اولیه تهیه کنید و سپس با بررسی دوبارهی آن، اصلاحات لازم را انجام دهید. مسیر را بیش از حد فشرده نکنید که فشار زیادی به شما وارد شود. مثلاً اگر میخواهید یک آموزشگاه راه بیندازید، گزینههایی مانند مکان، زمان، محل و نوع تبلیغات، حداقل و حداکثر دانشجوها و …. را مشخص کنید.
البته سعی کنید در ابتدا از مکانهای ارزانتر یا بدون هزینه شروع کرده و از اجارهی مکانهای بزرگ با هزینه بالا بپرهیزید. در مورد سایر کسبوکارها هم از این الگو کمک بگیرید و تا حد امکان هزینهها و سختی کار را کاهش دهید.
اقدام کنید
در اکثر اصول راه اندازی کسب و کار که میبینیم، اقدام کردن را در مرحلهی اول یا دوم قرار میدهند؛ این در حالی است که اگر افراد بدون کسب پیشنیازهای باور، مهارت، رشد شخصی و مشورت شروع به اقدام کنند، معمولاً آنقدر شکست میخورند که در نهایت تمام این گزینهها را از سر میگذرانند یا کلاً تسلیم میشوند. پس یادتان باشد که زمانی آمادهی اقدام هستید که مراحل فوق را طی کرده باشید. آنگاه براساس نقشهی ترسیمی خود، اقدامات لازم را انجام دهید.
شکستها را با درسهای بزرگ پشت سر بگذارید
حتی در صورت گذراندن پیشنیازهای نامبرده هم ممکن است با شکست مواجه شوید، اما این شکست را بخشی از مسیر خود بدانید و هربار پس از گرفتن درسهای لازم، دوباره اقدام کنید. درس از شکست، شما را بیشتر از قبل از نظر شخصی ارتقا میدهد.
خود را ارزیابی کنید
گاهی یادمان میرود از شکستها درس بگیریم و بارها یک شکست را تجربه میکنیم. برای اینکه این اتفاق پیش نیاید، هربار عملکرد خود را مورد ارزیابی قرار دهید و هرگز اجازه ندهید دوبار یک شکست تکراری را متحمل شوید
از آخرین متدهای کسبوکار آگاه شوید
برای موفق شدن در اصول راه اندازی کسب و کار عصر حاضر، باید از آخرین شیوههای کاری باخبر باشید. امروزه تمام کسبوکارهای اینترنتی و غیراینترنتی، برای برندسازی شخصی به رسانههای اجتماعی نیاز دارند. البته این تنها یکی از متدهای کسبوکار است. شما برای ادامهی مسیر و دیدن نتایج بهتر، باید با دیگر روشهای تازه نیز آشنا شوید.
خود را به چالش بکشید
ممکن است شیوههای بسیاری برای اجرا در کسبوکارها وجود داشته باشد که اجرای همگی آنها برای شما ممکن نباشد، بنابراین بهتر است کاربردیترین شیوه را انتخاب کرده و آن را در کسبوکار خود اجرا کنید. اجرای شیوههای تازه همیشه با چالش همراه است، اما همین چالشها میتوانند افقهای تازهای را برای شما نمایان کنند.
هربار بهتر از قبل عمل کنید
وقتی اصول راه اندازی کسب و کار را تنها یا یک روش مشخص طی کنید، دیر یا زود متوجه رکود در کار خود خواهید بود؛ بنابراین برای اینکه همیشه در مسیر رشد باقی بمانید، باید هربار عملکردتان را بهتر از قبل کنید. ممکن است در ابتدای کار این بهتر شدن برایتان سخت باشد، اما در هر صورت از آن غافل نشوید تا همراه با تثبیت شدن جایگاه کارتان، همچنان شاهد رشد بیشتری هم باشید.
خودتان را به خدا بسپارید
وقتی تمام مراحل فوق را به درستی انجام داده و هر روز در پی بهتر شدن باشید، دیگر باید ادامهی مسیر و کسب نتایج را به خداوند واگذار کنید. معمولاً افراد بدون انجام این مراحل و با گفتن: «خدا کمکمان میکند!» دست به اقدام میزنند. اما خداوند به کسانی کمک میکند که ابتدا خودشان به خود کمک کرده باشند. بنابراین وقتی تمام تلاشتان را انجام دادید و سعی کردید بهترین خود باشید، حالا وقت آن است که نتایج را به او واگذار کنید!
اصول راه اندازی کسب و کار
با توجه به تغییرات عمدهای که هرساله از لحاظ تکنولوژی، سیاسی، اقتصادی و …. تجربه میکنیم، بیشتر افراد به دنبال این هستند تا بدانند در هر سال چه کارهایی را میتوانند راهاندازی کنند تا بازده بیشتری از آن بگیرند. در قسمتهای قبل، مهمترین اصول راهاندازی کسب و کار را با شما در میان گذاشتیم. اما در ادامه دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار، اصول لازم برای مرحلهی پیش از راهاندازی کسب و کار و همچنین منابع لازم برای راهاندازی یک کار جدید را با شما در میان خواهیم گذاشت. باشد که این اصول در کنار دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار بتواند بخش زیادی از مسیر انتخاب شغل مناسب را برای شما هموار کرده و دید واضحتری نسبت به دنیای فعالیتهای مالی در سال جاری را پیش روی شما قرار دهد. در ادامه نیز با ما همراه بمانید تا با هم این اصول مهم را بررسی کنیم.
مهمترین اصولی که قبل از انتخاب کسب و کار باید رعایت کرد کدامند؟
قطعاً همهی اصول کسب و کار را نمیتوان برای مرحلهی اجرایی آن در نظر گرفت، چراکه قبل از راهاندازی فعالیت هم باید به یک سری نکات مهم توجه داشته باشیم. چه بسا کسانی که در آخرین مراحل اجرایی کار خود، به این نتیجه رسیدهاید که کار موردنظر را نمیخواهند یا نمیتوانند به انجام برسانند. بنابراین، اگرچه اصولی که قبل از راهاندازی کسب و کار باید رعایت شود، مورد بیتوجهی و کملطفی افراد قرار میگیرد، اما حقیقتاً مهمتر از مراحل و اصول اجرایی کسبوکارها هستند. حالا برای اینکه بدانیم مهمترین اصولی که قبل از انتخاب کسب و کار باید رعایت کرد کدامند، باید نکات زیر را در نظر داشته باشیم:
علاقهمندی شخصی
اگرچه هنوز هم موضوع علاقه شخصی به کسبوکارها بسیار نادیده گرفته میشود و افراد صرفاً به دنبال کارهایی هستند که درآمد بیشتری داشته باشد، اما حقیقتاً اگر کاری را انجام دهیم که به آن علاقه درونی داشته باشیم، انجام آن کار حتی با تمام سختیهایش برای ما لذتبخش خواهد بود. بنابراین بهتر است اول پتانسیل کارهای موردعلاقه خود را بررسی کنید و قابلیت اجرایی آنها را بسنجید، سپس به سراغ بررسی دیگر فعالیتها بروید.
توانایی و مهارت ها
هرکسی در یک سری کارها و فعالیتهای خاص مهارت، تخصص یا اطلاعات جامع و دقیق دارد. شما در چه زمینههایی مهارت، تخصص یا اطلاعات دارید؟! آنها را یادداشت کنید و ببینید آیا تخصص شما در راستای علایقتان قرار دارد یا خیر و اینکه آیا با تخصصی که دارید میتوانید کسبوکار خوبی را راهاندازی کنید یا خیر؟! پاسخ این سؤالات به شما کمک میکند که چند قدم جلو بیفتید، چراکه اگر بخواهید کسبوکار کاملاً تازهای را شروع کنید که نیاز به تخصص و مهارتهای جدید داشته باشد، باید وقت و انرژی زیادی برای آن بگذارید، اما اگر از قبل مهارت آن را کسب کرده باشید، میتوانید روی دیگر جنبههای آن کار متمرکز شوید.
نیاز جامعه
جوامع در عصر حاضر، نیازهای متفاوتی دارند که نیاز به رفع شدن دارد که بیشتر این نیازها در گذشته اصلاً وجود نداشتند. برای مثال، در گذشته افراد از اینترنت استفاده چندانی نمیکردند و شخصی به نام سئوکار اصلاً وجود نداشت، اما امروز سئوکاران جزو افرادی هستند که بیشترین تأثیر را در کسبوکارهای آنلاین دارند. بنابراین ضمن در نظر گرفتن علایق، مهارتها و کسبوکارهای زودبازده، به نیاز جامعه خود نیز توجه داشته باشید. چراکه اگر کسبوکار شما محلی باشد، باید بتوانید نیازهای جامعه اطراف خود را پوشش دهید، مگر اینکه کسبوکار شما ملی یا جهانی باشد که در هر صورت باید آن را به درستی ارزیابی کنید و تمام زوایای آن را بسنجید.
امکان فعالیت در فضای مجازی
ببینید آیا کسبوکارهایی که شما نسبت به انجام آنها تمایل دارید، قابلیت اجرا در سطح آنلاین را دارند یا فقط به صورت فیزیکی قابل ارائه هستند. البته باید این نکته را در نظر داشته باشید که همهی کسبوکارها به نوعی میتوانند به فضای آنلاین کشیده شوند. پس باید برای این قسمت از کار هم چارهجویی کنید و ببینید فعالیتهای فیزیکی و آنلاین خود را چگونه مدیریت کنید.
بررسی اصول اختصاصی هر زمینه کاری
همه فعالیتهای مالی با هم تفاوت داشته و ویژگیها و معایب مختص به خود را دارند. بنابراین شما ضمن در نظر گرفتن ویژگیهای عمومی کسبوکارتان، باید ویژگیهای اختصاصی آن را نیز دستهبندی کنید. این کار به شما کمک میکند تا بهتر در مورد کسبوکارهای انتخابی خود تصمیم بگیرید و کمتر به خطا بروید.
حالا که میدانیم مهمترین اصولی که قبل از انتخاب کسب و کار باید رعایت کرد کدامند، حالا میتوانیم قبل از اینکه به راهاندازی کسبوکار فکر کنیم، موقعیت خود را بسنجیم و در صورت امکان از امکانات و قابلیتهایی که داریم، بهره لازم را بگیریم.
دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار کدامند؟
اینکه ببینیم دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار کدامند، به ما کمک میکند تا باز هم به گرفتن بهترین تصمیم ممکن، نزدیکتر شویم. در واقع، وقتی بدانیم دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار کدامند، حتماً سعی میکنیم که آنها را رعایت کنیم و در نهایت در کار خود موفق باشیم. این دو اصل مهم به قرار زیر هستند:
مراحل تکامل را در نظر بگیرید
خیلیوقتها در مسیر راهاندازی کسبوکار خود، انتظارات زیادی از خود و جامعه داریم و در واقع میخواهیم بسیار زود به آرزوهای مالی خود از طریق کاری که راهاندازی کردهایم برسیم. اما اینگونه اندیشیدن اشتباه است و در هر صورت به ما و کسبوکارمان ضربه میزند. برخی از قوانین و مقرراتِ، جهانی هستند و تحت هیچ شرایطی نمیتوان از آنها تخطی کرد. یکی از قوانین جهانی که باید سعی کنیم همواره آن را رعایت کنیم، قانون تکامل است. قطعاً کسبوکار نوپای ما، نیاز به زمان، انرژي، تلاش و خلاقیت دارد تا بتواند به تدریج رشد کرده و به یک کسبوکار بزرگ و موفق تبدیل شود.
متمرکز فعالیت کنید
بعضاً پیش میآید که تصور میکنیم اگر کارهای متنوعی را انجام دهیم و بخش بزرگی از خدمات و محصولات را ارائه کنیم، بازدهی بیشتری خواهیم داشت، اما این یک تفکر کاملاً اشتباه است که در کسبوکارهای عصر حاضر جایی ندارد. شما هرچقدر تخصصیتر و متمرکزتر کار کنید، موفقتر خواهید بود. جامعه هوشمند امروزی به متخصصها اعتماد میکند، نه به همه فن حریفها!!
دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار، همانا توجه به مراحل تکامل و همچنین متمرکز بودن بر روی ارائهی یک محصول یا خدمت تخصصی است که باید به آن توجه ویژه داشته باشید!!
برای راه اندازی کسب و کار از چه منابعی استفاده کنیم؟
اینکه برای راه اندازی کسب و کار از چه منابعی استفاده کنیم نیز دیگر موضوع مهمی است که باید به آن پرداخته شود. چراکه منابع کسب و کار بر ۴ مدل زیر هستند:
منابع فیزیکی «Physical Resources»
منابع فیزیکی را میتوان همان امکانات و تجهیزات در نظر گرفت، مانند دستگاههای تولیدی، ساختمانها، وسایل نقلیه، سیستمها، پایانههای فروش، شبکههای توزیع و …. این دسته از منابع برای برخی از کسبوکاها اهمیت فراوانی دارند، اما برخی دیگر از کسبوکارها نیز زیاد به آن وابسته نیستند و به تجهیزات یا گزینههای فیزیکی گستردهای نیاز ندارند.
منابع فکری «Intangible Resources»
منابع فکری را نیز میتوان همان ایدهها، خلاقیتها و نقشههای ذهنی تصور کرد که در صورت اجرایی شدن میتوانند موجب رشد کسبوکار ما شوند. این منابع به منابع نامشهود هم مشهور هستند، چراکه جنبهی فیزیکی ندارند و صرفاً یک فکر یا ایده هستند.
منابع انسانی «Human Resources»
اانسانی بیشتر به نیروی انسانی کارآمد اشاره دارد. برخی از کسبوکارها بشدت به نیروهای انسانی در تمام بخشهای خود نیاز دارند و باید روی گسترش این منبع مانور بدهند. این در حالی است که برخی دیگر از کسبوکارها به این منبع وابسته نیستند و تنها چند نیروی انسانی که در بخشهای اصلی مشغول به کار باشند، کافیست.
منابع مالی «Financial Resources»
منابع مالی به ضمانتنامهها، خطوط اعتباری و دیگر گزینههای مالی اشاره دارد که میتواند نقش مهمی در پیشرفت کار یک واحد کسبوکار داشته باشد. برخی از کسبوکارها از منابع مالی خود بالاترین بهره را میگیرند و بشدت به آنها وابسته هستند.
حالا که میدانیم برای راه اندازی کسب و کار از چه منابعی استفاده کنیم و با انواع آنها آشنا شدیم، میتوانیم منابع کسبوکار خاص خود را بسنجیم. البته علاوه بر مواردی که بیان شد یک نوع دیگر هم از منابع وجود دارد که به آن «منابع معنوی» گفته میشود و به برند، اختراع، حق تکثیر، مشارکت و مشتریان اشاره دارد. ایجاد این نوع از منابع برای کسبوکارها دشوار است، اما گر ایجاد شود میتواند موفقیت چشمگیری را به همراه داشته باشد. مانند موفقیتی که برندهایی مانند سونی، نایکی و اپل از نام برند خود گرفتهاند.
در انتخاب کسب و کار چه اصولی را باید رعایت کرد؟
در قسمتهای قبلی به شما گفتیم که در انتخاب کسب و کار چه اصولی را باید رعایت کرد که از جمله آنها میتوان به اصول ۲۵ گانه راه اندازی کسب و کار اشاره کرد. شما با استفاده از این ۲۵ مورد میتوانید از تمام جنبهها کسبوکار خود را رشد دهید و در نهایت به موفقیت مالی که انتظارش را دارید، برسید.
اما قبل از توجه به این ۲۵ مورد بهتر است به یک اصل اساسی دقت داشته باشید که به «اصل صداقت» مشهور است. اگر شما در تولید محصولات و ارائهی خدمات خود صداقت نداشته باشید، هرچقدر هم ظاهر کسب و کار خود را موجه جلوه دهید، مخاطب و مشتریان شما، عدم صداقت شما را درک خواهند کرد. پس قبل از توجه به هر مورد دیگر، با خود و مشتریانتان صادق باشید. جنسی که تولید میکنید را با کیفیت مطلوب ارائه دهید. آنگاه اگر صداقت کامل وجود داشته باشد، دیگر مراحل نیز با موفقیت طی خواهند شد.
وقتی دقیقاً بدانید در انتخاب کسب و کار چه اصولی را باید رعایت کرد و همچنین بر دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار نیز تسلط داشته باشید، حتماً میتوانید کسب و کار موفقی را راه اندازی و مدیریت کنید. چون شمایی که در حال مطالعهی این متن هستید و تا به اینجا پیش آمدهاید، حقیقتاً به فکر یادگیری هستید و این خصوصیت شما، مطمئناً باعث ارتقای کسب و کارتان خواهد شد.
سخن نهایی
در مطالب فوق، دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار به همراه منابع و اصول پیش از راه اندازی کار را مطرح کردیم. قطعاً راه اندازی اصولی کسب و کار، کار سختی است و به ساعتها تفکر و جمع آوری اطلاعات نیاز دارد. اما در عمل به دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار، باید دقت بالاتری داشته باشد تا انتظارات بلندپروازانه و ناروا، کسب و کاری که میتوانست در آینده بسیار موفق باشد را دچار نابودی نکند.
همین که هربار مقداری نسبت به قبل در کارتان رشد کرده باشید و از آموزش و تلاش دست برندارید، برای موفقیت کارتان کافیست. پس حتماً دو مورد از اصول انتخاب صحیح در کسب و کار را جدی بگیرید و ضمن توجه به دیگر اصول راه اندازی کسب و کار، آن را نیز همواره و در هر شرایطی در نظر داشته باشید.
در این نوشته قصد داشتیم تا دنبال کنندگان اصول راه اندازی کسب و کار را با روشها و مبانی پایهای این حرفه آشنا کنیم. درباره چگونه یک کسب و کار راه اندازی کنیم، اصول موفقیت در کسب و کار گفتیم.
روشهای حرفهای و شخصیتری در مورد این مبحث بیان شد. همچنین در باره دلایل اهمیت شناخت این حوزه برای انواع کسب وکارها صحبت کردیم.
این نکته بسیار مورد توجه است که افراد با داشتن یک کسب و کار موفق میتوانند زندگی کاری و خانوادگی بهتری را نیز تجربه کنند. به شما پیشنهاد میکنیم دوستانتان را دعوت کنید تا از این مطالب استفاده کنند.
برخی از سؤالات رایج
راه اندازی کسب و کار شخصی چگونه است؟
معمولاً افراد زمانی به کارآفرینان اعتماد میکنند که نتیجهی مشخصی از فعالیت آنها دیده باشند. بنابراین در ابتدای امر باید خودتان تنهایی همه کارها را انجام دهید.
چگونه باید به رشد در کسب و کار سرعت بخشید؟
زمانی که چشمانداز و ماموریت کسب و کارتان را مشخص کردید و نقطه شروعتان را برای مدیریت بهتر منابع اندکی محدود کردید، باید بدانید محکوم به پیشرفت با رشد سریع شدید.
در این نوشته قصد داریم پیرامون شغل مناسب و ویژگیشغل خوب گفتگو کنیم، تا بدانیم شغل مناسب در تعریف ما چیست؟ و چطور میتوانیم با این نوع شناخت زندگی کاری بهتری را تجربه کنیم.
چرا پاسخ به سوال شغل خوب چیست اهمیت دارد؟
زمانی که به افراد پیشنهاد کاری میشود نکته قابل توجه و مدنظر در اولین نگاه تایم کاری و درآمد است. اما دانستن ویژگی شغل خوب و موقعیت شغلی مورد بحث یا شرایط کاری تا چه اندازه اهمیت دارد؟
پاسخ به این سوال میتواند بسیار تاثیر گذار و هائز اهمیت باشد. در مراحلی حتی نحوه ی پاسخگویی یا نوع نگاه شخص تعیین کننده خواهد بود.
مساله ی اصلی در یافتن یک شغل خوب این است، که ما بدانیم ویژگی شغل خوب از نظرمان چیست؟ و در ادامه زمانی که میخواهیم کسب و کاری راه اندازی کنیم از خودمان بپرسیم آیا این شغل خوبی برایم هست یا نه؟ چرا که زندگی و سلامت روانی و فیزیکی ما به شدت تحت تاثیر عملکردهای حیطه شغلی و تاثیراتش بر ما میباشد.
شغل ما آن بخش از زندگی ماست که گاهی از دوران نوجوانی شروع میشود و بیشتر زمان بزرگسالی ما را در بر میگیرد. علاوه بر این تاثیراتش بر روان و بیولوژیک بدن ما در دهههای مختلف زندگی محسوس است.
شغل خوب چیست؟
وقتی صحبت از شغل و حرفه ی کاری به میان می آید، همیشه پاسخ به سوال شغل خوب چیست؟ یک جواب میلیون دلاری خواهد بود.
افراد شاغل در رتبه های متفاوت و با سمت های گوناگون همواره یک نظر واحد در مواجه با این سوال دارند.
عموما پاسخ ها حول محور درآمد میگردد. اما جالب اینجاست طبق پژوهشهای معتبر درآمد در رتبه ی سوم مولفه های لازم در رضایتمندی شغلی مطرح است.
دانلد سوپر روانشناس مشهور(۱۹۷۵) میگوید: شغل خوب این امکان را فراهم میکند تا شما آن تصویری را که از خود در ذهن دارید، به فعل درآورید و آن را ابراز کنید.
شغل مناسب ما در واقع آن کاری است که حاضریم برای انجامش صبح با روحیه برخیزیم و تا پایان کار علی رغم تمام چالشها نیرومندی خود را حفظ کنیم.
کاری است که ما با رسیدن به اولین سکوهای بلند، به جای جا زدن و استعفا دادن انعطاف را انتخاب میکنیم، و حاضریم برای فتح هر سکو با رها سازی پتانسیلهایمان و خلاقیت قدمان را به جایگاه جدید برسانیم.
تاثیر شغل مناسب در زندگی ما چیست؟
شغلی که انتخاب میکنیم تاثیر مستقیم بر سبک زندگی ما دارد.
با یک بررسی ساده میتوانیم به نتایج قابل توجهی برسیم. اگر انتخاب شغل صرفا برای کسب درآمد باشد، با توجه به هدف که همان کسب پول بیشتر است، ممکن است به هر فعالیتی دست بزنیم و برایمان مهم نباشد که چه تاثیراتی روی خودمان یا دیگران دارد.
اما برخی مشاغل هستند که علاوه بر اهداف مالی نیازهای معنوی را نیز ارضا میکنند. برای هر فرد زندگی کاری و اجتماعی پاسخگوی نیازهای ارتباطی او نیز هست. فرد با قرارگیری در محیط کاری بخشی از روانش که نیاز به انگیزه و به چالش کشیده شدن را دارد، پر میکند. علاوه بر این شغل ما در ارتباط با ارزشهای وجودیمان میتواند، در بلند مدت ما را تبدیل به فرد دیگری کند. حتما این جمله را شنیدهاید که افراد پس از مدتی شبیه به آن کاری میشوند که انجام میدهند. این جمله گواه نکتهای است که متذکر شدیم.
در بررسی تاثیرات فیزیکی میتوان گفت فعالیت کاری ما به طور مستقیم بر ساعت بیولوژیک بدن ما تا ثیرگذار است. ساعات کاری، محیط کار همچنین میزان و نوع فعالیت فیزیکی بر سلامت فرد شاغل موثرند.
اگر فرد در سنین نوجوانی و جوانی وارد عرصههای کاری شود، لازم است تاثیرات نوع فعالیت و حرفهی خود را بر نقطه نگاهش در آینده مد نظر داشته باشد. دایره اطلاعات اجتماعی ما، استعدادها و خلاقیتهایمان در محیطهای پویای کاری پیشرفت بیشتری دارد. در ابعاد دیگر زندگی کاری موفق خانواده، ازدواج و معاشرتهای ما را نیز دستخوش تغییر قرار میدهد. بسیاری از افراد اذعان داشتهاند که مسائل کاریشان به شدت بر ازدواجشان اثر گذاشته در نهایت برای برطرف کردن موارد پیشآمده نیازمند کمک حرفهای بودهاند.
از کجا بدانیم شغلمان ویژگی های شغل خوب را داراست ؟
یکی دیگر از پرسش های حرفه ای افراد در زمینه ی رضایتمندی شغلی این است
واقعا من به چه شغلی میتوانم علاقه مند باشم؟از کجا بدانم عاشق چه شغلی هستم؟
در نگاه اول این سوال ها نباید با پیچیدگی های دنیای حرفه ای شغلی پاسخ داد. بهترین پاسخ در درون فرد نهفته است و زمان بروز آن را به سادگی میتوان در نحوه ی برخورد با شروع هفته ی کاری جست.
اگر شروع روز کاری برایتان انگیزه بخش یا محرک پویایی است این شغل میتواند برایتان مناسب باشد. و برعکس اگر حتی با فکر کردن به یک هفتهی کاری پیشرو احساس خستگی و بی حوصلگی میکنید، این جاست که باید حواستان به چراغ های هشداری که در وجودتان روشن میشوند، باشید.
درآمد و ساعات کاری مناسب تنها دو مولفه از کیفیت های کاری را تعیین میکنند. اما تاثیر علاقه و انگیزه کیفیت رضایتمندی را تا چند سطح میتوانند بالا ببرد.
علائمی وجود دارد که به صدا درآورنده ی زنگ هشدار است و به شما میگوید به حرفهی خود هوشیارانه تر نگاه کنید. باید یک تصمیم حرفه ای بگیرید و اندکی آینده نگر باشید.
شغل اصلی خود را انتخاب و تصمیم خود را جدی اجرا کنید.
مراقب اتفاقات قابل پیشگیری در این مسیر باشید. مثلا اگر بیش از حد صبر کنید در نهایت تسلیم میشوید. پیشگیری از آثار مخرب زمانی قابل اجراست، که به علائم هشدار دهنده آگاه باشید که در زیر به آنها اشاره میکنیم:
آیا شما برای تعطیلات آخر هفته انتظار میکشید؟
ایا همواره انتظار وقت استراحت را میکشید؟
ایا شما برای رسیدن به محل کار تاخیر دارید؟
آیا در مورد شغل جدیدتان رویا پردازی میکنید؟
آیا در مورد درخواست و ارتقاء شغل خود دچار تردید هستید؟
شما تنها نیستید
یک شغل مناسب برای شما میتواند نتیجه قرارگیری شما در یک موقعیت جدید یا یک اتفاق نتیجه مدتها تفکر. در هر صورت لازم است، به دنبال واقعی کردن رویاهایتان باشید. نکته طلایی برای هر فرد در خودباوری اوست. باور به اینکه شما شایسته شادی، عشق و موفقیت هستید، تحرک و پویایی به همراه میآورد.
شغل شما ممکن است کاری باشد که دوست دارید انجام دهید نه کاری که پول زیادی بیاورد. حرفهای که دوست دارید ممکن است از نگاه دیگران منفی باشد یا خانواده شما ان را دوست نداشته باشند اما شما از ان خسته نخواهید شد، و حاضرنباشید ان را تعویض کنید.
این خود شما هستید که تصمیم میگیریدف پای تصمیمهایتان میایستید و آنها را اجرایی میکنید. در این مسیر تنها نیستید و میتوانید از تجربه مشاوران و تشویق افرادی که حمایتتان میکنند استفاده کنید.
در این زمینه ما برایتان مجموعهای از ویژگی های شغل خوب و مناسب را در نظر گرفتیم، که برای هر فرد به صورت خصوصی میتواند دیدگاه جدیدی ایجاد کند.
ویژگی شغل خوب چیست؟
در مقالات متعدد جهانی برای این مورد مطالب زیادی تدوین شده است. افرا در رشتههای گوناگون سیاست، اقتصاد، مدیریت، روانشناسی و کسب و کار و بازار شناسی جهانی نظرات متفاوتی داشتهاند، البته در چندین زمینه توافقاتی وجود دارد مثل: علاقه، مهارت و نیاز بازار.
اما پاسخ به این سوال در یک جمله میتواند کامل و سازنده باشد. ویژگیهای یک شغل خوب، همسو با ویژگیها و خواستههای فردی است، که به دنبال یافتن و انجام شغل زندگیاش میگردد.
در این جمله توجه به تفاوتهای فردی که میتواند نقاط قوت منحصر به فرد بسازد، به چشم میخورد.
همهی افراد با ویژگیهای خود شناخته و از هم هویت سازی میشوند البته ویژگی شغل خوب هم در بلند مدت در ویژگی شخصیتی شما نقش اساسی دارد. انسانها به دلیل تفاوتهایی که دارند، میتوانند در کنار هم به تکامل برسند. پس باید از این نعمتی که با آن خلق شدیم استفاده کنیم، تا نه فقط خود را بشناسیم، بلکه از نتایج این شناخت برای چشیدن لذت رسیدن و انجام دادن فعالیتی مناسب خودمان استفاده کنیم.
به خود عشق بورزیم و باور داشته باشیم کاری است که باید قلههای موفقیت آن را فتح کنیم. این شغل باید شرایط و ویژگیهای فردی ما را پاسخ دهد. فرمول یکسانی وجود ندارد. تنها فرمول واقعی در درون ما نهفته است. باید آن را بیرون بکشیم و پرداختش کنیم تا بتوانیم به برنامهای قابل اجرا تبدیلش کنیم.
برای این منظور تمرینی تدوین کردیم که بتوانید با انجام آن اندکی بیشتر نسبت به خودتان آگاهی پیدا کنید.
تمرین عملی برای شناسایی ویژگی شغل خوب برای شما
۱-لیستی از مهارتها، تواناییها، خواستهها و نقاط قوتتان تهیه کنید.
۲-حال برای هر کدام از این مولفههای فردی یا خواستهها مسیری را برای شکوفایی و رسیدن طراحی کنید.
۳-اکنون محیطی را که میتوانید از این پتانسیلهای فردی بهره ببرید یا به اهدافتان
(چه در زمینه کسب و کار و چه توسعه فردی) تجسم کنید.
۴-محیط کاری مناسب شما که دارای ویژگیهای مورد نظر است، شتوسط خودتان شناخته شد.
۵- حال لازم است تا این شرایط را بازبینی کنید تا به تطبیقهایی که مد نظرتان هست برسید.
آیا شغل فعلی را باید رها کرد یا ویژگی شغل خوب را دارد؟
برخی از افراد به دلیل نارضایتی از شرایط کار خود مدام با تجسم شغل دلخواهشان ساعات کاری را تحمل و سپری میکنند. بله این یک واقعیت است که ممکن است شما مشغول انجام کاری باشید که ویژگی شغل خوب و مورد نظر شما را ندارد. اما به یاد داشته باشید بخشی از این ویژگیها ساختنی است. بهتر است ابتدا پتانسیلهای محیط فعلی را بررسی کنید. اندکی از چارچوبها و محدودیتهای ذهنی فاصله بگیرید و در شرایطی آرام و بدون سوگیری فعالیت فعلیتان را باز بینی کنید.
اگر محیط کاری شادی دارید، این یک ویژگی شغل خوب است. اگر مسیر رفت و آمدتان آسان و در دسترس است، اگر پلههای ترقی را در نزدیکی خود احساس میکنید، اگر گستره کاریتان برای شما جذاب است، اگر شغل شما به افراد بسیاری کمک میکند، اگر درآمدتان مناسب است، اگر احساس مفید بودن دارید ویا فکر میکنید با خواندن این مطالب توانستهاید با کارتان ارتباط برقرار کنید، باید بگوییم همه اینها صفات و ویژگی شغل خوب هستند.
اما اگر با بالا رفتن اگاهیتان به این فکر میکنید که جایگاه شما در عرصهی دیگر یا در محیطی دیگر تعریف شده لازم است اقداماتی را برای خارج شدن از این وضعیت انجام دهید. اما این اقدامات باید حرفهای و قابل اجرا باشد به گونهای که به موقعیت مالی و روانی شما آسیب نزند.
اینکه شما در انتخابتان اشتباه کردید خطایی قابل جبران است و باید بپذیرید که اکنون این نیاز در شما ایجاد شده که به دنبال رویایتان روانه شوید.
فرصت را غنیمت بدانید و اجازه ندهید پروسه تحقق خواستهتان به تعویق بیوفتد.
همین حالا اقدام کنید اما همواره حرفهای عمل کنید. اولین قدم میتواند گفتگو با یک فرد که در این زمینه تخصص دارد، باشد. در این صورت ریسکهای احتمالی را سالم و کم میکنید.
توصیه
اگر هنوز به صورت جدی وارد بازار کار نشده اید یا نیاز به یافتن عرصه کاری مد نظرتان را احساس میکنید، پیشنهاد ما برایتان این است که روی گزینه شناخت خود بیشتر وقت بگذارید.
اینکه چه نوع دیدگاهی دارید؟ محرک های اصلی انگیزه بخشتان چیست؟
بودش و وجودتان برای انجام چه رسالتی خلق شده است؟
علاوه بر این ها سوالات تخصصی تر در زمینه کاری وجود دارند، که در مبحث برنامهریزی شغلی و ویژگی شغل خوب بسیار مورد استفاده هستند. میخواهید رهبر باشید یا یک متخصص؟ میخواهید با چالش ها برقصید یا در یک چهارچوب از پیش تعیین شده حرکت کنید؟ از کجا باید شروع کنید؟ برنامه راهبری شما چیست؟ چطور برنامه هایتان را اجرا میکنید؟
نکته بسیار مهم این است که هیچ تیپ شخصیتی نسبت به دیگری برتری ندارند علاوه بر این مشاوره ها برای ارتقا شخصیتی و خلق پتانسیل حداکثری افراد است.
زمانیکه برای رهایی از محدودیت ها اقدام به انجام مشاوره حرفه ای میکنید و زمانتان را برای توسعه فردی و زندگی کاریتان سرمایه گذاری میکنید تا زندگی بهتر و درآمد بیشتر را تجربه کنید با همراهی دکتر راه ها با سرعت بالاتری به تجربه تحقق خواسته ها دست میابید.
نکات مهم در انتخاب شغل خوب
این روزها شغلهای خوب کم نیستند و باید در نظر داشته باشید که هر شغلی برای شخص خاصی مناسب است؛ برای مثال ممکن است همان شغلی که برای شما بسیار مناسب است برای نزدیکترین دوستتان شغل مناسبی نیست. شغلهای مناسب هر شخص به راحتی مشخص نمیشوند اما تستهای روانشناسی خاصی وجود دارند که علایق و استعدادهای شما را مشخص میکنند و انتخاب شغل را برای شما راحتتر میکنند. بهتر است این تست روانشناسی در سنین نوجوانی و جوانی گرفته شود اما اگر به هر دلیلی تا کنون تستهای مهارتی روانشناسی را شرکت نکردهاید میتوانید از آنها استفاده کنید و مطمئن باشید که این کار در مسیر شغلی شما نقش مهمی خواهد داشت. البته از علاقه هم غافل نشوید، ممکن است شما به شغل خاصی علاقه داشته باشید اما مهارت خاصی در آن نداشته باشید. در این صورت با تلاش میتوانید این مهارت را به دست بیاورید و به بهترین نتیجه ممکن برسید.
اگر در مسیر شغلیتان سعی کنید در حرفههای خاصی فعالیت کنید. یکی از راههایی که به کمک آن میتوانید در مسیر شغلیتان موفق شوید این است که از یک متخصص باتجربه در حرفه خودتان استفاده کنید و در مسیر شغلیتان از او کمک بگیرید. همچنین در نظر داشته باشید که اگر حرفه شما امکان کارآموزی دارد بهتر است یکی دو سالی در مقام کارآموزی یک شخص حرفهای باشید. البته کارآموزی شاید درآمدی نداشته باشد و یا درآمد آن بسیار کم باشد اما از طرف دیگر میتوانید در کنار یک شخص حرفهای تجربه کسب کنید و مشتریان خوبی جذب کنید. از طرف دیگر در نظر داشته باشید که کارآموزی این فرصت را به شما میدهد که برخی از پروژههای آسان را خودتان انجام دهید و اگر کارفرما از شما راضی باشد احتمالا بعد از ایام کارآموزی به صورت مستقیم با شما کار میکند.
همانطور که گفته شد شغلهای خوب کم نیستند اما ممکن است برای اشخاص متفاوت باشند. البته تغییر شغل ممکن است در روزهای اول انتخاب شغل جدیدتان کمی خطرناک باشد چراکه ممکن است شغل و درآمد خود را از دست بدهید. در این عنوان پیشنهاد میکنیم ابتدا شغل جدید خود را در وقتهای آزاد جلو ببرید و در صورت داشتن رضایت از شغل قبلی خود استعفا دهید اما قبل از این کار حتما مطمئن شوید که به درآمد پایداری رسیدهاید. درآمد پایدار در شغل خوب ممکن است از نظر هر شخص متفاوت باشد؛ شاید شما به ماهیانه ۲۰ میلیون تومان رضایت داشته باشید و دوست شما حقوق ۳ میلیون در ماه را یک درآمد خوب و مناسب بداند. به هر حال باید در نظر داشته باشید که شرایط افراد متفاوت است و نباید همه جنبههای شغلی را یکسان تصور کرد.
شغل خوب اینترنتی
امروزه بسیاری از مردم بهدنبال شغلهای اینترنتی هستند و رویای داشتن یک کسب و کار اینترنتی را دارند. در این مطلب نیز میخواهیم شغلهای خوب اینترنتی را برای شما توضیح دهیم و بررسی کنیم که چگونه با کمترین زمان و هزینه ممکن بهترین شغل اینترنتی را راهاندازی کنید.
راستش را بخواهید قبل از راهاندازی کسب و کار اینترنتی باید به موضوعات زیادی توجه کنید تا بتوانید یک شغل خوب را راهاندازی کنید. شغل خوب میتواند زندگی شخصی و کاری شما را متحول کند پس سعی کنید زمان زیادی برای راهاندازی آن صرف کنید. مهمترین نکته در شروع یک شغل خوب اینترنتی داشتن اطلاعات کافی در زمینه کسب و کارهای اینترنتی است.
کسب و کارهای اینترنتی چند سالی است که در کشور ایران رونق گرفته و موجب کارآفرینیهای زیادی شده است. برای اینکه بتوانید یک شغل اینترنتی مناسب راهاندازی کنید باید دقت زیادی به حوزه مورد نظرتان داشته باشید. برای مثال شرکتهایی مانند اسنپ و تپسی ایدههای بسیار نابی بودند که توانستند در زمان کمی کل بازار حمل و نقل درون شهری کشور را در اختیار بگیرند اما آیا چنین ایدهای هنوز هم جواب میدهد؟ جواب این سوال مسلما منفی است و باید در نظر داشته باشید که این بازار چند سالی است در حالت اشباع قرار گرفته است؛ به عبارت دیگر راهاندازی یک کسب و کار در حوزههای خاصی نمیتواند موفقیت آمیز باشد.
البته اگر پول زیادی داشته باشید شاید بتوانید با شرکتهای بزرگ حوزه مورد نظرتان رقابت کنید اما منظور ما از پول زیاد صد میلیون و دویست میلیون نیست. برای مثال اگر شخصی بخواهد به حوزه تاکسیهای اینترنتی وارد شود باید سرمایهای در حدود پانصد میلیارد تومان داشته باشد. این عدد تازه برای شروع کار است و در ادامه باید بهصورت مداوم به این سرمایه، پول تزریق شود. اما حوزههای کوچک میتوانند برای شروع یک کسب و کار اینترنتی بسیار ناب باشند. برای مثال فروشگاه اینترنتی مدیسه یکی از این فروشگاههایی بود که در ابتدا با پوشاک فعالیت خود را آغاز کرد اما این روزها کالاهای بسیار زیادی را به فروش میرساند و به تازگی وارد حوزه سوپر مارکت یا همان دسته FMCG(کالاهای زود مصرف) نیز شده است. اما اگر از همان ابتدا میخواست در همه حوزهها وارد شود قطعا به چنین موفقیتی نمیرسید.
مهارتهای شغل خوب اینترنتی
بسیاری از افراد میپرسند که برای شروع یک کسب و کار اینترنتی چه مهارتهایی لازم است؛ پاسخ این سوال ممکن است بستگی به نوع آن کسب و کار داشته باشد اما در حالت کلی باید شخص مورد نظر یک آشنایی کلی با فضای دیجیتال داشته باشد و طراحی سایت و مباحث فنی هم در حد مبتدی کفایت میکند. در شروع کار بهتر است از یک نسخه سبک از ایدهتان را به کمک یک سایتساز و یا یک پیج اینستاگرامی راهاندازی کنید و بازخورد کاربران را بسنجید. در ادامه اگر به این نتیجه رسیدید که این شغل مناسب است و شغل خوب به حساب میآید میتوانید آن را در ابعاد بزرگ اجرا و پیادهسازی کنید.
آشنایی با وردپرس(یک سیستم مدیریت محتوا) یکی از سریعترین راههایی است که به کمک آن میتوانید ایدهتان را در بستر اینترنت اجرا کنید اما باید در نظر داشته باشید که این سایت صرفا برای شروع کار است و ممکن است در ادامه مجبور به ساخت وب سایت اختصاصی شوید. همچنین آشنایی نسبی با شبکههای اجتماعی نیز یکی دیگر از موضوعاتی است که باید توجه ویژهای به آن بشود. برای سرازیر کردن کاربران به سایتتان میتوانید از سئو استفاده کنید که نیاز به تخصص دارد اما استفاده از کاربران شبکههای اجتماعی و انتقال آنها به وب سایت یکی از بهترین و کم هزینهترین کارهایی است که میتوانید انجام دهید.
نتیجه
در این مقاله با تعریف شغل مناسب و تاثیرات و دلایل اهمیت شناسایی آن آشنا شدیم. همچنین دریافتیم شناخت ویژگی شغل خوب در درون ما نهفته است. علاوه بر این میتوانیم با انجام یک تمرین حرفهای و کاربردی به شناخت نسبتا خوبی از شرایط درخواستیمان دست پیدا کنیم.
استرس شغلی ، آموزش کاهش و مدیریت استرس شغلی در محیط کار و زندگی شخصی
قبلا در مطلب تعریف شغل و انواع شغل ها با اینکه به چه کسانی شاغل میگویند آشنا شدیم. اما همراه شغل معمولا استرس شغلی نیز ما را درگیر خود میکند. انواع استرس شغلی در کسب و کار و اهمیت آن زمانی آشکار میشود که ما بدانیم در مقطعی از زمان زندگی می کنیم که، پیوستگی زیادی میان خودمان و عملکردمان وجود دارد. اغلب با عملکردمان یا کاری که انجام می دهیم سنجیده و شناخته میشویم.
امروزه میان زندگی فردی و شغلی مرز مشخصی وجود ندارد، مرزها را جا به جا کرده ایم و درهمه حال به فکر خلق شرایط بهتر و بالا بردن کیفیت سبک زندگیمان هستیم. این امر واضح است که یکی از درگاه های ما برای دستیابی به خواسته هایمان و تجربه لذت تحقق هدف مسیر کسب و کار زندگی ماست.
لازم است تا در این به هم پیوستگی بین خودمان وشغلمان هوشیارانه کاری را انتخاب کنیم و انجام دهیم که نه تنها موجبات اولیه زندگی و سطحی از رفاه را برای ما فراهم می کند بلکه کسب و کار زندگی ما نیز باشد. (در این زمینه توصیه می کنیم مقالهی چگونه شغل مورد علاقه خود را پیدا کنیم را بخوانید.) شغل ما جنبه ای از زندگی ماست که صرف نظر از تامین منابع مالی، دیگر نیازهای اساسی آدمی را مثل اشباع روانی وبدنی، تمایلات اجتماعی واحساسی و دیگر ارزشمندیهای ما را پاسخ می دهد.
با این وجود می تواند منبع فشار روانی نیز باشند. از آنجایی که ما بیشتر زندگی خود را صرف انجام کسب و کار زندگیمان می کنیم لازم است با حفظ آرامش تجربه لذت و انعطاف پذیری شغلی را در خود ایجاد کنیم و از این جهت قصد داریم تا درباب مدیریت استرس شغلی برای دستیابی به حس رها سازی پتانسیل درونی برای کشف نقاط قوت منحصربه فرد و همچنین افزایش کیفیت سبک زندگیمان گفتگو کنیم.
در ابتدا لازم است به صورت کوتاه درباب تعریف استرس شغلی بحث کنیم.
تعریف استرس شغلی
طبق نظر سازمان ملی امنیت و سلامت شغلی ایالات متحده ( NIOSH ) در پاسخ به سوال “استرس شغلی چیست؟” میتوانیم فشار روانی ناشی از کسب و کار راچنین تعریف کنیم:
پاسخ های فیزیکی و احساسی مضری هستند که، وقتی الزامات کار مطابق تواناییها، منابع یا نیازهای کارگر نیست، به وجود میآید. این امر ممکن است به بیماری یا جراحت منجر شود.
به زبان سادهتر انواع استرس شغلی زمانی تجربه می شود که رابطه متقابل میان فرد شاغل و محیط کاری به گونه ای باشد که درخواست های محیط از توانایی و ظرفیت فرد بیشتر باشد. در این شرایط حالتی در فرد شاغل پدید می آید که ترکیبی از واکنش های فیزیکی و گفتگوهای ذهنی استرسزا است.
ارتباط استرس شغلی با عملکرد
عملکردی که فرد دارد، با توجه به ویژگی های شخصی و تجربی او، میزان و شدت فشار روانی حس شده و ایدئولوژی تشکیلات مربوطه شکل میگیرد .
در این شرایط مدیریت استرس شغلی در سطح فردی یا در سطوح بالاتر ( سطح مدیران ) میتواند موجب رفع فشار و حرکت رو به جلو درجهت اهداف سازمانی و اهداف فردی شاغل شود.
زمانی که تنشهای روانی ناشی از کار رخ می دهد، نتیجه آن مثبت یا منفی تحت تاثیر شرایط است و کاملاً واکنشی است یا عکس العمل محسوب می شود.
برای داشتن عملکردی سازنده و مثبت لازم است استرس خود را با روش کارآمد رفع کنیم. برای این منظور به روند بررسی و رفع آن می پردازیم.
استرس به همان میزان که می تواند آسیبزا باشد به شرط مدیریت و هوشیاری به آن، میتواند سازنده و تاثیر گذار نیز باشد. از این جهت تعریف استرس شعلی مفید به میان میآید.
استرس شغلی مفید
استرس شغلی مفید آن مقدار از هیجان پروسه و اتمام کاراست که از قبل از شروع و تا پایان انجام کاری احساس می کنیم که موجب توسعه فردی نیز می شود. این مفهوم نباید با نگرانی اشتباه شود. وقتی استرس وجود نداشته باشد کارکنان دچار تنبلی و کسالت می شوند و وقتی درصد آن افزایش یابد عملکرد و سرعت بالا می رود و کارکنان آمادگی ذهنی برای رویارویی با چالشها را به دست میآورند.
فاکتورهای اساسی برای بررسی استرس شغلی :
شناسایی عوامل و نشانه ها استرس شغلی
شناسایی افراد مستعد به استرس شغلی
شناسایی راهکارهای مدیریت استرس شغلی
عوامل و نشانههای استرس شغلی:
همانطور که گفتیم فشار روانی کاری به دلیل رابطه متقابل میان فرد شاغل و شرایط کاری ایجاد میشود. در این بین عناصر سازنده این رابطه ممکن است منبع ایجاد یا شدتگیری استرس ما باشند.
در مورد دلیل ایجاد تنشهای روانی نظرات و دیدگاه های متفاوتی وجود دارد اما اتفاق نظر
در بارهی مولفههای اصلی آن این دلایل را به سه دسته تقسیم میکند. از این مولفهها با عنوان محرکهای استرسزا یاد میکنیم.
عوامل فردی
عوامل محیطی
عوامل سازمانی
بررسی عوامل فردی:
سوالهای بسیاری در این زمینه وجود دارد که ویژگیهای شخصیتی شاغل اهمیت بیشتری دارد یا شرایط کاری وی؟
در واقع این سوالها مهم است چرا که پاسخ به آنها در شیوههای مربوط به کاهش یا جلوگیری از ایجاد استرس موثرند.
برخی بر این باورند که تفاوتهای فردی شامل شخصیت، مهارتها و تواناییهای منحصر به فرد، طیف تغییرات در ظرفیت و انعطاف پذیری که از مهمترین عوامل این مساله هستند، نقش پررنگتری را ایفا میکنند.
چیزی که برای یک فرد استرسزاست شاید برای فرد دیگری آزاردهنده نباشد. توجه به ایجاد تفاوتهای فردی در خلق راهکارهایی کارآمد در جهت مداخله در تنشهای کاری بسیار مهم هستند.
چند نمونه از شخصیتهایی که ایجاد استرس میکنند
۱-افرادی که موقعیتهای استرسزا را تکرار میکنند:
این افراد در ذهنشان مدام تجربههای استرسزای گذشته را مرور میکنند. ممکن است هر بار راه حلهای بهتری را برای مقابله با آن مسالهی تنشزا را پیدا کنند، اما زمان اکنون را از دست میدهند که در واقع تنها زمانیست که در اختیار دارند تا عملکرد بهتری نسبت به قبل نشان دهند.
ساختار ذهن به گونهای عمل میکند که تفاوتی میان چیزی که به آن فکر میکنیم و اتفاقی که واقعا در حال انجام است نمیگذارد. در نتیجه وقتی به چیزی فکر میکنیم احساسی را در ما ایجاد میکند که تشخیص میدهد در این شرایط باید تجربه کنیم.
توصیهای که به این افراد میکنیم داشتن افکار و گفتگوهای درونی مثبت است. گذشته در گذشته است و آینده جایی است که در حال حاضر مقدماتش را فراهم میکنیم. لازم است زمانی را برای مدیتیشن یا مراقبه و آماده سازی ذهنمان برای دریافت انرژیهای مثبت در نظر بگیریم.
۲-افرادی که آماده اتفاقات ناگواراند:
این افراد در گفتگوهایشان با خودشان پیش از وقوع واقعهای یا انپتمام کاری بدترین حالت ممکن را تجسم میکنند و حتی ممکن است یک مرحله جولوتر رفته و راه حلی برای مساله پیش نیامده و ساختگی خود تعریف کنند. این افراد در حقیقت بازیهای از پیش باخته را شروع و تمام میکنند. حتی اگر به موفقیت هم دست بیابند، نمیتوانند لذت آن را کامل بچشند، زیرا نگرانی شکست و دلهره اتفاقات ناگوار به آنها اجازه لذت بردن از پیروزیهایشان را نمیدهد.
توصیهای که به این افراد میکنیم در سیستم پرسش و پاسخ در ذهنمان بررسی میشود.
ذهن ما بسیار قدرتمند و آماده است، درواقع ذهن ما همانطور که تربیتش میکنیم بار میآید. وقتی خوراک ذهنمان از جنس موفقیت و دلگرمی باشد، تمام تلاش و پتانسیل درونی ما طوری مدیریت میشود که در جهت اهدافمان کارایی داشته باشیم. برعکس اگر خوراک ذهن ما شکست و دلهره باشد به سختی بر تحقق خواستههایمان تمرکز میکند.
لازم است گفتگوهای درونیمان را مدیریت کنیم.
سوالهایی که از خودمان میپرسیم باید از جنبهی حل مساله و راه حل باشند تا اینکه ما را ضعیف یا شکست خورده نشان دهند.
ذهن ما پاسخ هر چیزی که از او بپرسیم را خواهد یافت. لازم است به لحن، کلمات و حتی ترکیب جمله بندیهایمان دقت کنیم که از جنس عشق به خود و اعتماد به نفس و خودباوری باشد.
۳-افرادی که کارهایشانن را به تعویق میاندازند:
این نوع شخصیتها به اضطراب همیشگیشان شناخته میشوند. این افراد مدام در حال انجام کاری هستند، اما همچنان از نداشتن وقت کافی غر میزنند و از نتایج کارهایشان احساس رضایت نمیکنند. احساس کافی نبودن زمان و عدم رسیدن به نتیجه دلخواه نه تنها به این افراد استرس و تنش وارد میکند بلکه میتواند در نقش فرد و تاثیر این نقش در محیط خانواده، گروه همکاران و مراجعین کاری موثر باشد. نتیجه این نوع از مولفه شخصیتی در کار بازدهی پایین و پایین آمدن نمودارهای رشد سازمانی است.
توصیهای که به این افراد میکنیم در یک جمله میتواند خلاصه شود، کاری که الان میتوانی انجام دهی به یک دقیقه بعد موکول نکن.
لازم است برنامهای منظم و هدفمند تهیه کنیم و این برنامه باید انعطاف پذیر و قابل اجرا در زمان تعیین شده باشد، همچنین توجه به تواناییهای فردی و عامل زمان برای تنظیم آن اهمیت دارد.
داشتن یک برنامه هدفمند مرحله اول است. در مرحله بعدی لازم است وقت خود را ارزشمند بدانیم. باید کارها را اولویتبندی کنیم و هر الویت را در زمان خودش انجام دهیم.
۴-افرادی که مدام خود را مقایسه و نقد میکنند:
این افراد دائما در حال مقایسه خود با دیگران و یا خودشان هستند. اتفاقی که میتوانیم در یک مدت مشخص رقم بزنیم، نیازمند زمان و تمرکز و مهارت ماست. اما زمانی که وقت بیشتری داشته باشیم ممکن است نتایج بهتری را حاصل کنیم. این حرف میتواند تنها یک امکان باشد و لزومی ندارد همینطور باشد. هیچکس از آینده خبر قطعی ندارد.
تنها میتوانیم با بررسی عملکردها حدسهایی بزنیم. اما اگر مدام خود را شکنجه دهیم که اگر زمان بیشتری داشتم بهتر عمل میکردم، فقط به خودمان آسیب میزنیم و رسیدن به نتیجه را به تعویق میاندازیم.
سختگیری بیش از حد و غیر منطقی نسبت به خودمان، همچنین انتقادهای نا عادلانه میتواند برای ما ایجاد تنش کند.
توصیهای که به این افراد میکنیم پذیرفتن خود واقعی است.
باید این نکته را بپذیریم که ما در یک زمان خطی حرکت میکنیم و هر کدام یک ظرفیت و توانایی جداگانه داریم، پس نباید خود را با دیگران مقایسه کنیم. همچنین همه ما میتوانیم در طول زمان پیشرفت کنیم و فردای بهتری را ایجاد کنیم که هم سرعت بالاتری را داشته باشیم و هم کیفیت بهتری، اما در حال حاضر نمونهی کاملی از خودمان هستیم پس تمامیت خود را برای کاری که انجام میدهیم میگذاریم. از نتایج خود لازم است راضی باشیم اما همواره جا برای بهتر بودن و دستاوردهای بزرگتر داریم.
به یاد داشته باشید که شما میتوانید مدام پیشرفت کنید.
۵-افرادی که همواره دیر میرسند:
همانطور که گفتیم کمبود زمان از جمله عوامل استرسزاست که در افراد ایجاد تنش و فشار روانی مضاعف میکند. برای برخی از افراد کمبود زمان کم کم تبدیل به یک خصوصیت میشود. این افراد کسانی هستند که در تمام موقعیتهایی که باید حضور داشته باشند دیر میرسند، و همیشه بهانههایی برای توجیه خود دارند.
همه ما ممکن است تجربه دیر رسیده به یک قرار مهم را داشته باشیم و یا برخی از ما در حال حاضر دچار این مساله هستیم. در این حالت دلهرهای در ما پدید میآید، ممکن است حتی سرعت عمل ما را پایین بیاورد و ما را دچار سردرگمی نیز کند.
توصیه مقابله با انواع استرس شغلی ناشی از دیر رسیدن در منظم بودن و ارزشگذاری است.
دیر رسیدن نباید مولفه شخصیتی ما باشد و باید با نظم عادت آن را برطرف کنیم.
برای برطرف کردن این عادت میتوانیم برنامه ریزی زمانی کنیم و در آن شرایط جوی، شدت ترافیک، فاصله زمانی،مقدمات و تجهیزات مورد نیاز و زمان آماده سازی را در نظر بگیریم. باید این کار را برای تمام قرارهایمان انجام دهیم و تمرین کنیم تا تبدیل به یک عادت سازنده گردد. همچنین باید علاوه بر اینکه برای زمان خود ارزش قائلیم برای زمانی که دیگران به ما اختصاص میدهند نیز ارزش بگذاریم. احساس اعتماد به نفس و شرافت در کلام و خود باوری نتیجهای است که از این تجربه خواهیم داشت.
در محیط کسب و کار زمانی که اشخاص با تاخیر وارد میشوند معمولا زمانی را صرف جا آمدن حالشان میکنند و همین باعث میشود تا زمانی را از دست بدهند. این اتفاقات مانند یک دومینو میتواند کل روزشان را تحت تاثیر قرار دهد.
عادت سازنده مدیریت زمان یک مهارت است که در تمام ابعاد زندگی میتواند به ما یاری برساند تا نمونهی کارآمد تری از خودمان را خلق کنیم.
عوامل محیطی:
البته که توجه به ویژگیهای فردی مهم است اما تجربه نشان داده است، اما طبق شواهد تجربی و عملی پر تنش ترین افراد حاصل قرار گیری در شرایط محیطی استرسزا هستند. شرایط پر استرس کاری، شرایطی است که در ان فرد شاغل توانایی و ظرفیت لازم برای اجرای توقعات محیط کاری را ندارد یا هنوز کسب نکرده است.
طبق طحقیقات NIOSH عوامل محیطی پر تنش به صورت مستقیم به روی امنیت و سلامت فرد شاغل اثر میگذارد. برخی از این عوامل را مختصر بررسی میکنیم.
۱-کمبود یا نبود امکانات تجهیزات:
مثل عدم دسترسی به وسایل رفاهی وعدم دسترسی به منابع مورد نیاز کاری
۲-شرایط فیزیکی نامطلوب یا خطرناک:
مثل شلوغی یا سکوت آزاردهنده در محیط، صدای مزاحم یا تکرا شونده، عدم تهویه مناسب و دمای مطلوب محیط، عدم نورپردازی مناسب در فضا، آلودگی هوایا شرایط ارگونومیک، خطرات شغلی و امکان آسیب دیدگی از کار
۳-نگرانیهای محیطی:
مثل عدم حضور به موقع پرسونل، عدم وجود سیستم پیگیری و اصلاح، عدم شفافیت در نوع پرداختها و موقیت شغلی
۴-عوامل اقتصادی:
مثل نداشتن درآمد کافی، عدم تناسب میزان کار و درآمد حاصل از آن و نداشتن بودجه کافی برای زندگی
۵-عوامل تکنولوژیکی:
مثل نداشتن دانش دیجیتال کافی برای کسب و کار مورد نظر و عدم انطباق با سیستمهای جدید و تکنولوژیهای روز در محیط کاری
۶-عوامل اجتماعی:
مثل نوع نگاه و رویکرد های غالب در سیستم ارزشگذاری به مشاغل و رویکردهای حاکم.
عوامل سازمانی:
۱-ساختار سازمان
۲-فرایند های سازمان
۳-خط مشیهای سازمان
۴-عوامل ارتباطی در سازمان
۵-سیستم طراحی وظائف (شامل توجه به حجم کاری، مهارت نیروهای آماده، مدیریت شیفتهای کاری و بررسی مولفه نقشها)
در مبحث مدیریت استرس شغلی در سطح مدیران راهکارهایی برای بهینه کردن عوامل محیطی و سازمانی خواهیم داشت.
مدیریت استرس بهترین راهکار:
شناخت روشهای مدیریت استرس میتواندبه ما کمک کند تا با انجام تمرینهای شخصی و تکرار آنها به سرعت نشانههای استرس در خودمان شناسایی کنیم و در جهت رفع آن بر بیاییم.
باید این نکته را در نظر بگیریم که در شرایط استرسزا و پرتنش تنها مولفهای که قابلیت دخالت سریع و کارامد ما را دارد مدیریت روی خودمان است.
باید تمرکزمان را از عواملی که نمیتوانیم آنها را کنترل کنیم، برداریم و به جای آن بر خودمان و احساساتی که بر ما میگذرد مدیریت داشته باشیم.
در آخر این ما هستیم که قرار است تحت هر شرایطی که پیش آمده و با توجه به تمام فشارها و خواستههایی که از ما دارند، نه تنها دوام بیاوریم بلکه کیفیت خوبی نیز ارائه دهیم.
راهکارهای مدیریت استرس
چگونه استرس را مدیریت کنیم؟
راهکارهای فردی.
راهکارهایی در سطح مدیریت.
راهکارهای فردی برای مقابله با استرس:
دلیل استرس خود را بیابیم:
معمولا زمانی که استرس به سراغ ما میآید، این فکر بر ما غالب میشود که همه چیز در حال آوار شدن بر سرمان است. کم کم فشار را از همه طرف حس میکنیم و ممکن است جملات ما همراه با بار منفی باشند که البته تنها همین کار عمق اتفاقات پیشآمده را در ذهنمان بیشتر میکند.
در این شرایط اکثر ما حالت تدافعی نسبت به موضوعات و اتفاقات اطراف میگیریم. نکته جالب این است که در این شرایط حتی دفاع خوبی هم نخواهیم داشت بلکه تنها آسیب پذیرتر میشویم.
لازم است به جای سختگیری و مقاومت برابر شرایط، دلیل اصلی ایجاد تنش را در وجودمان بیابییم. گاهی اتفاقی ناخوشآیند دلیل ایجاد فشار روانی ماست و حتی ممکن است تنها یک جرقه کوچک باشد که کوهی از بهانهها آن را همراهی میکنن. دلیل هرچه باشد با اندکی حضور در خودمان میتوانیم آن را شناسایی کنیم.
دانستن دلیل اصلی کمک میکند تا راه حل بهتری بیابیم که همسو با اتفاق رخ داده باشد. مثلا اگر دلیل ما تنها انجام نشدن یک گزارش یا نامه اداری است لازم است بدانیم باید از کجا برای رفع ان شروع کنیم و اگر لازم شد در مسیر حمایت بگیریم.
بر چیز هایی که میتوانیم مدیریت کنیم تمرکز کنیم:
نباید به دنبال کنترل افراد یا اتفات باشیم. تنها میتوانیم مهارت مدیریت را در خودمان ایجاد کنیم. نمیتوانیم رفتار رئیس یا وضعیت مالیمان را در این لحظه تغییر دهیم، اما میتوانیم به جای عکسالعمل نشان دادن، عملکردمان را در جهت سازنده مدیریت کنیم. به جای بحث کردن با افراد مختلف در مورد نوع برخوردشاند یا وضعیت اقتصادی روی خودمان تمرکز میکنیم.
اغلب ما ممکن است دچار استرس ناشی از تلاشمان برای کنترل افراد یا اوضاع شده باشیم. لازم است بدانیم این نوع رفتار خودش عامل تنشزاست. خوب است موارد کنترل نشدنی را رها کنیم و روی بهبود اقداماتمان برنامه ریزی کنیم. این بدان معنا نیست که تاثیرگذاری نداشته باشیم بلکه به این معناست که ما تنها مسئول کارهای خودمان هستیم.
در این مرحله پس از شناسایی دلیل استرس روی نقاطی که به عملکردمان برمیگردد تمرکز میکنیم و با بهبود کیفیت عملی و بالا بردن ظرفیت روانی با مدیریت روی خودمان از این تنشها رها میشویم.
کارهای مورد علاقهمان را اجام دهیم:
یکی از بهترین پاکسازیهای ذهنی انجام کار مورد علاقه است. در این حالت ذهن آرام میشود و به راحتی موضوعی میابد که نه تنها میتواند مدیریت کند بلکه این کار را بسیار هم خوب انجام میدهد. خوب است زمانی را برای تفریحات و کارهای شخصی خودمان قرار دهیم. باید در برنامه ریزیهایمان زمانی را فقط برای کارهای معنا داری که ما را شاد میکنند در نظر بگیریم.
مهارت مدیریت زمان را در خودمان ارتقا دهیم:
یکی از عوامل تنشزا برای افراد مساله کمبود زمان است. افراد معمولا میگویند کارهایم زیاد است و زمان از دستم در میرود. شاید همه ما حداقل یک بار این فکر به ذهنمان خطئر کرده باشد که کاش زمان بیشتری داشتیم. این خواسته میتواند واقعی باشد.
به گفته “لائورا واندرکام” نویسنده کتاب ۱۶۸ ساعت از آنچه فکر میکنیم بیشتر زمان داریم. این گفته توسط افرادی ثابت شده که هم کسب و کار دارند و هم از فرزندانشان نگهداری میکنند و علاوه بر این به تفریحات خود نیز میرسند و ساعت خواب خوبی نیز ذارند. در نهایت این افراد را موفق میدانیم. آنها تنها مدیریت زمان را در خود ارتقا دادهاند.
از راهکارهای کارآمد خود لیستی تهیه کنیم:
راهکارهای مقابله با استرس ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد زیرا ما شخصیتهای مختلفی داریم. علاوه بر آن باید روشهای گوناگونی را در نظر بگیریم زیرا روش های مدیریت در کاهش استرس برای تمام شرایط یکسان نیست. مثلا روش مدیریت استرس در زمانی که در ترافیک سنگین هستیم با زمانی که لازم است در زمان مشخص شده کارهایی را به اتمام برسانیم متفاوت است.
باید همواره این روشهای خصوصی خودمان را بشناسیم و حتی از آنها لیستی تهیه کنیم.
باید به یاد داشته باشیم که همواره زمانهایی هستند که حال خوبی را تجربه نمیکیم. اگر فراموش کنیم چه چیزی باعث عوض شدن احساس و بهتر شدن حالمان شده دیگر نمیتوانیم در مواقع لزوم آنها را تکرار کنیم.
کارهایی که الان میتوانیم انجام دهیم را به یک دقیقه بعد موکول نکنیم:
میتوانیم برنامههای منظم و انعطاف پذیر زوزانه و هفتهگی تهیه کنیم. باید موارد حذف شدنی را یکی یکی به سرانجام برسانیم. فهرست فعالیتهایی که انجام میدهیم را بنوسیم از خودمان بپرسیم آیا فعالیتی که انجام میدهم لازم است؟ این فعالیت در جهت کدام یک از اهداف من است؟ آیا زمان من صرف تحقق خواستههایم میشود؟ آیا وقتم را برای کسانی میگذارم که بیشترین تاثیر را روی بهبود کیفیت زندگی آنها دارم؟
این قبیل سوالات میتوانند در نوع برنامه ریزی ما موثر باشند.
چرا راهکارهایی در سطح مدیران مهم هستند؟
شناخت روش های فردی بسیار به ما کمک میکند، اما تنها استفاده از آنها میتواند هزینههایی دربر داشته باشد زیرا اثر آنها کوتاه مدت است و در صورت عدم هوشیاری به آنها بازگشت تنش ممکن است. اغلب اهمیت دلایل ریشهای استرس را نادیده میگیرند ئ فقط بر فرد تمرکز میشود نه محیط فرد. از این جهت راهکارهایی در سطح مدیران برای بهبود شرایط محیطی شاغل نیز ارائه میکنیم.
اقدامات کاربردی مدیران در کاهش استرس شغلی:
ازجمله اقدامات لازم مدیران مدیریت سیستماتیک است. لازم است سستمی طراحی شود که افراد با تعاریف اصلی در سازمان یا مجموعه مربوطه آشنا باشند.
تعریف ویژگیهای کسب و کار:
شناخت نحوه عملکرد در سیستم کاری و استراتژی حرکت در مسیر اهدلف سازمانی تاثیر به سزایی در واکنشهای فرد شاغل و سرعت عمل او در کسب وکار دارد. مدیران باید در مورد شرایط کاری، همکاران، روزهای کاری و نحوه انجام کارها شفاف باشند.
راهکاری که برای بهینه کردن این مولفه پیشنهاد میکنیم توجه به چهارگانه آهنگ کار، تکرار کار، نوبت کاری و تقسیم بندی کاری است.
تعریف نقشها و ویژگیهای نقشهای کاری:
افراد باید نقش خود را در سیستم یک سازمان یا مجموعه بدانند و نسبت به مسئولیتهای خود آگاه باشند. شناختی جامع از آنچه فرد شاغل انجام میدهد و چگونگی مسیر انجام کار باید توسط مدیران ارائه شود.
برای بهینه کردن این مورد راهکار چهرگانه تعریف نقش را توصیه میکنیم:
شفافیت نقشها: باید تمامی مسئولیتها و خطوط کاری افراد واضح باشد و به صورتی ساده و قابل فهم برای کارکنان شرح داده شود.
توجه به گرانباری نقشها: وظایف و مسئولیتها بایید به گونهای تعریف شده باشد که فرد مسئول بتواند در مدت زمان مشخص به طور مطلوب به کارهایش رسیدگی کند.
توجه به کمباری نقشها: نقشی که افراد در کسب و کار ایفا میکنند باید با سطح تواناییهای آنها همسو باشد. گاهی کم کاری یا نداشتن کاری برای به سرانجام رساندن موجب فشار کاری در برخی افراد میشود.
توجه به ناسازگاری نقشها: لازم است نقشها به گونهای تدبیرانه توزیع شده باشند که وارد محدوده یکدیگر نشوند. این به معنای کمک نگرفتن از همکاران نیست بلکه به معنای توجه به عدم ورود به حوزه تحت نظارت افراد دیگر است. همچنین نباید این نقشها با یکدیگر در تضاد باشند.
در نظر گرفتن منابع و سیاستهای سازمانی:
همه چیز از بدو ورود به یک سازمان یا مجموعه کاری آغاز میشود. با اندکی تدبیر از ابتدا میتوانیم شرایط را بهینه کنیم.
توصیهای که در این زمینه داریم توجه به ساختارو جو سازمانی، مدیریت منابع انسانی و فناوری و خصوصیات مادی است.
ساختار و جو سازمانی: ساختارهایی که حق انتخاب و ابراز خلاقیت بیشتری به کارکنان خود میدهند استرس کمتری دارند.
مدیریت منابع انسانی: در سیستمی که افراد در سطح توانایی خود ظاهر میشوند و به درخواستهایشان پاسخ به موقع داده میشود، تنشهای روانی کمتری دیده میشود. این افراد احساس آرامش و اطمینان بیشتری در خود و ذر مجموعه دارند.
فناوری و خصوصیات مادی: سیستمهای کارآمد همواره در جهت بالا بردن دانش، آگاهی دیجیتال و سطح مهارتهای افراد کارمند خود حمایتهایی ارائه میدهند. سرمایه گذاری روی نیروی کار موثر یکی از بهترین، پر سودترین و زود بازدهترین سرمایه گذاریهاست.
چرا مدیران باید مدیریت استرس شغلی بدانند؟
محرکهای استرسزا در محیط کاری میتوانند در طولانی مدت و با مداومت شرایط تنشآور پیامدهای فیزیولوژیکی، روانی و رفتاری در فرد شاغل داشته باشند.
افرادی که استرس شغلی زیادی را تحمل میکنند تحت تاثیر فشار روانی، بیشتر انرژی خود را صرف رهایی از آن میکنند، در نتیجه ممکن است توجه کمتری نسبت به کسب و کار خود داشته باشند. در نهایت این آسیبها به فردشاغل و در مرحله بعد به گروه همکاران و در اخر به سازمان مربوطه وارد میشود.
به طور کلی فشار روانی کاری بازدهی و بهرهوری کارکنان را پایین میآورد. راهکارهایی که میتوانیم به مدیران مجموعه ها ارائه دهیم مدیریت هوشمندانه از جنس شفافیت و انعطافپذیری است.
راهکار حرفهای در ریشه کن کردن استرس شغلی و بهینه سازی سیستم:
یکی از راهکارهای کاهش استرس شغلی راهنمایی مشاوران و کارشناسان است. این روش مستقیم ترین راه برای شناسایی و رفع تنش کاری و حتی فردی است. مشاوران و کارشناسان میتوانند از جنبههای مختلف کار و سازمان مربوطه را رصد کنند و استراتژیهای لازم را تدوین کنند.
راهکار های استرس شغلی
استرس شغلی یکی از عوامل تأثیرگذار در شرایط روحی اغلب کارکنان است. در حقیقت کار و زندگی شخصی رابطه بسیار تنگاتنگی با یکدیگر دارند. از همین رو نمیتوان تأثیر استرس در محل کار را در زندگی شخصی نادیده گرفت.
اغلب بیماریها با استرس ارتباط دارند. استرس اغلب به دلایل فیزیکی محیطی و اجتماعی ایجاد میشود. استرس شغلی انواع مختلفی دارد.
این امر میتواند ناشی از ارتقای شغلی یا اخراج از کار باشد. در حقیقت مقدار کم استرس میتواند سبب توسعه فردی شود. اما مقدار زیاد آن سلامتی را به خطر میاندازد. به همین علت است که بحث مدیریت استرس در محل کار به یکی از مباحث بسیار مهم بدل شده است.
در حقیقت عواملی مانند تحریمهای متعدد، وضعیت اقتصادی نا به سامان کشور و بسیاری از عوامل دیگر سبب شدهاند تا افراد همواره با استرسهایی نظیر از دست دادن شغل و … دست و پنجه نرم کنند.
اگر توانایی و نیازهای کارگر نیز مطابق با موقعیت شغلی آن نباشد، به این اضطراب دامن خواهد زد. این عوامل سبب شدهاند تا استرس ناشی از شغل به مقوله بسیار مهمی تبدیل شود.
مقولهای که باید علل آن را یافت و راهکارهایی را برای مدیریت آن ارائه داد. برای مدیریت این موضوع ابتدا باید با تعریف استرس شغل بهخوبی آشنا شد.
استرش شغلی چیست؟
استرس شغلی واکنشهای زیان آور جسمی و روانی توصیف میشوند که میتوانند سلامتی نیروی کار را تحت تأثیر قرار بدهند. وقتی فردی توانایی انجام کای را نداشته باشد و اجرای خواسته کارفرما بیشتر از توانایی او باشد، استرس ایجاد خواهد شد.
همچنین زمانی که فرد برای انجام کاری امکانات لازم را نیز نداشته باشد، استرس ایجاد خواهد شد. این نوع استرس میتواند مسائل زیانباری را در زندگی فرد ایجاد کند.
برای مثال در بسیاری از موارد این استرس سبب شده است تا فرد برای تهیه لوازم مورد نیاز برای کسب و کار خود، دست به دزدی بزند.
بروز چنین رفتارهایی از فرد میتواند دلیل خوبی برای پی بردن به اهمیت مدیریت استرس شغل باشد. البته این نوع رفتارها تنها نمود روانی این نوع استرس هستند.
استرس در محل کار دارای نمود فیزیکی نیز هست و میتواند سبب افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، سختی تنفس و … شود.
تداوم این استرس نیز میتواند سبب خستگی و فقدان انرژی شود. این خستگی و فقدان انرژی میتواند مسائل کوچک و بزرگ را در زندگی شخصی بوجود آورد.
علل استرش شغلی کدام است؟
علل استرس شغلی در حقیقت همان عواملی هستند که سبب ایجاد این مشکل خواهند شد. این عوامل متعدد هستند و در دستههای مختلفی قرار میگیرند.
در حقیقت این نوع استرس تنها ناشی از عوامل اجتماعی نیست. بلکه ویژگیهای فرد یا همان ویژگیهای نقش نیز در این نوع استرس تأثیرگذار هستند.
از دیگر علل این نوع استرس میتوان به ویژگیهای شغل، روابط بین فردی، ساختار سازمان یا محل کار و … اشاره کرد.
ویژگیهای نقش
ویژگیهای نقش یکی از مهمترین علل ایجاد این نوع استرس هستند. برای هر نقش ۴ نوع ویژگی وجود دارد. ابهام، گرانباری، کمباری و ناسازگاری نقش. هر یک از این ۴ ویژگی به نوعی سبب ایجاد استرس در محل کار خواهند شد.
برای مثال ابهام نقش زمانی ایجاد میشود که فرد نقش معینی در یک شغل خاص نداشته باشد. بهنحوی که هدف از انجام آن شغل و حدود مسئولیتهای آن برای فرد مشخص نباشد. البته این مشکل زمانی که اطلاعات لازم برای انجام شغل کافی نباشد نیز ایجاد خواهد شد.
گرانباری نقش نیز به این معنی است که فرد قادر به انجام کاری مشخص که بخشی از کار اصلی آن است نباشد. مثال ساده آن فردی است که بهعنوان کارمند اداری در یک شرکت مشغول شده است، اما هیچ اطلاعاتی از نحوه کارکردن با کامپیوتر ندارد. این امر سبب میشود تا فرد دچار استرس شود.
کمباری نقش نیز یکی دیگر از ویژگیهای نقش است. در این حالت تمام تواناییها و اطلاعات فرد در یک شغل خاص به کار گرفته نمیشود. کارکردن یک برنامه نویس با اطلاعات بهعنوان یک کارگر کافی نت مثال مناسبی برای این ویژگی است. این موضوع مسلماً سبب نارضایتی فرد از شغل و استرس شغلی خواهد شد.
ناسازگاری نقش نیز به این معنی است که برخی از الزامهای شغلی فرد با برخی دیگر از الزامات شغلی آن ناسازگار باشند.
ویژگیهای شغل
ویژگیهای شغل نیز از علل دیگر به وجود آمدن استرس در محل کار هستند. برای مثال تکرار کار یکی از ویژگیهای شغل است. هر چقدر شغل تکراریتر باشد استرس زا تر است.
همچنین آهنگ کار نیز میتواند یکیدیگر از عوامل ایجاد استرس در محل کار باشد. منظور از آهنگ کار سرعت انجام کار است. سرعت انجام کار زمانی سبب استرس میشود که کنترل زیادی بر روی آن انجام گیرد.
از دیگر علل استرس شغل ناشی از ویژگیهای شغل میتوان به کارکردن خارج از زمان کاری و کارکردنهای طولانی و چند شیفتی اشاره کرد.
روابط کاری بین افراد
هر فرد بخش زیادی از زمان زندگی خود را در محیط کار سپری میکند. از همین رو روابط بین فردی در محیط کار میتواند بر روی استرس شغلی تأثیر بگذارد.
برای مثال این استرس در فردی که روابط بهتری با سایر کارکنان در محل کار دارد. کمتر ایجاد خواهد شد. علاوهبر روابط فرد با سایر کارکنان، روابط فرد درون گروههای کار و روابط او با رییس و مدیر عاملان هر بخش نیز در این امر تأثیر دارند.
روش مدیریت منابع انسانی
امور کارکنان مدت مدیدی است که رنگ و بوی تازهای به خود گرفته است. از همین رو نیز نام آن از امور کارکنان به مدیریت منابع انسانی تغییر کرده است.
وظیفه منابع انسانی پرداختن به امور خاص کارکنان نظیر آموزش، حقوق و مزایا و … است. اگر مدیر منابع انسانی کار خود را بهدرستی انجام ندهد، کارکنان ممکن است در فشار روانی بسیار زیادی قرار بگیرند.
شرایط محیطی
شرایط محیطی مناسب برای هر شغل نشان دهنده امنیت شغلی است. اگر شرایط محیطی مناسب مانند تهویه، ارتعاش، نور، صدا و … برای کارکردن محیا نباشد، قطعاً سبب استرس فرد در محیط شغلی خواهد شد.
از علل دیگر استرس شغلی میتوان به تیپ شخصیتی هر فرد، جنسیت فرد و … اشاره کرد. افزایش روز افزون حضور زنان در موقعیتهای شغلی مختلف سبب شده است تا مشکلاتی برای آنها پدید آید. مشکلات مرتبط با مشاغل زنان بسیار بیشتر از مردان است، از همین رو استرس در محل کار بیشتر گریبانگیر زنان است تا مردان.
راهکارهایی برای مدیریت استرس شغلی
بطور کلی استرس شغلی را میتوان ناش از نارضایتی از شغل و شرایط بد کاری دانست. این نوع استرس میتواند عوارض روانی نظیر حساسیت، افسردگی، خستگی، ناکافی، انزوا و حتی خودکشی را برای فرد ایجاد کند.
از عوارض جسمی آن نیز میتوان به بیماریهای قلبی، اختلات جسمی و گوارشی اشاره کرد. این مشکل نحوه کارکردن فرد را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند سبب رها کردن شغل، افزایش پرتی، کاهش کیفیت کار و … شود.
از همین رو باید با روشهای مدیریت استرس ، جلوی استرس ناشی از شغل را گرفت. برای مدیریت استرس ابتدا باید ماهیت و منبع استرس را بهخوب شناسایی کرد. سپس با استفاده از شرایط فردی و سازمانی در جهت کاهش آنها کوشید.
روشهای فردی برای مدیریت استرس شغلی
مهمترین عواملی که میتوانند به هر فرد برای مدیریت استرس شغلی کمک کنند، روشهای فردی آن هستند. روشهای فردی برای مدیریت استرس در محل کار، روشهایی است که خود فرد با به کار بستن آنها سبب کاهش استرس در محیط کار خواهد شد.
استفاده از تکنیک پذیرش ذهنی
این تکنیک به فرد کمک میکند تا شرایط موجود را بپذیرید و اهداف و ارزشهای خود را بر اساس آن برنامه ریزی کنید. برای مثال شما هرگز نمیتوانید رفتار رییس یا ما فوق خود را تغییر دهید. در عین حال نیز امکان تغییر شغل برای شما وجود ندارد. از همین رو بهترین راه برای مقابله با استرس پذیرش شرایط با استفاده از تکنیکهای پذیرش ذهنی است.
تولید کردن افکار خوب
افکار خوب همواره میتواند موقعیتی را که درون آن هستید تغییر دهد. اگر به بدیها بیندیشید، افکار منفی بر شما غلبه میکند و انرژی شما را به تحیل میبرد. اما افکار شاد همواره انرژی بخش است.
مقابله با ترس از دست دادن موقعیت شغلی
شما هر آن ممکن است به دلایل مختلف موقعیت و حتی موفقیت شغلی خود را از دست بدهید. این واقعیت را بپذیرید. این امر کمک میکند حتی در هنگام مواجهه با چنین رویدادی آن را فانی بدانیم و بتوانیم به موفقیت و موقعیت بهتر دست یابیم.
از تغییر خود شروع کنیم.
بشر همواره در تلاش است تا دیگران را در ایجاد موقعیتهای ناگوار خود مقصر بداند. اما اگر هر فرد بتواند تغییر را از خود شروع کند قطعاً در محیط کاری و موقعیتهای مختلف شغلی نیز با استرس کمتری مواجه خواهد شد.
افکار بیهوده را بیرون بریزید.
برای دور ریختن افکار بیهوده میتوانید از قلم و کاغذ خود کمک بگیرید. این افکار را بر روی کاغذ بیاورید و آنها را دور بریزید. باز اندیشی روش خوبی برای کاهش استرس شغلی است. پذیرش اشتباهات و زود فراموش کردن میتواند در این راه کمک کننده باشد.
خودتان را با خودتان مقایسه کنید.
درست است که عده زیادی در موقعیت مشابه شما شرایط شغلی بهتری دارند. اما همچنان عدهای وجود دارند که موقیعت شغلی آنها بدتر از شماست و حتی شغلی ندارند. از همین رو بهتر است موقعیت شغلی خود را بر حسب توانمندیهای خودتان بسنجید.
خشم در مقابل خلاقیت
شما میتوانید به جای خشم و ناخشنودی از یک کار، آن را با یک ایده خلاقانه کنترل کنید.
کاهش استرس با گفتن حقیقت
دروغگویی همواره عواقب جبران ناپذیری دارد. از همین رو سعی کنید همواره در محیط کاری خود بر اصل حقیقتگویی پایبند باشید. در چنین شرایطی ممکن است استرس آنی به سراغ شما بیاید. اما پس از آن آرامش را تجربه خواهید کرد.
مدیریت زمان
زمان یکی از مهمترین عواملی است که باید به مدیریت آن توجه شود. اغلب افراد برای مدیریت پول برنامهریزی مشخصی دارند. اما به برنامه ریزی روزانه توجهی نشان نمیدهند. برای کاهش استرس شغلی بهتر است که کارهای دشوارتر را در اولویت قرار دهید. این کارها بیشتر روی ذهن تأثیر میگذارند. از همین رو زودتر باید از شر آنها خلاص شد.
حرص نخورید.
حرص خوردن در تمام مراحل زندگی سبب ایجاد استرس خواهد شد. بنابراین اگر در محیط کاری نیز حرص بخورید، مضطربتر هستید.
به حرف مردم اهمیت ندهید.
هیچ وقت به این موضوع فکر نکنید که مردم درباره شما و کسب و کارتان چه میگویند. اگر همواره به حرف مردم بیندیشید همواره دچار استرس شغلی خواهید بود.
راهکارهای سازمانی برای مدیریت استرس شغلی
یکی از کارهایی که هر سازمان باید انجام دهد، تلاش برای مدیریت استرس شغلی کارکنان است. توجه به این عامل سبب میشود تا بازدهی کارکنان یک سازمان بیشتر شود.
برای مدیریت استرس کارکنان در محیط کار بهتر است تا در مورد ماهیت و منابع استرس و اثرات آن بر روی سلامت آنها توضیح داده شود.
همچنین آنان را در جریان نقش مهارت فردی در کاهش استرس قرار داد. بهتر است یک محیط مشاورهای برای مشاوره با کارکنان ترتیب دهیم.
تغییر روش سازمانی به معنی تغییر روش کار، تولید یا تغییر ساختار سازمانی نیز از راهکارهایی است که میتواند بر روی مدیریت استرس شغل، تأثیرگذار باشد.
همچینین باید تلاش شود تا در یک سازمان مسئولیتها متناسب با توانایی فردی کارکنان تقسیم شوند. باید مشاغل را بهگونهای طراحی کرد که در فرد انگیزه و هدف ایجاد کند. بهبود ارتباطات بین کارکنان و تعامل با افراد زیر دست میتواند سبب کاهش استرس در آنها شود.
نتیجه گیری
بطورکلی میتوان استرس را یکی از مهمترین عوامل ایجاد و دامن زدن به مشکلات روحی و جسمی دانست. سپری شدن بخش زیادی از روز در محیط کار سبب میشوند تا افراد همواره درگیر استرس شغلی باشند.
شرایط کار، شرایط محیط کار، میزان دستمزد و توانمندیهای هر فرد از عوامل مهمی هستند که میتوانند این تنشها و اضطراب را در هر فرد ایجاد کنند.
اما با مدیریت صحیح میتوان تنش و استرس محیط کار را به حداقل رساند. کار مدیریت استرس میتواند بهصورت فردی انجام شود. همچنین هر سازمان نیز میتواند برای بازدهی بهتر بر روی مدیریت استرس کارکنان خود مانور دهد.
مسلما هرچقدر افراد از سلامت روان و آرامش شغلی بیشتری برخوردار باشند، عملکرد بهتری هم خواهند داشت؛ بنابراین توجه به این مسئله و شناخت عوامل استرسزا در محیط کار و تلاش برای رهایی از استرس شغلی، اولین قدم در راستای بالابردن بهرهوری هر چهبهتر کارمندان خواهد بود.
منظور از استرس شغلی چیست؟
انواع استرس شغلی متنوع با تعاریف مختلف وجود دارد اما بهطورکلی میتوان گفت، کنش متقابل بین شرایط کاری و ویژگیهای فردی شاغل بهگونهای که خواستههای محیط کار بیش از توان فرد و خارج از تحمل او باشد.
تاریخچه
در قرن پانزدهم میلادی، برای اولينبار واژهی «استرس» به معنای فشار بدنی مورداستفاده قرار گرفت. از حدود سال ۱۸۰۰ ميلادی يک کارخانهدار انگليسی به نام «رابرت اون» برای اولينبار نيازهای نيروی انسانی در سازمان را مورد بررسی قرار داد و بهبود شرایط محیط کار را مطرح کرد. در اواخر قرن ۱۹ ميلادی، معانی استرس يا فشار گسترش يافت و تنش بر روی اعضای بدن يا نيروی ذهنی را هم در برگرفت.
انواع عوامل ایجاد استرس در کار
عوامل فردی: مثل تضاد در نقش، ابهام در نقش، تعارض در هدفهای فردی، اتفاقات غیرمنتظره شخصی و مسائل اقتصادی و… که نقش مهمی در ایجاد انواع استرس شغلی ایفا میکنند.
عوامل سازمانی: از جمله ساختار سازمانی، فرایندهای سازمانی، خطمشیهای سازمانی، عوامل ارتباطی، الزامات شغلی، شرایط فیزیکی سازمان و مراحل حیات سازمان
عوامل محیطی: شامل عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی و عوامل تکنولوژیکی
انواع استرس شغلی
فرسودگی شغلی
خستگی در محیط کار امری عادی است و معمولا با خواب و استراحت برطرف میشود. درواقع خستگی فیزیولوژیک قابل جبران است اما فعالیتهای یکنواخت و طولانی و انجام کار در شرایط نامساعد بهتدریج باعث کوفتگی، اختلالات خواب و آسیبهای روحی و جسمی خواهد شد. درصورتیکه این علائم نادیده گرفته شوند، در نهایت منجر به خستگی مفرط شده که یکی از انواع استرس شغلی است و تمام اعمال جسمی و ذهنی فرد را مختل میکند.
استرس مبنیبر ترس
یکی دیگر از انواع استرس شغلی، از ترس نشئت میگیرد. این استرس میتواند به دلیل ترس ازدستدادن شغل و یا یک رئیس سمی در محیط کار ایجاد شود که تجربهی ناخوشایندی خواهد بود؛ بنابراین یا میتوانید با بالابردن تواناییهای خود، به دنبال فرصتهای شغلی بهتر بگردید یا دربارهی این ترسها با سرپرست واحدتان صحبت کنید و قدمی در راه مدیریت استرس شغلی بردارید.
کارکردن بیش از حد
نشانههای رایج کار کردن بیش از حد شامل عوامل زیر میشود:
بی انرژی بودن
بیخوابی
نادیدهگرفتن خواب
احساس پریشانی و نداشتن تمرکز
ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن
روحیه و حال بد
افزایش یا کاهش وزن
ناتوانی در ایجاد تعادل بین کار و زندگی اجتماعی
چگونه استرس شغلی را کاهش دهیم؟
عوامل استرسزا را بشناسید.
فهرستی از راهکارهای حل این مشکلات تهیه کنید.
یکی از موارد فهرست را انتخاب کرده و برای آن برنامهریزی کنید.
موفقیتهای گذشتهتان را به خود یادآوری کنید.
رویدادهای خوب را در ذهنتان نگهدارید و فهرستی از آنها تهیه کنید.
اگر به فرد رازداری دسترسی دارید، در مسیر مدیریت استرس در محیط کار خود از او کمک بگیرید.
راهکارهای کاهش استرس شغلی کارکنان
راهکارهای کاهش استرس شغلی کارکنان به چه صورت است؟ مدیران ادارات و مشاغل، میتوانند نقش مهمی در جهت رهایی از انواع استرس شغلی ایفا کرده و به کارمندان خود کمک کنند. در ادامه به چند نمونه از موارد کارآمد اشاره میکنیم:
به کارمندان اجازه داشتن یک فضای شخصی کاری را بدهید.
از صندلیهای اداری ارگونومیک استفاده کنید.
یک اتاق استراحت برای کارمندان خود در نظر بگیرید.
آبوهوای مطبوعی را در فضای کاری حفظ کنید.
در نهایت باید اشاره کرد که اگر از مسائل مختلفی در محیط کار خود رنج میبرید، آن را نادیده نگیرید و حتما به دنبال شناخت دقیق انواع استرس شغلی و کنترل آنها باشید.
برخی از سوالات رایج
استرس شغلی چیست؟
پاسخ های فیزیکی و احساسی مضری هستند که، وقتی الزامات کار مطابق تواناییها، منابع یا نیازهای کارگر نیست، به وجود میآید. این امر ممکن است به بیماری یا جراحت منجر شود.
عوامل محیطی تاثیرگذار بر استرس شغلی کدامند؟
کمبود یا نبود امکانات تجهیزات شرایط فیزیکی نامطلوب یا خطرناک نگرانیهای محیطی عوامل اقتصادی عوامل تکنولوژیکی عوامل اجتماعی
علل استرش شغلی کدام است؟
ویژگیهای نقش ویژگیهای شغل روابط کاری بین افراد روش مدیریت منابع انسانی شرایط محیطی
مقاله کامل درباره استرس و اضطراب ، دلایل استرس ،درمان انواع استرس
استرس واقیت زندگی و جزء جدایی ناپذیر از آن است. تلاش برای حذف استرس از زندگی بینتیجه خواهد بود. در واقع استرس میتواند از نقطه نگاهی دیگر معنا بخش باشد، زیرا بدون اندکی هیجان و استرس مسیر زندگی راکد خواهد بود و در پی آن خاموشی ذهن اتفاق میافتد.
از سوی دیگر استرس بیش از حد تعادل بدن را برهم میزند و موجب واکنشهای فیزیکی و روانی در بدن میشود. برای جلوگری از بروز این اختلالات در زندگی، لازم است فشار روانی یا همان استرس را بشناسیم و از نشانههای ایجاد کننده آن مطلع باشیم تا همواره بتوانیم در مواقع لزوم با تشخیص درست و هوشمندانه از آسیبهای احتمالی جلوگیری کنیم.
در این قسمت از (مطالبی پیرامون استرس) قصد داریم تا چیستی، نشانهها، عوامل ایجاد استرس و خصوصا فشار روانی در شغل را بررسی کنیم تا تفاوتهای بین راهکارهای موثر و ناموثر را برای رسیدن به روشی عملی را تشخیص دهیم.
استرس چیست؟
استرس و اضطراب چیست ؟ استرس یک عکس العمل فیزیکی در برابر هر اتفاقی است که بدن نیاز به واکنش دارد. بدن انسان، این واکنش را در احساسات، فیزیک و ذهن فرد ایجاد میکند.
دقت کنیم، نتایج استرس هم بر روی احساسات دیگرمان اثر میگذارد، هم بر روی جسم و فیزیک ما اثر میگذارد و هم اینکه ذهن ما را درگیر میکند.
فرد در وضعیت استرسزا در یک موقعیت خاص ذهنی یا واقعی دچار تنش میشود. در این حالت باتوجه به ساختار روانی و جسمانی خود و همچنین تجربیات و شناختی که از خود دارد، دارای عمل یا دچار عکسالعمل «کنش یا واکنش» است.
نتایجی که عملکرد او ایجاد میکند بر شدت استرس و پیامدهای حاصل از آن اثر میگذارد.
نکتهی دیگری که در تعریف استرس قابل توجه است، تشخیص استرس مضر و مفید است، که به اختصار به آن میپردازیم.
استرس مضر و مشکلات استرس چیست؟
وقتی که بر اثر اتفاقی، فشار روانی که فرد تجربه میکند بالا برود تا حدی که عملکرد وی را مختل کند «استرس مضر» است.
در این حالت فرد سازنده نیست بلکه نسبت به رخداد پیشآمده تنها عکسالعمل از خود نشان میدهد.
در برخی افراد این عکسالعملها به سرعت و در برخی به کندی انجام میگیرد، و در هر دو حالت سازندگی رخ نمیدهد و فقط موجب به هم ریختگی بیشتر اوضاع و ذهن میگردد.
یکی از پیامدهایی که این نوع از تنش درپی دارد و ممکن است اکثر ما در طول زندگی با آن مواجه شده باشیم احساس بیانگیزگی و به تاخیر انداختن کارهاست.
در طولانی مدت تاثیرات «استرس مضر» بازتاب ذهنی و جسمی و احساسی خواهد داشت و ممکن است باعث بیماریها و آسیبهای اجتماعی جدی گردد.
چهار الگوی پیامد استرس ذهنی:
پیامدهای فشار روانی زیاد را در چهار الگو به اختصار بررسی میکنیم.
پیامدهای الگوی عاطفی در استرس چیست:
موجب احساس عصبانیت (در اکثر مواقع غیر واقعی و تلقینی) و خشم، ناراحتی و آزردگی، افسردگی و اضطراب دائمی و در نهایت ناامیدی و بیانگیزگی میشود.
پیامدهای الگوی شناختی:
موجب عدم تمرکز ذهن، انفعال ذهن، عدم توانایی تصمیمگیری، بیثباتی و ناشکیبایی میشود.
پیامدهای الگوی رفتاری در استرس چیست:
موجب بروز خشونت، پرخاشگری، عدم مسئولیتپذیری و انجام وظایف و رفتارهای خطرناک اجتماعی و فردی میشود.
پیامدهای الگوی جسمانی:
با خستگی و دردهای بدنی شروع میشود و میتواند به انواع میگرنها و ناراحتیهای قلبی منجر شود. همچنین بیخوابی و بیاشتهایی اتفاق میافتد که بسیار آسیب زننده هستند.
استرس مفید و مزیتهای استرس چیست؟
استرس در حد کم مفید است و عامل انگیزه و بالا بردن سرعت عمل در انجام کارها یا انتخاب و تصمیمگیری است.
علاوه بر اینها زمانی که منجر به عملی سازنده میشود، موجب خود باوری و احساس عزت نفس بالا است. عزت نفس عنصری است که توجه به آن و بالا بردن ارزشش در وجودمان خالق موفقیت در زندگی کاری و فردی است.
به طور سادهتر استرس مفید نوعی نیاز جسمی یا ذهنی است که این امکان را برای ما ایجاد میکند تا با خطر مبارزه کنیم یا از آن بگریزیم. مقدار متعادل و منطقی از استرس میتواند باعث بهبود عملکرد در وضعیتهای خاصی باشد، مانند هیجانی که ورزشکاران در وضعیت مسابقات تجربه میکنند، یا استرس آزمون که معمولا باعث میشود سرعت عمل در یادگیری و درک مفاهیم بالا رود.
شاید اکثر ما این تجربه را داشته باشیم که در شب آزمون مطالب بیشتری را فراگرفته باشیم و این کار را با سرعتی بالاتر از شرایط معمولی انجام دادهایم.
به این گونه از تجربه احساس استرس، استرس مفید میگوییم.
دلایل عمده فشار روانی و استرس چیست؟
همانطور که گفتیم استرس یک واکنش فیزیکی نسبت به یک محرک است. این محرک یا عامل تنشزا میتواند از حوادث بیرونی یا از واکنشهای درونی نشات گیرد، یا ترکیبی از هر دو باشد.
از علتهای اصلی پیدایش آن میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
تاثیر تغییرات جدی سبک زندگی در استرس چیست:
این تغییرات میتواند فشار روانی ایجاد کند یا حتی بر میزان تفسیرها و دغدعههای ذهنی بیافزاید. از جمله مواردی که میتوان نام برد، مهاجرت یا نقل مکان جغرافیایی، انتقال محل کار، ازدواج، طلاق، اخراج از شغل و برای مادران جدید هم ممکن است اتفاق بیفتد.
نقش فشارهای محیطی در استرس چیست:
استرس شغلی، فشارهای مربوط به مسائل خانوادگی، مشکلات مالی، سابقه مورد حمله جسمی قرار گرفتن و بیماریهای پزشکی سخت.
نقش محرکهای اجتماعی در استرس چیست:
این عوامل در ساختار اجتماعی تنشزا وجود دارند و از عوامل اصلی میزان فشار روانی موجود در یک جامعه و جامعه آماری میانگین به حساب میآیند. مثل ترافیکهای سنگین، اغتشاشات هویتی که جامعه برای برخی افراد به صورت غیر مستقیم میسازد، حوادث محیطی اجتماعی، محدودیتهای فرهنگی، تعارضات و ناکامیهای موجود در لایههای اصلی جوامع.
محدودیتها:
مثل محدودیتهای زمانی، محدودیتهای جنسی، محدویتهای مالی، محدودیتهای مربوط به مرزهای جغرافیایی و نژادی و محدودیتهای جسمی و فیزیکی
ما اغلب فشار روانی را یه منشا خارجی نسبت میدهیم، اما باید این نکته را در نظر بگیریم که حوادث فشارزا نیستند، بلکه نوع دیدگاه و تفسیرهای ذهنی ماست که آنها را تبدیل به مساله یا مشکل میکند.
این موضوع را میتوانیم در تفاوت پاسخهایی که افراد در مواجه با یک اتفاق مشترک دارند، به وضوح دریافت.
احساس استرس در بدن چطور عمل میکند؟
فشار چه مثبت باشد چه منفی، منجر به واکنش فیزیکی در بدن میشود، که روی میزان هورمونهایی که در بدن ترشح میشود اثرگذار است. این هورمونها به صورت مستقیم بر روی کارکرد قلب، ریهها، عضلات بدن و سایر ارگانها و اندامها موثر است.
زمانی که تحت تنش و فشار قرار داریم بدن مرتب در حال تحریک شدن و ترشح هورمونهای ناشی از احساس استرس است و در طولانی مدت موجب فرسایش بدن ما میشود.
اما زمانی که احساس امنیت و آرامش را دوباره تجربه کنیم کارکرد بدن ما به حالت سابق خود برمیگردد.
لازم است با علم به این اتفاقات در بدنمان همه روزه و هر لحظه ممکن است اتفاق بیفتد، استرس را تشخیص دهیم و زمان تاثیرات آن را کم کنیم. برای تحقق این امر میتوانیم به علائم هشدار در بدن توجه کنیم.
علائم هشدار بدن در مواجه با فشار روانی:
علائم هشداری وجود دارند که نشان دهنده شروع مرحله آسیب پذیری بدن هستند. با توجه به بدن خودمان و تمرکز روی سیستم عملکردش میتوانیم از بروز آسیب و پیشرفت آن جلوگیری کنیم.
مرحله اول:
بدن با افزایش ضربان و فشار خون مواجه میشود. ترشح آدرنالین و کشیدگی عضلات اتفاق میافتد. این علائم سعی دارند به ما اخطار قرار گرفتن در موقعیت استرسزا قرار داریم.
مرحله دوم:
ممکن است بدن با مقاومتی که از خود نشان میدهد سرعت عمل را بالا ببرد. در این مرحله توجه به احوالات درونی و گفتگوی درونی بسیار مهم است. باید زمانی را به خود اختصاص دهیم و ذهن را آرام کنیم تا با عکسالعملهای نابهجا باعث استرس بیشتر برای خودمان نباشیم.
در این حالت سیستم ایمنی بدن فعال شده و ممکن است تا مدتی انرژی بیشتری را برای ما مدیریت و حفظ کند.
مثلا برخی از افراد تحت فشار زیاد به یکباره سرعت کار را بالا برده و نتایجی را حاصل میکنند اما در نهایت به خاطر نبودن عنصر تمرکز راضی کننده نیست. این مقاومت در افراد متفاوت است اما در نهایت با ادامه شرایط به آسیب منجر میشود.
مرحله سوم:
فرسودگی اتفاق میافتد. فرسودگی یعنی تحلیل رفتن قوای جسمی و انفعال ذهنی. زمانی که بدن تحت فشار تصمیمهای نادرستش را هم نمیتواند عملی کند. بیانگیزگی، ناامیدی و افسردگی اتفاق میافتد و برای درمان آن باید مدتها زمان صرف کرد و هزینههایی دربر دارد.
در مورد فشار روانی سه عنصر را باید در نظر داشت:
منبع فشار روانی
شناخت نشانهها و علائم
چگونگی مقابله و راهکارهای آن
در مورد امکانات بررسی منشا توضیحاتی داشتیم. همچنین به صورت کوتاه در باره نشانهها بحث کردیم. برای مقابله با استرس باید دو نکته را در نظر بگیریم.
نکات مهم در مقابله با استرس چیست؟
آیا ما تحت فشار روانی قرار داریم؟
درباره این سوال، آزمون خود ارزیابی ترتیب دادیم تا تشخیصمان به واقعیت نزدیک باشد. همچنین بتوانیم حرفهای و منطقی وضعیت خود را بسنجیم.
آزمون خود ارزیابی
گاهی تغییراتی کوچک در احساساتی که به صورت معمول تجربه میکنیم، میتواند ناشی از فشار روانی باشد. با خود ارزیابی میتوانیم از وجود آن آگاه شویم و بیشتر روی خودمان تمرکز کنیم.
در این باره هشت سوال طراحی شده را به دقت بخوانید و منصفانه پاسخ دهید. (دقت کنید که این یک آزمون شخصیتی نیست بلکه نشان دهنده داشتن یا عدم وجود فشار روانی و استرس است.)
آیا تجربه آرامش و شوخ طبعی برایتان ممکن است؟
آیا به راحتی تحت تاثیر محیط و محرکهای عصبی قرار میگیرید؟
آیا راحت به خواب میروید و در طول خواب آرام و بی تنش هستید؟
آیا فکر میکنید مسئولیتهایتان زیاد و بیش از ظرفیت زمانی و توان جسمس و فکریتان است؟
آیا علائم جسمانی دارید که نشان دهنده فشار روانی باشد؟(سر درد، بیخوابی، بیاشتهایی، پریدن پلک و تیکهای عصبی، درد معده و مشکلات گوارشی و…)
آیا انزوا را به حضور در اجتماع ترجیح میدهید؟
آیا در انجام وظایفتان از عدم تمرکز رنج میبرید؟
آیا مصرف سیگار یا داروهای آرامبخش را اخیرا افزایش دادهاید؟
اگر به چهار سوال از هشت سوال ذکر شده پاسخ مثبت دادهاید لازم است در ابتدا دلیل استرس خود را از میان علتهای اصلی ایجاد فشار روانی بیابید و در صدد مقابله با این احوال بربیایید.
فشار روانی در ما از چه درگاهی ایجاد میشود تا تمرین و درمانی هوشمندانه برای رفع آن به کار بریم؟
با بررسی این دو پارامتر گفته شده به راحتی میتوانید تنش و استرس خود را بررسی کنید
بررسی یک علت شایع در ایجاد استرس مضر در زندگی روزمره
امروزه مرز میان «زندگی کاری» و «زندگی شخصی» افراد بسیار کم رنگ است. به طوری که یک فرد بیشتر زمان مفید خود را در محل کار میگذراند یا در حال انجام فعالیتهای کاری در محیط غیر کاری است.
از این جهت یکی از عوامل موفقیت کاری و کسب درآمد بالا از کار و کسب یافتن و انجام دادن شغل زندگی است. شغل زندگی همان کاری است که حاضریم برای انجام آن صبح زود هنگام بیدار شویم و تا انرژی داریم در جهت پیشبرد آن کار کنیم. به عبارتی یکی از بهترین انگیزه بخشها در زندگی داشتن شغل ایدهآل است.
علاوه بر این ساختار اجتماعی، ویژگیهای شخصیتی و اهداف فردی باعث میشود تا فشار کاری برای رسیدن به زندگی دلخواه و تحقق خواسته افزایش یابد. ما معمولا برای پاسخگویی به خواستههای خود و خانوادهمان از درگاه کار و شغل وارد میشویم، بنابراین میتوانیم نتیجهگیری کنیم استرس شغلی یکی از نمونههای روزمره و دائمی از تنش و فشارهای روانیست که میتوانیم با آن مواجه باشیم.
برای بررسی راهکارهای مقابله با آن لازم است استرس شغلی را بشناسیم و عوامل و نشانههای آن را بدانیم.
آزمون مناسب استرس چیست:
یرای تحقق خواستهها و آزاد سازی پتانسیل درونی جهت دستیابی به اهداف داشتن آرامش و البته کمی هیجان پیش برنده در شغل زندگی لازم است.
برای دستیابی یه این منظور میتوانیم با خود شناسی و آگاهی از سطح فشار شغلی خود شروع کنیم و در ادامه مسیر را به درستی طی کنیم. در این مسیر اگر لازم بود مدیریت استرس را بیاموزیم و تمرین کنیم. برای شروع میتوانید آزمون (فشار کاری) را انجام دهید.«این آزمون در محل موسسه قابل انجام خواهد بود.»
انواع استرس چیست؟
استرس به دو دسته منفی و مثبت تقسیم میشود. نمیتوان همیشه گفت که استرس خوب نیست استرس گاهی اوقات میتواند مفید باشد و سبب پیشرفت و ارتقا شما و افزایش انگیزه شما در محل کار، مسابقه و یا هرجای دیگر شود. اما اگر استرس خود را تحمل نکنید و طولانی مدت شود ، می تواند به طور جدی در شغل ، زندگی خانوادگی و سلامتی شما تداخل ایجاد کند.
در ادامه در رابطه با ۰ تا ۱۰۰ استرس و انواعی که دارد صحبت خواهیم کرد. همچنین راهحلهایی را برای درمان هر یک متذکر خواهیم شد تا بتوانید شرایط را بهخوبی تحت کنترل درآورید. انواع استرس چیست؟
استرس نوع مزمن
موضوعی که در رابطه با دو مورد قبلی از انواع استرس وجود دارد، این است که در آنها کمی شور و هیجان دیده میشود؛ اما استرس مزمن اینچنین نیست و هیچ شور و هیجانی ندارد. این استرس بهقدری پیشرفت میکند که میتواند زندگی فرد را از پای درآورد و جسم و روح او را تحت تاثیر بگذارد. باید متذکر شد که این نوع از استرس آهسته و پیوسته در بدن انسان پرورانده میشود و آثار مخربی که دارد را بهآرامی میگذارد.
بهطورمعمول دلیلهایی که میتواند منجر به استرس نوع مزمن شود؛ شامل مواردی چون فقر، ازدواج ناموفق، شرایط بد خانه و خانواده، داشتن شغل نامناسب و … است. اگر فرد در هر یک از شرایط احساس کند که راهی برای نجات از شرایط ندارد و نمیتواند خود را از بدبختی نجات دهد، به این نوع از انواع استرس مبتلا میشود.
گاهی اوقات استرس مزمن ریشه در کودکی افراد دارد و به استرس و اضطرابهایی که در دوران کودکی تجربه کردهاند، مربوط میشود. گاهی اوقات تجربه افراد تلخ و بد است و همین موضوع باعث میشود که آنها گمان کنند دنیا جای خوبی نیست و هیچ امیدی به آینده نداشته باشند. همانطور که میبینید این نوع از استرس مشکلات بسیاری را به همراه دارد و بدتر از انواع استرس قبلی است؛ پس باید حتما درمان شود. انواع استرس چیست؟
استرس نوع عاطفی
یکی از انواع استرس که امروزه بسیار شایع شده؛ نوع عاطفی است. این نوع از استرس اغلب زمانی اتفاق میافتد که فرد مشکلاتی چون شکست، طلاق، از دست دادن فرد عزیز و مهم، دعوا و تنش زناشویی را تجربه کند. حال این فرد با چنین تجاربی بهاحتمالزیاد با مشکل افسردگی مواجه میشود و قطعا مشکلات جدیتری در آینده برای او پیش خواهد آمد.
استرس نوع عاطفی میتواند بر بدن فرد تاثیر بگذارد و مشکلات جدی اعم از تغییرات وزن، کمخوابی، احساس پریشانی، خستگی مزمن و … را به همراه داشته باشد؛ اما از آنجایی که این دست از مسائل اهمیت بالایی دارند، باید نسبت به برطرف کردن این مشکل تدابیری انجام شود.
برای مثال اگر شما با همسر خود مشکل دارید، بهتر است بهجای فکر و خیال در رابطه با مشکل که کمکم به استرس ختم میشود، با او حرف بزنید تا مشکل بهراحتی برطرف شود. حتی اگر نتوانستید مشکل را خودتان برطرف کنید، میتوانید با یک مشاور در ارتباط باشید و از او کمک بخواهید تا درستترین راهکارها جلوی پا شما قرار گیرد. گاهی اوقات مشکل پیش آمده سادهتر از آنچه فکر میکنید برطرف میشود.
استرس نوع فیزیکی
از متداولترین انواع استرس در روانشناسی میتوان به نوع فیزیکی اشاره کرد. این استرس در حقیقت به حوادث و شرایطی مربوط میشود که فرد در یک موقعیت سخت قرار میگیرد که امکان دارد بدنش تضعیف شود. برای مثال میتوان مسافرت اشاره کرد. زمانی که فرد در مسافرت است، زمان خواب، غذا و بسیاری از کارهای دیگر به هم میخورد. همچنین مشکلاتی اعم از مدت زمان طولانی بودن در راه، نداشتن شرایط راحت و قابل قبول همگی از جمله عواملی هستند که میتوانند بدن فرد را تضعیف کنند. این شرایط زمینه را برای استرس فیزیکی آماده میکند و باعث میشود که فرد شرایط سختی را تجربه کند.
استرس نوع پنهان
یکی دیگر از انواع استرس در روانشناسی که بسیار شایع است را میتوان استرس پنهان دانست. این نوع از استرس بدون آنکه فرد مطلع باشد، بدن بیمار را درگیر میکند. در حقیقت تاثیرگذاری این استرس بر ضمیر ناخودآگاه است و فرد در اکثر مواقع از چنین استرسی بیخبر است. همین موضوع باعث شده که شرایط درمان سخت شود؛ زیرا فرد نمیداند که درگیر استرس شده است.
گاهی اوقات ضمیر ناخودآگاه بهقدری درگیر میشود که به یک روانشناس مراجعه میکند و سپس طبق تشخیص روانشناس متوجه ابتلا به این استرس میشود. در ادامه نیز راهکارهایی را در اختیارتان قرار میدهد که بتوانید از طریق آن شرایط خانه، محیط کار و اطراف خود را بهخوبی کنترل کنید و دچار مشکل نشوید.
علت استرس چیست؟
هرکسی محرک استرس متفاوتی دارد. طبق نظرسنجی ها ، استرس کاری در بالای لیست قرار دارد. چهل درصد کارگران آمریکایی اعتراف می کنند که استرس در دفترکار را تجربه کرده اند و یک چهارم آنها می گویند کار بزرگترین منبع استرس در زندگی آنها است.
دلایل استرس چیست:
در شغل خود ناراضی بودن
داشتن یک کار سنگین یا مسئولیت بیش از حد
ساعتهای طولانی کار کردن
داشتن مدیریت ضعیف ، انتظارات نامشخص از کار خود ، یا بدون گفتن در روند تصمیم گیری
کار در شرایط خطرناک
در مورد شانس خود برای پیشرفت یا خطر خاتمه دادن ناامن باشید
مجبور به سخنرانی در مقابل همکاران
در کار با تبعیض یا آزار و اذیت مواجه شوید ، به خصوص اگر شرکت شما پشتیبانی نکند
استرس های زندگی نیز می توانند تأثیر زیادی داشته باشند. نمونه هایی از استرس های زندگی و علائم استرس چیست:
مرگ عزیزی
طلاق
از دست دادن شغل
افزایش تعهدات مالی
ازدواج كردن
انتقال به خانه جدید
بیماری مزمن یا آسیب دیدگی
مشکلات عاطفی (افسردگی ، اضطراب ، عصبانیت ، غم ، احساس گناه ، اعتماد به نفس پایین)
مراقبت از یکی از اعضای خانواده سالخورده یا بیمار
یک رویداد آسیب زا ، مانند یک فاجعه طبیعی ، سرقت ، تجاوز ، یا خشونت علیه شما یا یکی از عزیزانتان
در پاسخ به سوال استرس چیست گاهی اوقات استرس بیش از آنکه از بیرون باشد از درون ناشی می شود. فقط با نگرانی در مورد مسائل می توانید خود را استرس دهید. همه این عوامل می توانند منجر به استرس شوند:
از دیگر عوامل استرس چیست را می توان مواردی نظیر ترس و عدم اطمینان وقتی مرتباً اخبار مربوط به تهدیدات حملات تروریستی ، گرم شدن کره زمین و موادشیمیایی سمی را می شنوید، دانست. این موارد می توانند استرس را در شما ایجاد کنند ، خصوصاً به این دلیل که احساس می کنید هیچ کنترلی بر آن وقایع ندارید.
حتی اگر بلایا به طور معمول وقایع بسیار نادری هستند ، پوشش زنده آنها در رسانه ها ممکن است باعث شود که گویی احتمال وقوع آنها بیش از آنچه در واقعیت هستند ، باشد. دیگر پاسخ به استرس چیست همچنین می تواند ترس ها و نگرانی هایی، از جمله اینکه نگران باشید در پروژه کاری یک پروژه را به پایان نبرید یا در ماه جاری پول کافی برای پرداخت صورتحساب خود نداشته باشید.
موارد مختلف استرس چیست؟
نگرش ها و برداشت ها نگاه شما به جهان یا یک موقعیت خاص می تواند تعیین کند که آیا باعث ایجاد استرس می شود. به عنوان مثال ، اگر دستگاه تلویزیون شما به سرقت رفته باشد و این نگرش را داشته باشید که “مشکلی نیست ، شرکت بیمه من هزینه جدیدی را پرداخت می کند” ، استرس شما بسیار کمتر از این خواهد بود که فکر کنید “تلویزیون من از بین رفته است و من” هرگز آن را پس نخواهم گرفت! اگر دزدها به خانه من برگردند تا دوباره سرقت کنند چه؟
به همین ترتیب ، افرادی که احساس می کنند کار خوبی در محل کار خود انجام می دهند تحت تأثیر یک پروژه بزرگ آینده کمتر از کسانی که نگران بی کفایتی خود هستند ، تحت فشار قرار می گیرند.
انتظارات غیرواقعی نیز می توانند یکی از علل دیگر در پاسخ به سوال استرس چیست است. توجه کنید هیچ کس کامل نیست. اگر شما انتظار دارید که همه کارها را به طور مداوم انجام دهید ، مقصر هستید که وقتی همه چیز مطابق انتظار پیش نمی رود احساس استرس کنید.
تغییر دادن جوابی دیگر برای درک معنی استرس چیست می باشد. هر تغییر اساسی در زندگی می تواند استرس زا باشد – حتی یک اتفاق شاد مانند عروسی یا ارتقا شغل. حوادث ناخوشایندتر مانند طلاق ، شکست اقتصادی بزرگ یا مرگ در خانواده می تواند منابع قابل توجهی از استرس باشد.
سطح استرس شما براساس شخصیت و نحوه پاسخگویی شما به موقعیت ها متفاوت خواهد بود. برخی از افراد همه چیز را همان لحظه پشت سر می گذارند. از نظر آنها ، استرسهای کاری و استرسهای زندگی فقط دست اندازهای جزئی در جاده زندگی هستند. اما برخی دیگر به معنای واقعی کلمه خود را بیمار می کنند.
تأثیرات استرس چیست (بر سلامتی شما)
عوارض استرس و فشار عصبی چیست؟ هنگامی که در یک وضعیت استرس زا هستید ، بدن شما یک پاسخ فیزیکی را شروع می کند. سیستم عصبی شما دوباره شروع به کار می کند و هورمون هایی را ترشح می کند که شما را برای جنگیدن یا بلند شدن آماده می کند. این پاسخ “جنگ یا فرار” نامیده می شود.
به همین دلیل است که وقتی در یک موقعیت استرس زا هستید ، ممکن است متوجه شوید که ضربان قلب شما بالا می رود ، تنفس شما تندتر می شود ، عضلات شما متشنج می شوند و شروع به تعریق می کنید. این نوع استرس کوتاه مدت و موقتی است (استرس حاد) و بدن شما معمولاً به سرعت از آن بهبود می یابد.
دیگر عوارض استرس چیست؟
اما اگر سیستم استرس شما برای مدت طولانی فعال باقی بماند (استرس مزمن) ، می تواند منجر به مشکلات سلامتی جدی تر یا تشدید شود. هجوم مداوم هورمون های استرس می تواند ساییدگی زیادی بر روی بدن شما ایجاد کند و باعث پیرتر شدن سریع آن و مستعد بیماری شود.
اگر مدت کوتاهی استرس داشته باشید ، ممکن است برخی از این علائم جسمی را مشاهده کنید:
سردرد
خستگی
مشکل خوابیدن
مشکل در تمرکز
معده ناراحت
تحریک پذیری
عوارض جدی تر استرس چیست؟
وقتی استرس طولانی مدت می شود و به درستی برطرف نمی شود ، می تواند منجر به تعدادی از بیماری های جدی تر سلامتی شود ، از جمله:
افسردگی
فشار خون بالا
ضربان قلب غیر طبیعی (آریتمی)
سخت شدن عروق (تصلب شرایین)
بیماری قلبی
حمله قلبی
سوزش معده ، زخم ، سندرم روده تحریک پذیر
معده ناراحت – گرفتگی عضلات ، یبوست و اسهال
افزایش یا کاهش وزن
تغییر در میل جنسی
مشکلات باروری
شعله ور شدن آسم یا آرتروز
مشکلات پوستی مانند آکنه ، اگزما و پسوریازیس
کنترل استرس می تواند یک تغییر واقعی در سلامتی شما ایجاد کند. یک مطالعه نشان داد که زنان مبتلا به بیماری قلبی اگر تحت یک برنامه مدیریت استرس قرار بگیرند ، عمر طولانی تری دارند.
۱۶ راههای کاهش انواع استرس (دشمن استرس چیست؟)
تلاش کنید که دید بهتری به زندگی داشته باشید و تمام وقایع را منفی پیشبینی نکنید.
زمانی از تایم روزانه را به انجام امور مورد علاقه خود اختصاص دهید.
برای خود برنامهریزی انجام دهید و سعی کنید تمام شرایط را مطابق با آن برنامه پیش ببرید.
این موضوع را بپذیرید که گاهی اوقات امکان کنترل شرایط را ندارید و باید برخی از مسائل را بپذیرید.
در برنامه غذایی خود از غذاهای سالم و متعادل استفاده کنید.
در جهت کاهش استرس به سمت مصرف سیگار و مشروبات الکلی نروید.
ورزش کردن بهصورت دائم را در برنامه خود قرار دهید. دقت داشته باشید که اگر بدن شما تناسب لازم را داشته باشد، میتواند در برابر استرس مقاومت بهتری داشته باشد.
از خواب کافی غافل نشوید و بهاندازه کافی استراحت کنید. دقت داشته باشید که گاهی اوقات بسیاری از انواع استرس ناشی از بیخوابی است.
توانایی نه گفتن را داشته باشید. بسیاری از شرایط سختی که با آنها مواجه میشوید، به دلیل عدم توانایی در نه گفتن است.
در صورت وجود مشکل از مراجعه به پزشک خودداری نکنید. دقت داشته باشید که بسیاری از استرسها در ابتدا قابل درمان هستند، اما اگر به آنها توجه نکنید، میتوانند مشکلآفرین شوند.
استرس ذهنی سیستم عصبی دلسوز شما را فعال می کند و به بدن شما نشان می دهد که به حالت “جنگ یا گریز” در می آید.در طی این واکنش ، هورمون های استرس ترشح می شوند و علائم جسمی مانند ضربان قلب سریعتر ، تنفس سریعتر و رگ های خونی منقبض را تجربه می کنید.
تمرینات تنفس عمیق می تواند به فعال سازی سیستم عصبی پاراسمپاتیک کمک کند ، که پاسخ آرامش را کنترل می کند. انواع مختلفی از تمرینات تنفس عمیق وجود دارد ، از جمله تنفس دیافراگم ، تنفس شکمی ، تنفس شکمی و تنفس ضربان دار.
هدف از تنفس عمیق این است که آگاهی خود را بر روی نفس خود متمرکز کنید، و آن را کندتر و عمیق تر کنید. هنگامی که از طریق بینی نفس عمیق می کشید ، ریه های شما کاملاً منبسط شده و شکم شما بالا می رود. این کمک می کند ضربان قلب شما کاهش یابد ، و به شما امکان می دهد آرامش بیشتری داشته باشید.
گذراندن اوقات با حیوان خانگی راهی آرامش بخش و لذت بخش یکی از راهکارهای کاهش استرس است.
علائم روانی و عاطفی استرس چیست؟
برخی از علائم روانشناختی و عاطفی که ثابت میکنند تحت فشار قرار گرفتهاید عبارتند از:
افسردگی یا اضطراب
عصبانیت، تحریک پذیری یا بی قراری
احساس خستگی، عدم انگیزه یا عدم تمرکز
مشکل خوابیدن یا خواب زیاد
افکار رقابتی یا نگرانی مداوم
مشکلات حافظه یا تمرکز شما
تصمیم گیریهای بد
چه عواملی میتواند باعث ایجاد استرس در ما شود؟
استرس میتواند ناشی از هرگونه محرک جسمی یا عاطفی و حتی موقعیتی باشد و اصولا افراد با موارد مختلفی از استرس از جمله استرس کار، استرس رابطه یا استرس والدین در طول زندگی خود سر و کار دارند. همانطور که در اواسط این مقاله انواع استرس را به شما معرفی کردیم لازم است تا دوباره ذکر کنم که استرس انواع مختلفی دارد و به مراحل خاصی از زندگی مانند پیری، بارداری و سالهای نوجوانی یا دوران یائسگی نیز مرتبط میشود.
شاید جالب باشد اما کودکان هم حتی میتوانند تحت تاثیر استرس قرار گیرند. حال با توجه به عوامل مختلف و روحی یک فرد استرس میتواند غیرقابل کنترل و یا طاقتفرسا گردد. موارد زیر که در ادامه برایتان ذکر خواهیم کرد نشان دهنده استرس غیرقابل کنترل هستند:
مشکلات اجتماعی و مالی
بیماری جسمی یا روحی
استرس حاصل از شبکههای اجتماعی
سابقه خانوادگی وجود استرس یا اختلاف خانوادگی
استرس چگونه بر بدن تأثیر میگذارد؟
استرس ابتدا بر احساسات یک فرد تأثیر میگذارد و سپس در او علائم روانی ایجاد میکند. علائم اولیه که استرس در یک فرد ایجاد میکند ممکن است شامل احساسات زیر باشد:
اضطراب
عصبی بودن
حواس پرتی
گفت و گویی درونی
نگرانی بیش از حد
فشار درونی
تغییر در الگوی خواب
سپس این حالات عاطفی میتوانند ظاهر فرد را هم تحت تأثیر قرار دهند. ممکن است فرد مبتلا به گونه زیر به نظر برسد:
غیرمعمول مضطرب یا عصبی
پریشان
تحریک پذیر یا عصبانی
در واقع با توجه به سطح استرس موجود در یک فرد و مدت زمانی که این روند قرار است در او ادامه پیدا کند، فرد ممکن است علائم شدید عاطفی یا جسمی بیشتری را در این بازه زمانی تجربه کند مانند موارد زیر:
خستگی بیش از حد
افسردگی
داشتن افکاری در خصوص صدمه زدن به خود یا دیگران
سردرد
حالت تهوع و استفراغ
اسهال
احساس درد یا فشار روی قفسه سینه
بالا رفتن ضربان قلب
سرگیجه یا گرگرفتگی
عجله یا بیقراری
تنگی نفس
احساس خفگی
البته لازم به ذکر است که در اکثر موارد این علائم ذکر شده بسیار جزئی هستند و نمیتوانند صدمات جدی بر یک فرد ایجاد کنند. در صورت شدیدتر یا زیادتر شدن شدت آنها دیگر زمان آن فرا میرسد تا به دنبال کمکهای پزشکی باشید.
در صورت مواجهه با استرس چه زمانی باید با پزشک تماس بگیریم؟
درصورتی که قادر به شناسایی منشا استرس خود نیستید و یا اینکه علائم در شما خیلی پررنگ و قابل مشهود هستند دیگر زمان آن است تا با با پزشک خود تماس بگیرید.
گر با استفاده از کمک دوستان، خانواده و مشاوران خود نتوانستید ریشه و منشاء اصلی استرس خود را شناسایی کنید باید به سراغ یک پزشک بروید.
گاهی در پشت پرده استرسی که از آن رنج میبرید یک دلیل پنهان وجود دارد و به منظور کشف این دلیل لازم است تا از یک مشاور کمک بگیرید و همچنین لازم به ذکر است که بعد از صحبت کردن با یک مشاور، پزشک نیز میتواند شخص مناسبی به منظور درمان علائم استرس شما باشد.
بدانید که هر چه زودتر از یک راهحل مناسب در این راستا کمک بگیرید به نفع شما خواهد بود و باعث میشود تا زودتر از شر این حس مزاحم خلاص شوید. همچنین اگر علائم جسمی دارید که به نظر می رسد ارتباط چندانی با استرس موجود در شما ندارند باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
اگر استرس شما منجر به بروز هر یک از عوامل زیر شود باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیکترین بیمارستان اطراف خود رجوع کنید:
افکار آسیب رساندن به خودتان
افکار آسیب رساندن به دیگران
درد موجود در قفسه سینه
وجود ضربان قلب سریع
سردرد
تکنیکهای مدیریت استرس
شما همواره میتوانید برای جلوگیری از استرس اقدام کنید و سعی داشته باشید تا بر آن غلبه کنید.حال به منظور مدیریت استرس و کنترل هرچه بهتر آن ما به شما راهکارهایی در ادامه معرفی خواهیم نمود:
اهداف و محدودیتهای واقع بینانهای برای خود تعیین کنید.
حداکثر سعی خود را کنید تا از مسائل ناچیز یا نسبتاً بیاهمیتی که از اطرافیان خود میشنوید ناراحت نشوید.
در کلاسهای مدیریت استرس، مدیریت زمان، یا کنترل خشم شرکت کنید.
فعالیتهایی را که از آنها لذت میبرید را پیدا کنید و زمانی را به منظور تخصص یافتن در آنها اختصاص دهید.
در تمرینات بدنی منظم شرکت کنید.
از مصرف الکل و کافئین اجتناب کنید .
به زندگی نگاه مثبت داشته باشید.
به خاطر کارهای خوبی که هر روز انجام میدهید از خودتان سپاسگذاری کنید.
استرس را بشناسید
استرس یکی از مشکلات بسیار رایج این روزهای زندگی افراد محسوب میشود. استرس بدون توجه به جنسیت و سن ممکن است به هر دلیل به وجود آید و در انواع گوناگون مشاهده شود. در این بین، شما باید با علائم استرس بیش از حد آشنایی داشته باشید تا بتوانید برای درمان استرس شدید اقدامات لازم را انجام دهید. ممکن است این سؤال برای شما ایجاد شود که استرس از چیست؟ دلایل زیادی برای ایجاد استرس وجود دارد؛ بسیاری از مسائل همانند طرز فکر، باور، دیدگاه و مشکلات روحی و گاها جسمی افراد بدین ترتیب باعث بروز انواع استرس میشود.
همچنین بسیاری از فرآیندهای زندگی افراد را مختل میسازد و به همین دلیل است که استرس میتواند در انواع گوناگون و به طور شدید گاها مشاهده شود. شما برای درمان استرس شدید باید هر چه سریعتر وارد عمل شوید؛ چرا که هرچه استرس به قول معروف در سبک زندگی، شخصیت و جسم افراد کهنهتر شود قطعا درمان آن شما را با مشکلات بالاتری روبهرو خواهد کرد. خاطر نشان میکنیم که به واسطه استرس بسیاری از هدفهای زندگی افراد از بین میرود و انسان بدین شکل ممکن است با بی انگیزگی مواجه شود. قطعا این بیانگیزگی میتواند پیامدهای فوقالعاده وحشتناکی داشته باشد.
راه درمان استرس شدید را پیدا کنید
زمانی که شما بتوانید این موضوع را برای خود روشن کنید که استرس از چیست آنگاه علائم استرس بیش از حد را نیز خواهید شناخت. همچنین برای درمان استرس شدید به دنبال راه چاره خواهید بود؛ چرا که اگر استرس درمان نشود صددرصد میتواند به واسطه پیامدهای سنگینی که دارد مشکلات روحی و روانی و حتی جسمی بسیار خطرناکی را برای شما به وجود آورد. توجه داشته باشید بسیاری از افرادی که دچار استرس شدید هستند عموما با یک سری احساسهای آزاردهنده ساعات خود را میگذارند.
این احساسات به ناامیدی منتهی میشود. ناامیدی نیز باعث حرکات وحشتناکی در زندگی میگردد؛ چرا که در این بین شما انواع خشم و عصبانیت را میتوانید در رفتار این گونه افراد احساس کنید.اینچنین است افرادی که استرس شدید دارند را در بسیاری از شرایط به عنوان افراد افسرده میشناسند. چنانچه افراد به دنبال راه درمان نباشند و آن را جدی نگیرند و راه درمان آن را شروع نکنند چه بسا با انواع بیماریهای جسمی روبهرو نشوند و به همین ترتیب ما به این افراد توصیه میکنیم که از استرس خود را بشناسند و به فکر راه درمان باشند.
چنانچه به هر دلیل با علائم استرس بیش از حد روبهرو باشند، هر چه سریعتر باید به درمان استرس شدید اقدام کنند؛ چرا که این روزها با پیشرفت تکنولوژی به راحتی میتوانند راهکارهای مناسبی را برای درمان استرس مورد استفاده قرار دهند.
استرس آنچنان هم بد نیست
زمانی که شما متوجه شوید استرس از چیست راحتتر خواهید توانست به درمان آن اقدام کنید؛ چرا که در این بین بعضی از استرسها مضر نیستند. باید به این نکته کلیدی توجه داشته باشید که چنانچه افراد مقداری استرس را در فرایند زندگی خود دنبال نکنند، نخواهند توانست در زندگی خود نظم لازم را نیز جدی بگیرند. بدین ترتیب انواع فعالیتهای افراد با سرعت عمل قابل توجهی مواجه نخواهد شد. به همین دلیل است که شما نمیتوانید استرس را یک فرایند مطلقا آسیبزا و مضر در نظر بگیرید. با مشخص کردن نوع استرس خود خواهید توانست ماهیت اصلی آن را بشناسید؛ چرا که برخی استرسها و اضطرابها لازمه زندگی هستند تا افراد بتوانند به نحوی به برنامهریزی منظمی بپردازند و طبق آن به اهداف خود فکر کنند.
به چه دلیلی استرس به وجود میآید
توجه داشته باشید که استرس به وسیله علتهای خاصی به وجود میآید. یکی از اینها دلایل سبک زندگی افراد است. به این دلیل که شما با توجه به روشن شدن نوع استرس خود خواهید توانست آن را شناسایی کرده و چنانچه استرس شدیدی داشته باشید به فکر درمان استرس شدید خود باشید. اما مشاهده شده است بسیاری از افراد به خاطر فرایندهای خاصی مانند طلاق و یا حتی گاها ازدواج ممکن است دچار استرس شوند. همچنین به خاطر انواع مشکلات خانوادگی مانند مشکلات مالی با استرسهای شدید و گوناگونی مواجه شوند.
اگر هر چه سریعتر به فکر درمان استرس شدید نباشید این استرسها میتواند عواقب بسیار بدی را به وجود آورد؛ چرا که افراد در جامعه اگر ذهن آرامی نداشته باشند، صد درصد برای جامعه آسیبهای فراوانی را ایجاد خواهند کرد. البته بسیاری از محدودیتها به لحاظ جغرافیایی و یا حتی محدودیتهای مالی میتواند یکی از دلایل استرس به حساب آید؛ چرا که سبک زندگی افراد با یکدیگر متفاوت است.
چنانچه شما نتوانید سبک زندگی خود را مدیریت کنید بدون شک با وجود عوامل استرسزا زندگی شما نخواهد توانست روال عادی خود را به دست گیرد. این چنین است که بسیاری از نکات و باورهای مثبت را نخواهید توانست به شکلی کاملا خاص احساس کنید و همیشه ذهن شما با انواع تنش روبهرو خواهد بود.
همه چیز را جدی نگیرید
اما به این نکته نیز توجه داشته باشید که استرس به واسطه فشارهای بسیار خاص روحی میتواند روی جسم بدن نیز تاثیرات بسیار شدید و مضری را وارد آورد؛ چرا که انواع استرس شدید به راحتی باعث از دست رفتن ثبات و ساختار اصلی بدن میشود و همچنین در برخی از اوقات شما ممکن است با وجود استرس به دردهای خاصی مانند دردهای شدید میگرنی و یا دردهای عضلانی در بدن روبهرو شوید و همان گونه که میدانید تمامی دردها منبع و منشأ خاصی دارند. استرس نیز به عنوان یک منبع اصلی شناخته میشود و بدین ترتیب شما بهتر است درمان استرس شدید را جزء ضرورترین درمانها قرار دهید.
گوشه گیر نباشید
طبق موارد گفته شده برای این که بتوانید به نحو احسن همیشه جوان، سرزنده و شاداب بمانید از انواع استرس که منبع اصلی بسیاری از بیماریها است شدیدا دوری کنید؛ چرا که در غیر این صورت استرس در سبک زندگی شما جز به تباهی چیز دیگری را نخواهد توانست تبدیل کند. پس تا حد امکان برای درمان استرس شدید به دنبال تکنیکها و راهکارهای مناسب باشید. به این دلیل که شما اگر نتوانید این نکته را برای خود روشن کنید که تمامی مسائل و قضای زندگی آنچنان مهم و جدی نیست که شما بخواهید به وسیله آن زندگی را برای خود و اطرافیان تلخ کنید تا حدودی از بروز انواع استرس جلوگیری کردهاید.
به دنبال شغل مناسب باشید
اما یکی از دلایلی که افراد به واسطه آن بسیار به دنبال درمان استرس شدید هستند به خاطر انواع استرس کاری است؛ چراکه این نوع استرس در گروه رایجترین انواع استرس قرار گرفته است. به هر حال راضی نبودن از منبع درآمد باعث میشود که انسان همیشه با مشکلات مالی بسیاری دستوپنجه نرم کند.
به همین دلیل استرس کاری از جمله استرسهای بسیار شایع محسوب میگردد که در برخی از اوقات مشاهده شده است به خاطر وجود ساعتهای کاری طولانی افراد نتوانسته ظرفیت خود را بالا ببرند و این چنین تنها به دنبال درمان استرس شدید بودهاند. البته برخی از سوء تفاهمها و تبعیضهای جنسیتی نیز باعث میشود که انسان به طور ناخودآگاه با استرس روبهرو شود و به همین دلیل همیشه دنبال یک شغل کاملا مناسب برای خود باشید؛ چرا که شغل یکی از مهمترین مسائل بهروز زندگی است که شما بیشتر زمان خود را با آن سپری میکنید، پس اگر رضایت کافی نداشته باشید نخواهید توانست به بازدهی بالا در شغل کار خود فکر کنید.
اعتماد به نفس خود را بالا ببرید
بسیاری از انواع استرسهای شدید نیز به خاطر وجود انواع بیماری به وجود میآید. اما اگر شما روحیه و خونسردی خود برای بروز انواع بیماری حفظ کنید، صددرصد روحیه بالای شما باعث خواهد شد تا روند درمان به شکل مناسب تری طی شود و به درمان سریع نیز منجر خواهد شد. البته نمیتوان اعتماد به نفس پایین را یکی از دلایل استرس به حساب نیاورد؛ چرا که اعتماد به نفس تاثیر بسیاری روی ساختار ذهنی انسان میگذارد و هرگونه پایینبودن اعتماد به نفس بدون شک باعث وجود استرس و اضطراب میگردد.
به همین خاطر سعی کنید، اعتماد به نفس خود را همیشه بالا ببرید و تا حد امکان در سیر اتفاقات گذشته نباشید که دچار احساس گناه شوید؛ چرا که احساس گناه انسان را با ناامیدی روبهرو میکند و این موارد جزء موارد کلیدی برای بروز انواع استرس محسوب میشود.
درمان استرس شدید را جدی بگیرید
چیزی که نمیتوان آن را نادیده گرفت قدرت ذهن و باور است و زمانی که شما قادر نباشید ذهن خود را مدیریت کنید، استرس به شکل ویژه باعث خواهد شد که شما به واسطه عدم تمرکز نتوانید در شغل و زندگی خود موفق باشید. اگر از انواع باور و نگرش منفی دوری کنید صددرصد به انواع استرس شدید دچار نخواهید شد و دیگر لازم نیست به فکر درمان استرس شدید باشید؛ چراکه ماهیت اصلی زندگی با فراز و نشیبهای بسیاری روبهرو است که اگر شما بخواهید این موارد را جدی بگیرید تنها به استرس و اضطراب دامن زدهاید. همانگونه که شاید شما بهتر بدانید استرس میتواند ضربان قلب شما را به شدت بالا آورده و حتی انواع مشکلات گوارشی، سردرد و بیخوابی را به وجود آورد.
جمعبندی
به طور کامل با استرس چیست و عوامل موثر بر درمان سریع استرس آشنا شدیم. اگرچه ممکن است استرس و اضطراب در محل کار و زندگی شخصی شما بوجود آید ، اما روشهای ساده بسیاری برای کاهش فشار وارده وجود دارد. این نکات اغلب شامل دور شدن ذهن از منبع استرس است. ورزش، هوشیاری، موسیقی و صمیمیت جسمی همه می توانند در رفع اضطراب موثر باشند همچنین تعادل کلی کار و زندگی شما را بهبود می بخشند.
برخی از سوالات رایج
استرس چیست؟
استرس یک عکس العمل فیزیکی در برابر هر اتفاقی است که بدن نیاز به واکنش دارد. بدن انسان، این واکنش را در احساسات، فیزیک و ذهن فرد ایجاد میکند.
استرس مضر و مشکلات استرس چیست؟
وقتی که بر اثر اتفاقی، فشار روانی که فرد تجربه میکند بالا برود تا حدی که عملکرد وی را مختل کند «استرس مضر» است.
دلایل عمده فشار روانی و استرس چیست؟
تاثیر تغییرات جدی سبک زندگی در استرس چیست نقش فشارهای محیطی در استرس چیست نقش محرکهای اجتماعی در استرس چیست محدودیتها